Bám sát diễn biến thị trường tôm xuất khẩu

Không chỉ tôm nuôi thường mà tôm thẻ nuôi trải bạt theo quy trình công nghệ cao, được công nhận chuẩn VietGAP cũng giảm giá nghiêm trọng, mà vẫn khó tiêu thụ. Cùng với giá tôm nguyên liệu, giá tôm xuất khẩu cũng có xu hướng giảm từ cuối tháng 2 và hiện đã giảm đến 20% so với thời điểm cuối năm 2017. Ðiều này khiến các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu tôm không dám thu mua nguyên liệu nhiều dù giá khá thấp, khiến thị trường tôm nguyên liệu càng thêm ảm đạm.

Nguyên nhân của tình trạng nêu trên là do nguồn cung tôm thế giới tăng mạnh trong những tháng đầu năm. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), sản lượng tôm của các nước sản xuất chính trên thế giới được dự báo có thể đạt 3,5 triệu tấn trong năm 2018, mức cao nhất trong vòng 10 năm qua. Chính vì vậy, xu hướng giá giảm không chỉ xảy ra ở riêng Việt Nam mà ở cả các nước như: Ê-cu-a-đo, Thái-lan, In-đô-nê-xi-a... Sự gia tăng sản lượng này bắt nguồn từ năm 2017 khi thị trường tiêu thụ tôm thế giới khá tốt, người nuôi được giá cho nên nhiều nước đã tăng diện tích nuôi, trong đó có Việt Nam. Tại thị trường nhập khẩu tôm lớn là Mỹ thì lượng tồn kho tăng cao sau khi nhập khẩu trong năm 2017 của nước này tăng 10%. Do đó, trên thị trường Mỹ, các nhà xuất khẩu tôm Việt Nam cũng phải cạnh tranh gay gắt về giá với các nước xuất khẩu khác khi họ liên tục cung ứng với giá thấp. Cụ thể, giá trung bình tôm Ấn Ðộ xuất vào Mỹ đạt 9,9 USD/kg trong quý I-2018, trong khi giá trung bình xuất khẩu tôm Việt Nam vào Mỹ ở mức 11,4 USD/kg. Khi doanh nghiệp không xuất được hàng thì giá tôm nguyên liệu trong nước càng có nguy cơ giảm sâu hơn.

Trước tình trạng nêu trên, hiện nhiều hộ dân đã tính chuyện “treo ao”. Tuy nhiên, theo khuyến cáo của VASEP cũng như các nhà phân tích thị trường thì người dân nên bình tĩnh, điều chỉnh nguồn cung thấp xuống chứ không nên bỏ hẳn. Theo đó thả nuôi mật độ thưa hơn dự kiến để giảm rủi ro, thu hoạch tôm cỡ lớn hơn. Bởi việc sản xuất này còn nhằm mục đích duy trì sinh kế. Hơn nữa, nếu dừng thả nuôi thì chi phí cải tạo ao sau đó sẽ rất lớn. Ðối với các cơ sở nuôi tôm công nghệ cao, nếu treo ao, máy móc sẽ bị hỏng, khi đó thiệt hại còn lớn hơn vì mức đầu tư ban đầu khá cao. Các thông tin khảo sát cũng cho thấy, sau khi giá tôm giảm mạnh, người nuôi tại Thái-lan, Ấn Ðộ cũng bắt đầu giảm thả nuôi nên có thể nguồn cung sẽ giảm trong quý III-2018. Vì vậy, người dân nên tập trung vào các giải pháp giảm giá thành trong thả nuôi để hạ giá bán tôm nguyên liệu. Tập trung vào chất lượng tôm sạch, có nguồn gốc xuất xứ, ao nuôi có chứng nhận đạt chuẩn... Về phía doanh nghiệp, đẩy mạnh khâu chế biến sâu, đa dạng mặt hàng, tăng cường các sản phẩm có giá trị gia tăng cao để bán vào các thị trường phân khúc cao cấp đang còn khá nhiều dư địa.