Căn nguyên sâu xa chính là tác động tiêu cực của môi trường xã hội thời kinh tế thị trường, hệ lụy từ rượu bia và ma túy, hình ảnh bạo lực từ internet, sách báo, thiếu hụt kỹ năng sống... kéo theo lối sống buông thả, thiếu trách nhiệm, tuân thủ pháp luật kém, thái độ bàng quan, ích kỷ, ứng xử kém văn hóa.
Thống kê của Bộ Công an trong năm 2017 cho thấy các vụ giết người thân trong gia đình tăng 5,66%; nhiều địa phương có khoảng 70% số đối tượng gây án chưa có tiền án, tiền sự, thậm chí trước đó là người tốt, chỉ vì một phút "cả giận mất khôn" đã bất ngờ gây án.
Nhân Dân hằng tháng số tháng 5 lên tiếng cảnh báo và góp phần kiến giải, đề xuất các giải pháp nhằm Phòng ngừa tội phạm do nguyên nhân xã hội một cách hiệu quả hơn.