“ Chợ phiên số” gỡ nhiều rào cản

Chỉ với chiếc điện thoại thông minh và kết nối internet, nhiều nông dân và hợp tác xã đã chủ động đưa sản phẩm lên các nền tảng như Facebook, YouTube hay TikTok. Những “chợ phiên số” ấy giúp người bán kết nối trực tiếp với người mua ở khắp nơi, rút ngắn đáng kể khâu trung gian trong chuỗi phân phối.

Một phiên livestream bán nông sản ở Tây Bắc. Ảnh: NVCC
Một phiên livestream bán nông sản ở Tây Bắc. Ảnh: NVCC

Từ cuối năm 2025, mạng xã hội đặc biệt chú ý đến các phiên livestream bán nông sản tại xã Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn. Nhân vật thu hút sự quan tâm là TikToker Cô Hến, người thường xuyên xuất hiện trong các buổi phát trực tiếp cùng lãnh đạo địa phương để quảng bá đặc sản. Ngay tại khu vực trồng na Lũng Than, những buổi livestream giữa vườn na đã thu hút hàng chục nghìn người theo dõi, mỗi giờ bán được hàng tấn quả cho khách hàng ở nhiều tỉnh, thành.

Bà Lành Thanh Huyền, một chủ vườn na ở Chi Lăng, nhớ lại cảm giác hồi hộp trong lần đầu bán hàng trực tuyến: “Lúc đầu, chúng tôi không biết bán trên mạng có hiệu quả không, thanh toán thế nào. Nhưng khi thấy đơn hàng liên tục được chốt, điện thoại báo tiền “ting ting” vào tài khoản thì ai cũng bất ngờ”.

Bên cạnh tỉnh Lạng Sơn, hình thức bán hàng trực tuyến cũng lan rộng tới nhiều vùng cao khác. Tháng 9/2025, mạng xã hội lan truyền hình ảnh các cán bộ xã Ngọc Chiến (tỉnh Sơn La) đứng giữa vườn táo mèo chín rộ, tay cầm micro livestream bán hàng. Không sân khấu, không phông nền cầu kỳ, phiên bán hàng diễn ra ngay tại vườn. Chỉ chưa đầy một giờ, hơn 20 tấn táo mèo đã được khách hàng đặt mua.

Theo ông Nguyễn Cao Cường, Chủ tịch HĐQT hợp tác xã Nậm Nghẹp, bản Nậm Nghẹp, xã Ngọc Chiến, trong năm 2025, lần đầu tiên, bà con trong bản thử sức với bán hàng trực tuyến. Với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương và các nền tảng số, người dân vừa bán được sản phẩm, vừa quảng bá cảnh quan và văn hóa bản địa, góp phần thu hút du lịch.

Ở góc độ doanh nghiệp logistics, ông Đinh Thanh Sơn, Phó Tổng Giám đốc Viettel Post cho biết, những phiên livestream bán nông sản vùng cao đang mang lại hiệu quả bất ngờ. Tại xã Sìn Hồ, các buổi phát trực tiếp ngay tại ruộng khoai sâm - đặc sản địa phương - đã giúp bà con chốt đơn tới 300 tấn chỉ trong hai giờ.

Theo ông Sơn, nhờ hạ tầng mạng tốc độ cao, người mua ở các thành phố lớn có thể quan sát trực tiếp quá trình thu hoạch qua video chất lượng cao.

Khách hàng ở Thành phố Hồ Chí Minh có thể nhìn tận mắt củ khoai vừa được đào lên từ đất Sìn Hồ. Sự trực quan ấy giúp tạo niềm tin và thúc đẩy quyết định mua hàng.

Những câu chuyện như vậy cho thấy thương mại điện tử đang giúp nông sản vùng cao vượt qua nhiều rào cản truyền thống. Nếu trước đây người dân thường phải chờ thương lái đến mua hoặc mang hàng xuống chợ huyện, thì nay, họ có thể tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng ở khắp nơi trong cả nước.

Dù vậy, con đường “lên sàn số” của nông sản vùng cao vẫn còn nhiều thách thức. Không phải nơi nào cũng có hạ tầng internet ổn định, kỹ năng bán hàng trực tuyến của người dân còn hạn chế, còn khâu đóng gói và vận chuyển cũng cần được tổ chức chuyên nghiệp hơn.

Bà Lê Hoàng Oanh - Cục trưởng Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công thương cho biết, thương mại điện tử chính là một trong những trụ cột then chốt để thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện tại các địa phương, đặc biệt là các khu vực còn nhiều khó khăn như miền núi, vùng cao.