Trước đây, mỗi lần muốn làm thủ tục chuyển nhượng hay vay vốn ngân hàng, gia đình ông Thào A Sính (xã Bát Xát) phải chờ đợi rất lâu vì sổ đỏ cũ không trùng khớp với ranh giới đo đạc thực tế của hàng xóm. Giờ đây, khi thửa đất của gia đình được cán bộ đo đạc chính xác bằng máy định vị, số hóa tọa độ lên hệ thống và đối khớp với căn cước công dân, ông chỉ cần ra trung tâm hành chính một lần là mọi việc được giải quyết gọn gàng, không lo tranh chấp.
Đó cũng là những thay đổi sau khi tỉnh Lào Cai và Yên Bái sáp nhập thành tỉnh Lào Cai mới. Không gian phát triển rộng lớn với diện tích tự nhiên hơn 13.200km², gấp 2,08 lần; tổng diện tích đất rừng hơn 860.000ha, gấp 2,2 lần so với trước. Đây là tiền đề để địa phương tối ưu hóa hệ sinh thái dữ liệu đất đai, lâm nghiệp và thu hút các dự án kinh tế xanh, nông nghiệp công nghệ cao.
Giá trị của dữ liệu đất đai không chỉ dừng ở việc rút ngắn thủ tục hành chính. Khi thông tin về quyền sử dụng đất, quy hoạch, hiện trạng rừng và vùng nguyên liệu được số hóa, minh bạch và liên thông, chi phí tìm kiếm thông tin của doanh nghiệp giảm đáng kể, quá trình tiếp cận quỹ đất cũng nhanh hơn. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các dự án nông nghiệp công nghệ cao, chế biến nông lâm sản hay phát triển du lịch sinh thái, những lĩnh vực đòi hỏi quỹ đất lớn, rõ ràng về pháp lý và có khả năng truy xuất nguồn gốc. Dữ liệu vì thế không chỉ phục vụ quản lý mà đang trở thành một lợi thế cạnh tranh trong thu hút đầu tư.
Sự quyết liệt của Lào Cai được cụ thể hóa bằng Kế hoạch số 149/KH-UBND (ban hành ngày 6/4/2026) của UBND tỉnh, phát động chiến dịch 120 ngày đêm cao điểm đo đạc, lập bản đồ và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn. Đến nay, toàn tỉnh đã thực hiện đo đạc thực địa được gần 50% khối lượng kế hoạch, đồng thời tập trung nâng cấp, rà soát nhóm gần 2 triệu thửa đất để ký số điện tử và đồng bộ thẳng lên hệ thống thông tin đất đai quốc gia.
Hành trình biến dữ liệu tài nguyên thành tài sản tại vùng cao gặp nhiều khó khăn bởi địa hình phức tạp, giao thông chia cắt. Tại những địa bàn vùng cao giáp biên giới, cán bộ địa chính phải trèo đèo lội suối, mang máy móc đến tận các khu ruộng bậc thang để định vị tọa độ. Sự kiên trì đó đã đem lại kết quả khi người dân trực tiếp cảm nhận được giá trị của việc số hóa.
Khi dữ liệu đất đai được làm sạch và liên thông với dữ liệu lâm nghiệp, mã số vùng trồng, thông tin về tài nguyên không còn nằm rời rạc ở từng cơ quan mà trở thành nền tảng chung cho các hoạt động kinh tế. Doanh nghiệp tiếp cận quỹ đất nhanh hơn, ngân hàng có thêm cơ sở thẩm định tài sản bảo đảm, còn địa phương thuận lợi hơn trong quy hoạch và lựa chọn dự án đầu tư.
Ở quy mô lớn hơn, dữ liệu rừng được cập nhật và xác thực còn mở ra những giá trị mà trước đây địa phương gần như chưa thể khai thác. Đây là cơ sở để xác định trữ lượng tài nguyên, chứng minh nguồn gốc hợp pháp của lâm sản, tham gia cơ chế chi trả dịch vụ môi trường rừng và từng bước tiếp cận thị trường tín chỉ carbon.
