“Bệ đỡ” cho khởi nghiệp

Hiện nay trên thế giới đang có hai dạng quỹ đầu tư cho khởi nghiệp đổi mới sáng tạo là quỹ đầu tư tư nhân và quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo. Tại Việt Nam có khoảng 50 quỹ đầu tư với nhiều hình thức đang hoạt động, trong đó có sự tham gia của nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm trên thế giới và một số tập đoàn lớn trong nước như: FPT, Viettel, CMC… Nhưng nguồn vốn rót vào cho khởi nghiệp vẫn còn ít so với thực tế phát triển của khu vực và thế giới do các nhà đầu tư nhận thấy nhiều hạn chế từ phía doanh nghiệp khởi nghiệp; cơ chế cho các nhà đầu tư tại Việt Nam chưa thỏa đáng và cơ sở hạ tầng đối với hoạt động khởi nghiệp chưa phát triển.

Bên cạnh đó, các thủ tục hành chính lại rườm rà, thiếu quy định liên quan khung pháp lý cho hoạt động của các tổ chức hỗ trợ tài chính cho hoạt động khởi nghiệp là quỹ đầu tư mạo hiểm và nhà đầu tư “thiên thần”; nhất là vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể về hỗ trợ kinh phí cho hoạt động khởi nghiệp từ nguồn ngân sách nhà nước. Vì vậy, các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp từ các quỹ có nguồn gốc ngân sách gần như chưa thể triển khai.

Để thu hút nguồn vốn cho khởi nghiệp, Chính phủ đã ban hành nhiều quyết định, đề án liên quan cho thấy hệ thống quy định và chính sách hỗ trợ đang dần được hoàn thiện. Từ đó sẽ tạo cầu nối giữa doanh nghiệp khởi nghiệp với các quỹ đầu tư; giúp các nhà đầu tư mạnh dạn đầu tư thông qua nhiều kênh, hình thức đa dạng hơn. Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư vẫn kỳ vọng, nếu muốn tạo ra một “bệ đỡ” cho hoạt động khởi nghiệp thì cần có thêm nhiều chính sách ưu đãi, hỗ trợ đào tạo cho các doanh nghiệp khởi nghiệp như: thử nghiệm sàn giao dịch, sàn gọi vốn, vườn ươm khởi nghiệp, quỹ đầu tư mạo hiểm của Chính phủ…, nhất là một cơ chế ưu đãi, hỗ trợ các nhà đầu tư.

Kinh nghiệm của nhiều nước trên thế giới cho thấy, phần lớn doanh nghiệp khởi nghiệp thành công đều có vai trò “bệ đỡ” của các quỹ đầu tư mạo hiểm. Nhưng ở Việt Nam, việc quản lý các quỹ có sử dụng nguồn vốn từ ngân sách nhà nước vẫn còn đặt trách nhiệm của người quản lý khá nặng nề khi đầu tư cho dự án không thành công. Những dự án thất bại nếu sử dụng nguồn đầu tư từ ngân sách nhà nước sẽ được cho là không hiệu quả, người quản lý có thể bị cho là vi phạm pháp luật.

Tuy nhiên, đối với hoạt động đầu tư cho khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo thì chỉ cần trong 100 dự án có khoảng năm dự án thành công là sẽ đem lại nguồn lợi lớn hơn nhiều so với tổng số vốn đã đầu tư cho 100 dự án. Vì thế, cần có cơ chế, chính sách rõ ràng về hướng dẫn thành lập, quản lý các quỹ nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư khởi nghiệp. Có như vậy thì câu chuyện khởi nghiệp tại Việt Nam mới không dừng lại ở trào lưu, mà sẽ trở thành khát vọng đưa những ý tưởng đổi mới thành hành động thực tiễn.