Gói 30 nghìn tỷ đồng: Dân vẫn cần thêm nhiều hỗ trợ

Tôi đã vay tiền như thế nào?

Là dân ngoại tỉnh, chồng là bộ đội, bản thân là nhân viên kế toán của một khách sạn trên địa bàn Hà Nội, Nguyễn Kim Thoa (tên cô bạn tôi) đã có “thâm niên” ở trọ gần 10 năm. Khi sinh con, căn nhà trọ rộng chưa đầy 20m2 không đủ để ba người gia đình cô sinh sống, tuy nhiên, với thu nhập khoảng 14 triệu đồng/tháng của cả hai vợ chồng, mơ ước có một căn nhà trở nên khá xa vời. Chính vì thế, khi nghe nói về gói hỗ trợ 30 nghìn tỷ đồng dành cho người có thu nhập thấp, hai vợ chồng cô quyết tâm tiếp cận.

“Ban đầu, nghe nói tiếp cận với gói hỗ trợ này khó lắm, hai vợ chồng cũng sợ, nhưng sợ cũng phải thử. Mình nghĩ, có thể khó nhưng không phải không thể, nhất định là có cách”, Thoa chia sẻ. Và cái cách của cô đơn giản chỉ là chuẩn bị thật kỹ hồ sơ, bởi lẽ đây là khâu quan trọng nhất, cũng là khâu quyết định cô có được vay tiền hay không.

Cô cho biết, có ba việc quan trọng nhất phải chuẩn bị trong hồ sơ, thứ nhất là chứng minh thu nhập của hai vợ chồng không cao hơn chín triệu đồng/người/tháng, bằng cách nộp lại bảng lương từ sáu tháng đến một năm cho ngân hàng. Thứ hai là chứng minh hai vợ chồng chưa có nhà ở thuộc quyền sở hữu của bản thân, bằng cách xin xác nhận ở địa phương nơi cư trú hoặc đơn vị nơi công tác (nếu công tác trong các ngành quân đội, công an). Sau khi đáp ứng hai điều kiện trên, ngân hàng - người mua nhà - chủ đầu tư sẽ ký cam kết ba bên. Theo đó, ngân hàng cam kết cho vay và giải ngân theo từng đợt. Chủ đầu tư phối hợp ngân hàng quản lý căn hộ. Người mua nhà và chủ đầu tư cam kết hợp tác với ngân hàng thực hiện các thủ tục pháp lý liên quan đến tài sản thế chấp là căn hộ được hình thành trong tương lai.

Người mua nhà cũng phải nộp lại bản gốc hợp đồng mua bán nhà cho ngân hàng để làm tài sản thế chấp. “Đặc biệt nhất, dự án nhà ở mình lựa chọn phải được bảo đảm là của chủ đầu tư tốt bởi nếu sau khi ngân hàng thẩm định chủ đầu tư thuộc dự án không tốt, đã có nhiều dự án bị dừng hoặc chậm tiến độ, rất có thể mình vừa mất công vừa bị hủy hợp đồng”, Thoa nhấn mạnh. “Mình mất khoảng một tháng để chuẩn bị tất cả giấy tờ và xác nhận này. Sau khi hoàn thiện, chỉ mất vài ngày, ngân hàng bắt đầu chuyển cho mình khoản tiền đầu tiên theo yêu cầu đòi trả nợ của chủ đầu tư khu chung cư mà mình đặt mua nhà (130 triệu). Cuối năm nay, khi nào mình nhận nhà, họ sẽ chuyển nốt khoản tiền còn lại”, cô hào hứng khoe.

Cần thêm nhiều hỗ trợ cho người dân

Mặc dù được đánh giá là một trong những trường hợp tương đối thuận lợi trong việc tiếp cận khoản vay này, nhưng Thoa cũng thừa nhận, cô may mắn hơn nhiều người bởi lẽ, chồng cô làm ở một trong những ngành được ưu tiên vay tiền. Còn với những trường hợp khác, còn rất nhiều khó khăn mà nếu không có những giải pháp hỗ trợ, người thu nhập thấp rất khó có thể tiếp cận được khoản vay này. Cô cho biết: “Đơn cử như việc chứng minh bản thân chưa có nhà ở thuộc quyền sở hữu, rất khó để địa phương nơi mình cư trú hoặc đơn vị nơi chồng mình công tác xác nhận điều này, bởi họ không thể quản lý được việc liệu người cư trú ở địa phương hoặc người công tác ở đơn vị đó có mang tiền đi mua nhà ở một nơi khác không thuộc địa bàn họ quản lý hay không”. Đây cũng chính là khâu gây tốn nhiều thời gian nhất của Thoa trong quá trình hoàn thiện hồ sơ và thực tế, theo như cô bật mí, nếu như hai vợ chồng không may mắn có sẵn quan hệ khá thân thiết với địa phương và đơn vị, có lẽ, cô còn mất nhiều thời gian và gặp khó khăn nhiều hơn thế.

