Quyết tâm cải cách mạnh mẽ môi trường kinh doanh

Lan tỏa mạnh mẽ quyết tâm cải cách

Đối với doanh nghiệp, một dự án chậm triển khai đồng nghĩa với việc phải gánh thêm chi phí vốn, chi phí quản lý, trong khi cơ hội kinh doanh có thể đã trôi qua. Nhiều doanh nghiệp không e ngại cạnh tranh thị trường, nhưng lo ngại những thủ tục hành chính phức tạp, khó dự đoán. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp trong nước, mà còn tác động tới quyết định đầu tư của các tập đoàn nước ngoài khi lựa chọn điểm đến sản xuất mới trong khu vực.

Là người từng triển khai dự án kinh doanh tại nhiều tỉnh, thành phố khác nhau, ông Kim Ngọc Quang, Tổng Giám đốc Công ty thương mại cổ phần Kim Hoàng, đánh giá, trong thời gian qua môi trường đầu tư, kinh doanh ở nhiều địa phương đã có những chuyển biến tích cực. Cộng đồng doanh nghiệp nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ từ cấp ủy và chính quyền địa phương, đặc biệt trong việc cải cách thủ tục hành chính.

Ông Quang kỳ vọng, quyết tâm cải cách của Trung ương và Chính phủ sẽ tiếp tục được lan tỏa mạnh mẽ đến các cấp cơ sở trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Hiện nay, phạm vi cải cách đã được thực hiện rộng hơn, đi vào những lĩnh vực có tác động trực tiếp tới hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Nhất là việc rà soát và cắt giảm các điều kiện kinh doanh không còn phù hợp. Nhiều quy định tiền kiểm, yêu cầu doanh nghiệp phải xin phép hoặc chứng minh năng lực trước khi hoạt động đang được xem xét đơn giản hóa hoặc dần bãi bỏ.

Bên cạnh đó, các thủ tục liên quan đầu tư, đất đai, xây dựng và môi trường cũng được yêu cầu rút ngắn thời gian xử lý. Nhiều địa phương đang đẩy mạnh cơ chế liên thông, giúp doanh nghiệp không phải thực hiện nhiều lần cùng một loại hồ sơ tại các cơ quan khác nhau. Một trọng tâm khác là chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính. Việc kết nối cơ sở dữ liệu và thực hiện dịch vụ công trực tuyến được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể thời gian, chi phí đi lại, cũng như các thủ tục giấy tờ phát sinh.

Đặc biệt, tư duy quản lý có sự thay đổi theo hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Thay vì yêu cầu doanh nghiệp phải trải qua nhiều vòng phê duyệt trước khi hoạt động, cơ quan quản lý sẽ tập trung giám sát trong quá trình vận hành, vừa bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước, vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển.

Không để nhà đầu tư phải đi qua quá nhiều cửa

Thực tế, Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và đẩy mạnh phân cấp trong giải quyết thủ tục hành chính. Từ tháng 4/2026 đến nay, Chính phủ đã ban hành 11 nghị quyết bãi bỏ 56 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. So với Luật Đầu tư năm 2025, số ngành, nghề kinh doanh có điều kiện được cắt giảm đạt hơn 28% (từ 198 xuống còn 142 ngành, nghề).

Để đồng bộ với các nghị quyết của Chính phủ, các bộ, ngành cũng đã ban hành 16 thông tư theo thẩm quyền. Qua đó, thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa 3.466 thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Cụ thể: phân cấp 342 thủ tục hành chính từ Trung ương về địa phương; cắt giảm 697 thủ tục hành chính; đơn giản hóa 673 thủ tục hành chính và cắt giảm 1.754 điều kiện kinh doanh.

Đơn cử, trong hoạt động giám định và giám sát chất lượng công trình xây dựng, hai thủ tục liên quan kiểm tra công tác nghiệm thu đối với một số công trình thuộc nhóm tư nhân không sử dụng vốn ngân sách đã được bãi bỏ, nhằm đẩy nhanh tiến độ bàn giao nhà. Nhiều thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu công trình cấp hai trở xuống cũng đã được chuyển giao hoàn toàn từ Bộ về cho các Sở Xây dựng địa phương thực hiện. “Điều này giúp loại bỏ tình trạng “hồ sơ phải bay ra Hà Nội”, đồng thời giúp dự án được nghiệm thu và đưa vào sử dụng nhanh hơn”, ông Kim Ngọc Quang chia sẻ.

Khi doanh nghiệp tiết kiệm được thời gian, chi phí và nguồn lực cho các thủ tục hành chính, theo ông Quang, sẽ tạo nên nguồn lực để chuyển sang hoạt động sản xuất, đổi mới công nghệ, mở rộng thị trường và tạo thêm việc làm. Đây là mục tiêu lớn mà “cuộc đại phẫu” môi trường kinh doanh đang hướng tới.

Về vấn đề này, theo PGS TS Đinh Xuân Thảo, chuyên gia nghiên cứu lập pháp, việc Chính phủ quyết liệt cắt giảm thủ tục hành chính sẽ tác động mạnh đến môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Thời gian vừa qua, Quốc hội và Chính phủ đã dành nhiều thời gian, nguồn lực để hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn này để tạo động lực phát triển cho kinh tế nói riêng và đất nước nói chung, tạo ra Chính phủ kiến tạo, hiện đại và đồng hành cùng doanh nghiệp.

Trong kinh tế, niềm tin là một loại vốn vô hình rất quan trọng. Khi niềm tin được củng cố, dòng tiền sẽ quay lại thị trường, đầu tư tư nhân tăng lên và hiệu ứng lan tỏa có thể lớn hơn nhiều so giá trị cắt giảm thủ tục thuần túy. Khi có niềm tin thì các doanh nghiệp trong nước hay nước ngoài đều sẽ mạnh dạn đầu tư, người dân cũng mạnh dạn tham gia kinh doanh ở nhiều ngành nghề. Và khi tháo gỡ được điểm nghẽn về thể chế thì môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, Việt Nam sẽ gia tăng sức cạnh tranh trong thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước so trước đây.

Nhất quán quan điểm này, sáng 30/6, tới dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ yêu cầu: Các bộ, ngành phải rà soát, đồng bộ hóa các quy định liên quan đầu tư, kinh doanh và thị trường. Kiên quyết xử lý tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, thủ tục rườm rà và cách hiểu không thống nhất giữa các cơ quan, địa phương.

“Không để nhà đầu tư phải đi qua quá nhiều cửa, mất quá nhiều thời gian và chi phí để triển khai một dự án hợp pháp. Các cơ quan nhà nước phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, quản trị hiện đại và phục vụ doanh nghiệp”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.