Chỉ dấu tích cực về một chu kỳ phát triển mới

Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 4 và bốn tháng đầu năm 2026 do Cục Thống kê, Bộ Tài chính công bố, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa trong bốn tháng đầu năm đạt 344,17 tỷ USD, tăng 24,2% so cùng kỳ năm trước.

Nhu cầu nhập nguyên liệu, thiết bị tăng mạnh phục vụ sản xuất và xuất khẩu là minh chứng rõ nét về niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với một nền sản xuất bền vững.
Nhu cầu nhập nguyên liệu, thiết bị tăng mạnh phục vụ sản xuất và xuất khẩu là minh chứng rõ nét về niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với một nền sản xuất bền vững.

Trong đó, xuất khẩu đạt 168,53 tỷ USD, tăng 19,7% so cùng kỳ; nhập khẩu tăng 28,7%, đạt 175,64 tỷ USD. Cán cân thương mại ghi nhận nhập siêu 7,11 tỷ USD, đảo chiều so mức xuất siêu 4,3 tỷ USD cùng kỳ năm 2025.

Trong bối cảnh hoạt động đầu tư vào bất động sản, chứng khoán có biểu hiện chững lại, giá vàng trong nước có xu hướng giảm thấp nhờ những động thái quyết liệt từ Chính phủ, việc nhập siêu quay trở lại là tín hiệu tích cực, phản ánh nhu cầu nhập nguyên liệu, thiết bị tăng mạnh phục vụ sản xuất và xuất khẩu. Đơn cử, kim ngạch nhập khẩu xăng dầu tăng 36,2% về lượng và tăng tới 105,5% về trị giá so cùng kỳ năm trước; khí đốt hóa lỏng tăng 19,9%, nhập khẩu máy tính, điện tử và linh kiện tăng 52,3%, nhập sản phẩm từ sắt thép cũng tăng 26,3%...

Phân tích về cơ cấu nhập khẩu, TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, chỉ ra, nhóm hàng tư liệu sản xuất ước đạt 165,37 tỷ USD, chiếm 94,2% tổng kim ngạch nhập khẩu, trong đó, nhóm hàng máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng chiếm 54,8%, nhóm hàng nguyên, nhiên, vật liệu chiếm 39,4%, trong khi nhóm hàng vật phẩm tiêu dùng ước chỉ chiếm khoảng 5,8%. Đây là hiện tượng nhập khẩu trước nguyên vật liệu nhằm tạo đà cho xuất khẩu trong các quý tiếp theo. Nền kinh tế phục hồi mạnh, với tổng sản phẩm quốc nội (GDP) quý I/2026 ước tăng tới 7,83%, thúc đẩy các doanh nghiệp chủ động tăng mua sắm để chuẩn bị cho chu kỳ sản xuất mới.

Nhóm phân tích của Công ty Chứng khoán SSI cũng cho rằng, con số nhập siêu 7,11 tỷ USD không nên được nhìn nhận theo hướng tiêu cực. Điều này có thể làm cán cân thương mại nghiêng về phía nhập khẩu trong ngắn hạn. Nhưng việc Việt Nam ghi nhận nhập siêu trong bốn tháng đầu năm 2026 cho thấy sự tăng tốc ở đầu vào sản xuất, kỳ vọng mở rộng sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, đồng thời tạo kỳ vọng nền tảng cho tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ hơn trong những giai đoạn tới. Cụ thể, gần 94% mức tăng nhập khẩu đến từ hàng hóa tư liệu sản xuất và nguyên vật liệu trung gian, phù hợp bối cảnh đầu tư mạnh và mở rộng năng lực sản xuất, thay vì phản ánh sự suy yếu về năng lực cạnh tranh.

Ở một diễn biến khác, cũng trong quý I/2026, khi thị trường hàng hóa toàn cầu liên tục biến động dưới tác động của địa chính trị, chính sách tiền tệ và thời tiết cực đoan tại nhiều khu vực sản xuất, dòng tiền đầu tư trên thị trường giao dịch hàng hóa Việt Nam duy trì mạnh mẽ, kéo theo sự gia tăng thanh khoản, sự dịch chuyển rõ nét giữa các nhóm hàng hóa và cuộc cạnh tranh ngày càng sôi động giữa các thành viên kinh doanh.

Theo thống kê từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam, khối lượng giao dịch toàn thị trường trong quý I/2026 đã tăng gần 60% so quý trước và tăng hơn 140% so cùng kỳ năm ngoái. Diễn biến này phản ánh sự trở lại rõ nét của dòng tiền đầu tư tại Việt Nam trong bối cảnh thị trường hàng hóa thế giới liên tục xuất hiện các nhịp biến động mạnh về giá.

Kết quả tích cực này phản ánh hiệu quả thực tiễn từ quá trình cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam thời gian qua, với hàng loạt chính sách pháp luật được thông qua nhằm tháo gỡ các “nút thắt” về cấu trúc và thực thi. Mặt khác, đây cũng là những minh chứng rõ nét về niềm tin của nhà đầu tư trên thương trường vào một nền kinh tế không chỉ dựa vào đầu tư công mà còn khai thác hiệu quả lợi thế từ các yếu tố sản xuất bền vững ■