Khó khăn thứ hai, theo nguyên tắc hoạt động, ngân hàng chỉ giải ngân cho các đối tượng có mức thu nhập đủ khả năng chi trả nợ, tuy nhiên, mức thu nhập này được yêu cầu tương đối cao. Anh Nguyễn Huy Hoàn (30 tuổi, kỹ sư) cho biết, anh muốn vay 400 triệu từ gói hỗ trợ 30 nghìn tỷ đồng này nhưng ngân hàng không giải ngân vì lý do anh không đủ khả năng trả nợ. Cụ thể, cách tính của ngân hàng là chi tiêu của hai vợ chồng cộng với một đứa con là 12 triệu đồng/tháng, cộng với lãi vay hàng tháng (khoảng hai triệu đồng). Như vậy, để vay được tiền, thu nhập của hai vợ chồng anh phải bảo đảm ít nhất 14 triệu đồng/tháng, và tất nhiên, thu nhập càng cao hơn mức này bao nhiêu, càng dễ vay bấy nhiêu. Trong khi đó, thu nhập qua thẻ của hai vợ chồng anh chỉ có 13,5 triệu đồng/tháng. Như vậy, vợ chồng anh không được ngân hàng xét là đối tượng được vay tiền mua nhà mặc dù theo quy định, người có thu nhập dưới chín triệu đồng/người/tháng là có thể được vay tiền mua nhà thu nhập thấp. Chưa kể việc, mức thu nhập của vợ chồng anh Hoàn cũng ở mức tương đối nếu như so sánh với công nhân, người lao động tự do… - đối tượng rất đông và có nhu cầu rất cao về nhà ở xã hội.

Mục đích của gói hỗ trợ 30 nghìn tỷ đồng là hết sức nhân văn, có ý nghĩa quan trọng trong việc giải quyết nhà ở cho người có thu nhập thấp, tuy nhiên, những rắc rối trong cách triển khai đã khiến việc giải ngân khoản tiền này vẫn chỉ như “muối bỏ bể” nếu so sánh với nhu cầu thực tế của xã hội. Bàn về vấn đề này, GS Đặng Hùng Võ – Nguyên Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường – Chuyên gia trong lĩnh vực bất động sản nhấn mạnh: “Giải ngân an toàn là điều tối quan trọng trong gói hỗ trợ 30 nghìn tỷ, nhưng đi kèm với đó, cơ quan quản lý phải linh động điều chỉnh các quy tắc”. Linh động, hỗ trợ nhiều hơn cho người dân không chỉ là ý kiến của vị chuyên gia này mà còn là nguyện vọng của không ít người có thu nhập thấp, để họ thực sự có thể tiếp cận được với khoản vay rất có ý nghĩa này.

Thực hiện Chương trình cho vay hỗ trợ nhà ở, đến ngày 31-8-2013, tổng số tiền các ngân hàng thương mại (NHTM) đã cam kết cho vay 331 khách hàng cá nhân với số tiền là 105,32 tỷ đồng; trong đó đã giải ngân cho 305 khách hàng với số tiền là 69,4 tỷ đồng. Cụ thể: Cho vay để mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội là 42,9 tỷ đồng cho 181 khách hàng; Cho vay để mua, thuê nhà ở thương mại là 26,5 tỷ đồng cho 124 khách hàng.

Đối với khách hàng doanh nghiệp, NHNN đã xác nhận đăng ký của Ngân hàng BIDV được ký hợp đồng tín dụng với hai khách hàng trong khuôn khổi gói tín dụng này với số tiền là 658 tỷ đồng và BIDV đã giải ngân cho một khách hàng với số tiền là 34,3 tỷ đồng; Xác nhận đăng ký của Ngân hàng Agribank được ký hợp đồng tín dụng với một khách hàng với số tiền 50 tỷ đồng và đã giải ngân cho khách hàng số tiền là 10,16 tỷ đồng.