Rời TP Cao Lãnh trong cái nắng chiều hơn 33 0C, theo con đường bê-tông len lỏi giữa các miệt vườn, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đến với người dân Tân Thuận Tây, một xã vùng ven của thành phố, nằm dọc sông Tiền. Những xóm ấp trù phú bao trùm bởi các vườn cây ăn trái xanh tốt, xum xuê làm cho cái nắng nóng như đổ lửa dịu hẳn xuống. Tại Trung tâm sinh hoạt cộng đồng của xã, đông đảo người dân đã có mặt, hồ hởi đón chào Tổng Bí thư.
Buổi làm việc với cán bộ chủ chốt của xã, ấp có nhiều người dân cùng dự, những vấn đề Tổng Bí thư quan tâm, gợi mở được trả lời cụ thể và cùng trao đổi thấu đáo, nhất là chương trình xây dựng nông thôn mới, chăm lo xóa đói, giảm nghèo bền vững. Khi Tổng Bí thư hỏi, người dân cảm nhận như thế nào về việc xã vừa được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới vào cuối năm 2017, một số người cao tuổi như các ông Lê Văn Thảo và Phạm Liên Ái đều cho rằng, chưa bao giờ người dân có cuộc sống đầy đủ như ngày nay, nước sạch sinh hoạt không thiếu, xe gom rác đến từng ngõ; trước đây con em ra TP Cao Lãnh để học, người nhà phải đưa đón vì đường lầy lội, nay xe máy chạy vù vù, không lo trời mưa hay nắng. Điều ấy ít năm trước, không ai mơ tới.
Bí thư Đảng ủy xã Lê Thị Mai Trinh báo cáo Tổng Bí thư, người dân xã Tân Thuận Tây chưa giàu, vì thế để huy động sức dân làm đường giao thông, nhà văn hóa ấp,… Đảng ủy xã phải bàn bạc, tính toán kỹ lưỡng từng phương án; rồi tổ chức các diễn đàn, lắng nghe nguyện vọng của nhân dân; cán bộ xã đến từng gia đình vận động người dân tự nguyện đóng góp, chứ không áp đặt. Nhờ thế, cả bốn ấp đều có nhà văn hóa khang trang, các trục đường trong xã đều bê-tông hóa, trồng hoa, cây cảnh hai bên và có hệ thống đèn chiếu sáng. Nhân dân tổ 6, ấp Tân Dân đóng góp tiền, ngày công làm đoạn đường bê-tông 400 m, trị giá 90 triệu đồng.
Một trong những mô hình mà Tổng Bí thư đã biết qua thông tin báo cáo và muốn tìm hiểu sâu hơn là Hội quán nông dân. Xã Tân Thuận Tây có hai hội quán, gồm Thuận Tân Hội quán ở ấp Tân Dân và Tâm Quê Hội quán ở ấp Tân Hậu. Ngay sau buổi làm việc tại xã, Tổng Bí thư đã đến Tâm Quê Hội quán. “Trụ sở” hội quán nằm trong khuôn viên nhà vườn ông Đặng Văn Những, gồm một chòi rộng, xây hình lục giác và những dãy bàn ghế chung quanh dưới mái che, đủ chỗ cho khoảng 50 đến 60 người ngồi. Cơ ngơi này do chính ông Đặng Văn Những, Chủ nhiệm Tâm Quê Hội quán tự nguyện bỏ ra 250 triệu đồng để xây dựng. Mời khách thưởng thức xoài, nhãn, cam, gọi là “cây nhà lá vườn”, ông Chủ nhiệm Hội quán báo cáo với Tổng Bí thư: Khi thực hiện đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp và phát triển kinh tế nông nghiệp đô thị, người dân rất lúng túng. Được đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Lê Minh Hoan gợi ý và sát sao giúp đỡ, ngày 22-10-2017, Tâm Quê Hội quán được thành lập với 47 hội viên, đến nay đã lên 52 người. Hội quán là tổ chức do những người nông dân cùng nhóm ngành nghề sản xuất, như trồng lúa, xoài, hay nhãn,… tự nguyện đến với nhau, định kỳ sinh hoạt mỗi tháng một lần, để bàn chuyện sản xuất thế nào cho hiệu quả. Khuyến khích mô hình mới, tỉnh đã trang bị cho hội quán màn hình 50 inch, kết nối với máy tính xách tay, có in-tơ-nét và wifi. Mỗi khi cần thông tin liên quan ngành nghề sản xuất, các hội viên có thể đến đây tìm hiểu.
Trong số hội viên, có một người mặc áo nhà chùa, rất chăm chú lắng nghe các ý kiến trao đổi. Khi ông lên phát biểu mới biết đó là sư thầy Thích Thiện Xuân, trụ trì chùa Hồng Liên, là Phó Chủ nhiệm Tâm Quê Hội quán. Ông nói, với mình tham gia Hội quán như một cái duyên. Những ngày đầu thành lập, Hội quán như đứa bé tập đi, không ngờ sau sáu tháng, nay đã đi nhanh, đi xa, giúp bà con nông dân nhiều việc. Vốn bà con lâu nay sản xuất cá thể, làm ra hàng nhưng không có thương hiệu, cho nên tiêu thụ, giá cả bấp bênh. Hàng phải có hiệu (thương hiệu) mới vươn xa được, giá bán mới ổn định. Vì thế, Hội quán mời các kỹ sư nông nghiệp về tập huấn cho nông dân; từ đó hội thành lập tổ sản xuất xoài theo quy trình hữu cơ sinh học với 13 hội viên. Sản phẩm làm ra bảo đảm sạch, an toàn thực phẩm, bán cho người tiêu dùng ăn ngon, nhưng lành, thế mới gọi là ngon lành. Theo Đảng ủy xã Tân Thuận Tây, sư thầy Thích Thiện Xuân đã ủng hộ hội quán này hơn ba tỷ đồng để xây một cây cầu và đoạn đường nhựa 220 m.
