Theo lộ trình đã được xác định tại Thông tư 50/2025/TT-Bộ Công thương quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam, có hiệu lực từ 1/1/2026, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho các động cơ xăng trên toàn quốc. Bên cạnh đó, tiếp tục phối trộn, pha chế xăng E5 RON92 để sử dụng cho động cơ xăng đến hết ngày 31/12/2030.
Giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch
Tuy nhiên, trước những thách thức về an ninh năng lượng, biến động khó lường của thị trường năng lượng trên thế giới, trung tuần tháng 3 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ban hành Chỉ thị số 09/CT-TTg về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện. Theo đó, Bộ Công thương được giao nhiệm vụ đẩy mạnh sử dụng xăng E10, rà soát các điều kiện để triển khai lộ trình chuyển đổi ngay từ tháng 4 này thay vì theo đúng lộ trình đã đề ra trước đó, góp phần giảm 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng.
Trong bối cảnh Việt Nam mới chỉ đáp ứng được khoảng 30% nhu cầu xăng dầu trong nước, còn lại 70% phải nhập khẩu, lường trước được những bất cập khi phụ thuộc vào xăng khoáng và những biến động khó lường trên thị trường năng lượng thế giới, Chương trình phát triển nhiên liệu sinh học tại Việt Nam đã được khởi động từ năm 2012 với mục tiêu giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam Bùi Ngọc Bảo cho biết, sau hơn một thập kỷ triển khai, chỉ có một số ít nhà máy hoạt động ổn định.
Dẫn báo cáo của các thương nhân kinh doanh xăng dầu, ông Bùi Ngọc Bảo phân tích: Tổng lượng xăng tiêu thụ năm 2025 ở nước ta khoảng 11,37 triệu m3. Khi chuyển sang sử dụng xăng E10, thì lượng nhiên liệu hóa thạch được thay thế là rất đáng kể. Việc đẩy nhanh lộ trình sử dụng nhiên liệu sinh học (Ethanol) không chỉ giải quyết đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp, giảm ô nhiễm môi trường, mà còn góp phần giảm phụ thuộc
đáng kể vào nguồn xăng khoáng. Thậm chí, khi triển khai sớm lộ trình sử dụng xăng E10 trên toàn quốc còn góp phần hạ nhiệt giá xăng dầu trong bối cảnh cuộc chiến Trung Đông có nhiều diễn biến khó lường. Vì vậy, mọi quyết định, chương trình giúp giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch đều có ý nghĩa chiến lược, nhất là trong bối cảnh hiện nay.
Chia sẻ quan điểm này, ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, đánh giá: Hiện nay Việt Nam vẫn đang phụ thuộc 32% nguồn thành phẩm xăng dầu nhập khẩu. Tính cả lượng dầu thô phải nhập, nguồn cung xăng dầu trong nước chỉ bảo đảm chưa đến 50%. Nếu Việt Nam chủ động nguồn cung Ethanol, rõ ràng sẽ giảm được áp lực trong vấn đề nhập khẩu dầu thô cũng như sản phẩm xăng dầu thành phẩm.
“Việc càng sớm càng tốt đưa xăng E10 vào thị trường sẽ giúp giảm áp lực do đã thay thế được 10% xăng khoáng”, ông Đỗ Văn Tuấn nhấn mạnh.
Việt Nam đã có đầy đủ đánh giá về chất lượng và khả năng sử dụng của xăng sinh học, do đó việc triển khai E10 là cần thiết, đặc biệt trong bối cảnh nguồn cung xăng dầu hóa thạch ngày càng chịu áp lực lớn. Việc này vừa đáp ứng mục tiêu môi trường, vừa góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch”.
Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam Bùi Ngọc Bảo
Bảo đảm chất lượng, ổn định nguồn cung
Sống trên phố Nghĩa Tân, một trong ba điểm Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) triển khai thí điểm kinh doanh xăng E10 tại Hà Nội, anh Thân Mạnh Tùng cho biết, đã chuyển sang sử dụng loại nhiên liệu này từ cuối năm 2025. “Làm nghề sửa chữa xe máy, tôi sử dụng xăng E5 và gần đây là E10 như một trải nghiệm. Thực tế, rất khó để nêu ra những sự khác biệt khi sử dụng, ngoại trừ là giá thành xăng sinh học thấp hơn đáng kể so xăng khoáng truyền thống”, anh Tùng cho biết.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, từ tháng 8/2025, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cũng đã thí điểm kinh doanh xăng E5 và E10. Ông Hồ Ngọc Linh, Phó Trưởng phòng Kỹ thuật xăng dầu, Petrolimex, cho biết: Trước đây, việc tiêu thụ xăng phối trộn nhiên liệu sinh học khó triển khai chủ yếu do vấp phải rào cản tâm lý về vấn đề chất lượng.
Về vấn đề này, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho biết: Khi đưa xăng E5 RON92 thay thế xăng khoáng RON92, toàn bộ hệ thống chính trị đã cùng tham gia, với sự phối hợp bài bản và đồng bộ. Chủ trương đưa xăng E5 vào thị trường được triển khai như một giải pháp mang tính hành chính, bắt đầu từ bảy địa phương lớn trước khi mở rộng trên phạm vi cả nước, tạo nên một chiến dịch có quy mô rộng khắp. Khi triển khai sử dụng E10 theo quy định, thị trường sẽ không còn xăng khoáng thuần túy, tạo điều kiện thuận lợi hơn để E10 đi vào thực tế.
Mặt khác, theo ông Hồ Ngọc Linh, tính đến thời điểm hiện tại, Petrolimex và các cơ quan quản lý, giám sát thị trường chưa ghi nhận sự cố hay phản ánh tiêu cực nào từ người tiêu dùng, liên quan chất lượng xăng E5 và E10 do Petrolimex cung cấp.
Tự tin với vai trò là một trong những doanh nghiệp tiên phong và chiếm thị phần lớn trên thị trường, ông Hồ Ngọc Linh khẳng định: Với việc đầu tư và vận hành đồng bộ hệ thống quản lý chất lượng nghiêm ngặt, Petrolimex bảo đảm xăng E10 cung ứng ra thị trường đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn của Nhà nước, đồng thời, với những bằng chứng thực nghiệm khoa học cho thấy, xăng E10 không gây ảnh hưởng đến động cơ phương tiện.
Không chỉ Petrolimex, một số doanh nghiệp đầu mối lớn đã triển khai kinh doanh xăng E10 từ ngày 1/8/2025. Thậm chí, PVOIL đã hoàn tất ký kết nhiều hợp đồng nhập khẩu Ethanol, chủ động phối trộn nhằm đưa nhiên liệu này phủ sóng rộng rãi trên thị trường nội địa ngay từ tháng 3 vừa qua. PVOIL hiện đang đẩy mạnh cung ứng xăng E10 ra thị trường với sản lượng lớn.
Là đơn vị vận hành Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) cũng đã chủ động xây dựng các kịch bản vận hành bảo đảm nguồn cung xăng sinh học cho thị trường trong nước. Theo Tổng Giám đốc Nguyễn Việt Thắng, trong quý I/2026, BSR đã vận hành với công suất quy đổi trung bình trên 120%. Sản lượng sản xuất đạt khoảng 2,3 triệu tấn, đưa ra thị trường hơn 2 triệu tấn, vượt kế hoạch đề ra. Riêng với nhiên liệu sinh học, nhà máy đã khởi động lại sản xuất nhiên liệu sinh học từ đầu năm, hiện đạt khoảng 75% công suất, sẽ nâng lên 100% trong thời gian tới để phục vụ pha trộn xăng sinh học. Các hệ thống pha chế E100, E10 cơ bản hoàn thiện, sẵn sàng đưa vào vận hành ■
Cửa hàng thí điểm kinh doanh xăng E10 tại phố Nghĩa Tân (Hà Nội) của Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) đã thực hiện cung cấp xăng E10 từ tháng 8/2025. (Ảnh Nguyễn Hùng)
