APPF-26 thảo luận về hợp tác và phát triển

Phiên họp toàn thể lần thứ ba tập trung vào ba chủ đề: Tăng cường hành động chung nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu; Các nguồn lực cho phát triển bền vững; Đẩy mạnh hợp tác văn hóa, du lịch trong khu vực.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Tòng Thị Phóng, chủ đề của phiên họp luôn thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế và cũng là chủ đề nghị sự của nhiều diễn đàn nghị viện, Chính phủ trong khu vực và thế giới. Bà mong muốn, với vị trí là một diễn đàn nghị viện khu vực, APPF-26 sẽ đề xuất những sáng kiến, sự hiểu biết chung về chính sách, các biện pháp hợp tác thích hợp, hướng tới giải quyết hiệu quả các vấn đề này.

Phát biểu đề dẫn Phiên họp, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam nêu rõ, biển đổi khí hậu, nước biển dâng không còn là nguy cơ tiềm ẩn mà thực sự đã hiện hữu. Ngay tại Hà Nội, mùa hè năm 2017, nhiệt độ đạt mức cao kỷ lục trong vòng hơn 40 năm qua. Nếu mực nước biển dâng cao 1m, sẽ có khoảng 40% diện tích đồng bằng sông Cửu Long, nơi hiện sản xuất 12 triệu tấn gạo/năm, xuất khẩu sáu triệu tấn; khoảng 10 - 12% dân số Việt Nam bị ảnh hưởng trực tiếp và tổn thất khoảng 10% GDP.

Và không riêng ở Việt Nam, rất nhiều nơi trên thế giới đã và đang chứng kiến những bất thường của thời tiết; thiên tai, thảm họa nhiều hơn. Nhiều mô hình dự báo nhiệt độ khu vực châu Á -Thái Bình Dương đến năm 2030 sẽ tăng 0,5 đến 2 độ C. Tác nhân gây ra biến đổi khí hậu không chỉ công nghiệp, mà còn từ nông nghiệp và sinh hoạt; không chỉ từ nhà máy lớn, từ hóa chất trên ruộng đồng hay phá rừng mà cả những thói quen đi lại, sử dụng điện nước của mỗi người.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam lưu ý, ảnh hưởng của những tác nhân ấy không chỉ tại chỗ mà còn lan truyền không biên giới. Chính vì vậy, nỗ lực hạn chế các tác nhân có hại cũng như khắc phục hậu quả và phòng ngừa phải được thực hiện ở quy mô toàn cầu là quyền lợi và trách nhiệm của mọi quốc gia, nền kinh tế. Mỗi quốc gia cần tạo dựng hành lang pháp lý, các thiết chế, chính sách và ưu tiên nguồn lực để ứng phó với biến đổi khí hậu phù hợp với các Điều ước quốc tế, Công ước, các Nghị định thư và Thoả thuận về biến đổi khí hậu.

Cần phải làm toàn xã hội, từng người dân đều hiểu và bắt đầu từ những việc tưởng chừng rất nhỏ đến những việc đòi hỏi công nghệ và nguồn lực lớn như từng bước loại bỏ nhiên liệu hoá thạch, phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng sạch tiến tới phát triển nền kinh tế các-bon thấp và tăng trưởng xanh thông qua những thay đổi toàn diện trong tiếp cận, phương thức sản xuất, phương thức canh tác. Công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường cần được ưu tiên sử dụng rộng rãi trong các ngành sản xuất.

Đề cập tới Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững của Liên hợp quốc, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho biết, văn kiện này đã đề ra tầm nhìn chiến lược mới, phản ánh khát vọng chung của toàn nhân loại được sống trong một thế giới hòa bình, an toàn, công bằng, hài hòa với thiên nhiên. Mọi người dân đều tham gia và được thụ hưởng thành quả của phát triển. Với từng người dân, nhất là ở các nước đang phát triển, các khu vực còn nhiều khó khăn thì trực tiếp nhất là được thụ hưởng thành tựu phát triển, trước hết là lương thực, giáo dục, y tế. Chỉ những tiêu chí đó thôi cũng đã cần nguồn lực lớn cả về con người, tài chính, khoa học và công nghệ.

Phó Thủ tướng nhận định, các nước đang phát triển cần hỗ trợ của các quốc gia phát triển không chỉ về tài chính, mà còn về tri thức, kinh nghiệm (cả thành công và chưa thành công); cần thúc đẩy hợp tác giữa Chính phủ, khu vực tư nhân và các tổ chức phi Chính phủ trong thực hiện Mục tiêu phát triển bền vững (SDG), hình thành các cơ chế phối hợp rõ ràng giữa các bên; cần xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật quy định rõ quyền, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân; ưu tiên nguồn lực cho SDG; lồng ghép các vấn đề SDG vào các chương trình chi tiêu công; tăng cường đầu tư tư nhân, hợp tác công tư cho SDG.

