Nêu gương người đứng đầu trong công tác phòng, chống tội phạm ở cơ sở

Phát biểu khai mạc hội thảo, Trung tướng, PGS-TS Đồng Đại Lộc, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát, cho biết, ngày 22-10-2010, Bộ Chính trị (Khóa X) ban hành Chỉ thị 48-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới. Chỉ thị của Bộ Chính trị đã giao nhiệm vụ cho các cấp uỷ đảng, chính quyền từ Trung ương đến cơ sở phải quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng, chống tội phạm, xác định công tác này là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của mình. Người đứng đầu cấp ủy đảng và chính quyền các cấp phải chịu trách nhiệm trước hết về tình hình tội phạm và tổ chức thực hiện công tác phòng, chống tội phạm ở ngành, địa phương mình. Cán bộ, đảng viên giữ chức vụ lãnh đạo phải chịu trách nhiệm liên đới nếu người thân vi phạm pháp luật bị xử lý hình sự. Mỗi cán bộ, đảng viên có trách nhiệm thực hiện và tuyên truyền, vận động gia đình thực hiện pháp luật liên quan đến công tác phòng, chống tội phạm.

Trung tướng Đồng Đại Lộc phát biểu tại hội thảo.

Thực hiện Chỉ thị số 48 của Bộ Chính trị, những năm qua, cấp ủy, chính quyền các cấp, các tổ chức quần chúng và nhân dân đã tích cực tham gia công tác phòng, chống tội phạm, thu được nhiều kết quả quan trọng, tội phạm từng bước được kiềm chế, một số loại tội phạm có xu hướng giảm, góp phần giữ vững an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, phục vụ đắc lực cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Tuy nhiên, tình hình tội phạm vẫn còn diễn biến phức tạp, xuất hiện nhiều hành vi phạm tội mới, xuyên quốc gia. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, trong đó có nguyên nhân là cấp ủy đảng, chính quyền ở một số nơi, nhất là ở cơ sở chưa thực sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo nên chưa huy động được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong công tác phòng, chống tội phạm; người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, doanh nghiệp một số nơi còn chưa làm hết vai trò, trách nhiệm trong công tác này, thậm chí có hành vi bao che, làm ngơ, cá biệt còn vi phạm pháp luật. Công tác quản lý xã hội, công tác tuyên truyền, giáo dục về pháp luật, về đạo đức, lối sống và vận động nhân dân tham gia phòng, chống tội phạm còn nhiều hạn chế.

Các đại biểu thảo luận.

Đại tá Lê Văn Chương, Phó Cục trưởng Cục Tham mưu cảnh sát, chia sẻ, việc triển khai thực hiện các chủ trương chỉ đạo của Đảng, Nhà nước về công tác phòng, chống tội phạm còn thiếu cụ thể, chưa quyết liệt ở một số đơn vị, địa phương. Một số đảng bộ mới chỉ dừng lại ở khâu tổ chức hội nghị quán triệt, ban hành kế hoạch thực hiện nhưng không kiểm tra đôn đốc thường xuyên nên chưa tạo được sự chuyển biến mạnh mẽ. Một số cấp ủy, chính quyền cơ sở chưa chú trọng đến công tác nắm tình hình nhất là trong nội bộ nhân dân, phòng ngừa tội phạm, còn tư tưởng xem trách nhiệm phòng, chống tội phạm là của cơ quan chức năng nên chưa thực sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời. Có nơi, có lúc người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, doanh nghiệp chưa làm hết vai trò, trách nhiệm trong công tác này, thậm chí có hành vi bao che, làm ngơ, cá biệt còn vi phạm pháp luật gây trong dư luận không tốt trong quần chúng nhân dân, làm ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin của nhân dân đối với quyết tâm đấu tranh ngăn chặn tội phạm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các cơ quan chức năng.

Về diễn biến phức tạp của tình hình tội phạm, một số loại tội phạm phát sinh từ mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân xảy ra nhiều gây bức xúc dư luận như các vụ giết người thân, giết nhiều người, giết người phân xác để phi tang... Nguyên nhân chủ yếu là do mâu thuẫn cá nhân trong nội bộ nhân dân không được giải quyết kịp thời. Trong đó, mâu thuẫn bột phát chiếm khoảng 96%, mâu thuẫn trong sinh hoạt 43%, mâu thuẫn liên quan đến rượu bia, ăn nhậu 18%, liên quan đến tình ái 11%, do bệnh tật tâm thần 0,5%, tranh chấp tài sản 0,4%. Qua đó, cho thấy tình trạng suy giảm về đạo đức và gia tăng cách hành xử bạo lực trong mối quan hệ gia đình, bạn bè, hàng xóm, xã hội rất đáng báo động.

Thành phần tội phạm đa dạng, có xu hướng trẻ hóa, nguy hiểm và manh động hơn. Theo thống kê, số người phạm tội lần đầu chiếm tỷ lệ cao, khoảng 78%, số có tiền án, tiền sự chiếm khoảng 22%. Đối tượng phạm tội có xu hướng trẻ hóa (phạm tội trong độ tuổi từ 18 đến 30 chiếm 63%, dưới 18 tuổi chiếm 8,3%). Tệ nạn xã hội diễn biến phức tạp đang là một trong những nguyên nhân chính phát sinh tội phạm.

Dự báo trong thời gian tới, tình hình tội phạm sẽ còn diễn biến phức tạp, đặt ra yêu cầu phải tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm ngay từ cơ sở, tại cộng đồng dân cư, gia đình, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp với phương châm “tự phòng, tự quản, tự bảo vệ, tự hòa giải”. Để làm tốt nhiệm vụ đó, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp, các cơ quan, doanh ngiệp là rất quan trọng, nặng nề.

Hội thảo lần này tập trung đánh giá kết quả nghiên cứu về thực trạng việc nêu cao vai trò tiên phong, gương mẫu và trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác phòng, chống tội phạm tại cơ sở trong thời gian qua. Qua đó, sẽ đề xuất để tham mưu lãnh đạo Đảng, Nhà nước các giải pháp chỉ đạo, cũng như xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo điều kiện để người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, doanh nghiệp phát huy tốt vai trò, trách nhiệm của mình sát hợp với yêu cầu, điều kiện thực tế công tác phòng, chống tội phạm ở cơ sở hiện nay.