Cùng nói về mô hình này, Chủ nhiệm Thuận Tân Hội quán Võ Văn Lợi báo cáo với Tổng Bí thư, hội có 52 hội viên, có quy chế hoạt động, mỗi tháng sinh hoạt một lần. Mỗi buổi sinh hoạt chỉ bàn chuyên đề một công việc nông dân đang làm, đang quan tâm, như kinh nghiệm dọn vườn sau thu hoạch; kinh nghiệm cho ra hoa trái vụ và đậu trái nhiều nhất; làm thế nào để giảm đến mức thấp nhất dư lượng thuốc kích thích, thuốc trừ sâu trong quả hái về,...
Mặc chiếc áo phông trắng có dòng chữ Tâm Quê Hội quán, ông Đặng Văn Chức gần 70 tuổi ở ấp Tân Hậu bộc bạch, ông tham gia Hội quán chưa phải đóng góp bất kỳ một thứ lệ phí nào, kể cả chiếc áo đang mặc, nhưng thường xuyên được biết thêm nhiều kinh nghiệm trồng, chăm sóc và thu hoạch cây trái. Điều ấy với một xã có 90% số hộ làm vườn là rất quý. Có 1ha vườn xoài, năm vừa qua, gia đình ông thu 200 triệu đồng, trừ chi phí còn hơn 120 triệu đồng, có “bát ăn, bát để”. Anh Nguyễn Thành Được, hội viên Thuận Tân Hội quán chia sẻ, gia đình anh chuyên làm nghề cây cảnh, nhiều lần được Ban Chủ nhiệm Hội quán mời nghe các nghệ nhân cây cảnh ở Cần Thơ, Sóc Trăng nói về kinh nghiệm, chăm sóc cây. Riêng nghề này, mỗi năm gia đình anh thu nhập hơn 100 triệu đồng.
Nói chuyện với người dân xã Tân Thuận Tây, xem từng sản phẩm của các hội quán, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vui mừng trước những đổi thay của vùng đất vốn khó khăn, vất vả này; hoan nghênh sáng kiến mô hình hội quán để tập hợp nông dân theo ngành nghề sản xuất, giúp nhau làm ăn, nhưng cũng lưu ý, vừa làm vừa nghiên cứu tổng kết, rút kinh nghiệm cho chắc chắn, cái gì có lợi cho người dân thì ủng hộ và nên làm.
Báo cáo một số kết quả nổi bật của tỉnh Đồng Tháp trong buổi làm việc của Tổng Bí thư với cán bộ chủ chốt của tỉnh, Bí thư Tỉnh ủy Lê Minh Hoan cho biết, Hội quán là sáng kiến cộng đồng, kích hoạt sự đổi mới, sáng tạo của nông dân, tập hợp những người cùng ngành nghề sản xuất, tự chủ, tự lực, tự quản. Đây cũng là nơi các cấp ủy, chính quyền đến gần dân hơn, nắm tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, tương tác với người dân thường xuyên; là nơi đổi mới cách tiếp cận phương pháp dân vận, tập hợp nông dân. Đến nay, toàn tỉnh có 45 hội quán với 2.000 hội viên. Là một trong những hội quán thành lập đầu tiên, Canh Tân Hội quán ở một số ấp thuộc xã An Nhơn, huyện Châu Thành đã thành lập Hợp tác xã Nông sản an toàn An Hòa với 120 hội viên bao gồm cả một số chủ doanh nghiệp bao tiêu đầu vào, đầu ra.
Đồng tình cho rằng, hội quán là mô hình sáng kiến, nhưng nhiều thành viên trong đoàn công tác của Tổng Bí thư băn khoăn, hoạt động của mô hình này cần đặt dưới sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, chính quyền địa phương như thế nào, để không làm thui chột sáng tạo của nông dân, song cũng không thể để phát triển một cách tự phát, sẽ nảy sinh những hệ lụy không tốt.
Trong các buổi làm việc với cơ sở, cán bộ chủ chốt của tỉnh, Tổng Bí thư vui mừng, đánh giá cao những nỗ lực, cố gắng và thành quả mà tỉnh Đồng Tháp đạt được, rất đáng tự hào; nội bộ đoàn kết, thống nhất cao, có nhiều sáng kiến, như mô hình hội quán. Chia sẻ những khó khăn với Đồng Tháp, vốn là tỉnh thuần nông, nghèo, chưa có dự án lớn đầu tư vào, Tổng Bí thư mong muốn tỉnh cần phát huy các tiềm năng, cụ thể hóa các nghị quyết, nhất là về phát triển kinh tế, chăm lo xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn hiệu lực, hiệu quả, đẩy mạnh công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực lãng phí, quan hệ tốt với các địa phương nước bạn. Tổng Bí thư nhấn mạnh, làm tốt công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhằm tăng cường sức mạnh cho Đảng, tăng cường sự đoàn kết nội bộ để thực hiện tốt nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Ai đó nhụt chí, thì đứng sang một bên cho người khác làm.