Theo Phó Thủ tướng, tăng cường sự hợp tác giữa các Chính phủ, các Nghị viện là không thể thiếu và việc tăng cường lồng ghép các nội dung, hợp tác trong các chương trình hành động thực hiện SDG, biến nhận thức thành kế hoạch, các cam kết hành động cụ thể là hết sức quan trọng. Hợp tác giữa các Nghị viện quan trọng, không chỉ bởi Nghị viện là cơ quan lập pháp, quyết định các vấn đề lớn ở nhiều quốc gia mà đặc biệt đây là cơ quan dân cử thực hiện quyền giám sát tối cao.

Cũng theo Phó Thủ tướng, kể từ khi thành lập đến nay, APPF đã chứng tỏ vai trò trung tâm trong các vấn đề khu vực, thúc đẩy tiến trình cải cách để thích ứng tốt hơn với những thay đổi nhanh chóng của cục diện thế giới và khu vực, tiếp tục phát huy vai trò kênh ngoại giao nghị viện bổ trợ triển khai hiệu quả các chương trình hợp tác với các cơ chế khác trong khu vực, trong đó có Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC).

Đại diện Đoàn Việt Nam phát biểu ý kiến tại Phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho biết, Quốc hội và nghị sĩ các nước châu Á - Thái Bình Dương nhận thức sâu sắc về những tác động nghiêm trọng của biến đổi khí hậu. Thời gian qua, các nước châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam đã thông qua nhiều đạo luật quan trọng để ứng phó hiệu quả với tác động của biến đổi khí hậu và cũng thông qua nhiều chương trình, dự án cấp quốc gia nhằm ứng phó với tác động của biến đổi khí hậu, như Luật Phòng, chống thiên tai (2013); Luật Bảo vệ môi trường (2014); Luật Tài nguyên nước; Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo; Luật Lâm nghiệp…

Với trách nhiệm và nghĩa vụ, các nước châu Á - Thái Bình Dương thực hiện nghiêm túc Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) và Nghị định thư Kyoto, Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu.

Tại phiên họp, đại diện Đoàn đại biểu nhiều Nghị viện thành viên đã phát biểu và nhấn mạnh, biến đổi khí hậu là một mối đe dọa cấp bách và ngày càng phổ biến đối với tất cả các quốc gia trên thế giới, đặc biệt ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Biến đổi khí hậu đe dọa xóa đi những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của khu vực trong nhiều năm qua, là thách thức đối với các mục tiêu phát triển bền vững, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và sức khỏe người dân, gia tăng nghèo đói và bất bình đẳng trong xã hội.

Trong bối cảnh đó, các đại biểu đều nhất trí, các quốc gia cần quan tâm nhiều hơn nữa và tăng cường hành động để ứng phó với biến đổi khí hậu. Nghị viện các nước thành viên APPF cũng như Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) cần tăng cường xây dựng hành lang pháp lý, giám sát và đôn đốc các Chính phủ ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương lồng ghép việc giảm nhẹ thiên tai với các chương trình, kế hoạch, chính sách đầu tư phát triển quốc gia; tích cực hợp tác, chia sẻ thông tin, kinh nghiệm trong hoạt động lập pháp và giám sát, biến lời nói thành hành động để thực thi có hiệu quả các nghị quyết đã được APPF thông qua nhằm thực hiện Chương trình nghị sự 2030 về phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, việc Hội nghị APPF xem xét, thảo luận về các nguồn lực cho phát triển bền vững là cần thiết không chỉ với từng quốc gia mà còn đối với khu vực và thế giới.

Ngoài ra, các đại biểu đều nhất trí, Nghị viện các nước thành viên APPF có vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện thúc đẩy các chương trình hợp tác song phương, khu vực và quốc tế về văn hóa, phát triển du lịch bền vững. Do đó, Chính phủ các nước cần đưa ra các chính sách thúc đẩy các chương trình đào tạo và phát triển ngành du lịch gắn với các tiêu chuẩn công nghiệp tốt nhất. Bên cạnh đó, nghị viện các nước thành viên APPF cần thực hiện các biện pháp lập pháp nhằm bảo vệ và phát huy bản sắc của các nhóm dân tộc, văn hóa, ngôn ngữ, tôn giáo, giữ gìn bản sắc văn hóa của các quốc gia; tăng cường đối thoại giao lưu, trao đổi đoàn, qua đó góp phần tăng cường tình hữu nghị và hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân các nước trong khu vực.