Nắm bắt lợi thế cạnh tranh cốt lõi

Theo báo cáo “Tương lai Thương mại 2026” vừa được Standard Chartered công bố, đến năm 2031, quá trình đẩy nhanh số hóa có thể đóng góp thêm 2,8 nghìn tỷ USD vào thương mại quốc tế mỗi năm - tương đương khoảng 7,6 tỷ USD mỗi ngày.

Dư địa thương mại dịch vụ số đang có tốc độ tăng trưởng vượt trội so với thương mại hàng hóa truyền thống. Ảnh minh hoạ
Dư địa thương mại dịch vụ số đang có tốc độ tăng trưởng vượt trội so với thương mại hàng hóa truyền thống. Ảnh minh hoạ

Với tựa đề Đi qua kỷ nguyên bất định mang tính cấu trúc, báo cáo tiến hành khảo sát 2.100 lãnh đạo cấp cao, những người đưa ra quyết định tại các doanh nghiệp ở 27 thị trường, nhằm xác định xu hướng chuyển dịch từ tái cấu trúc theo địa lý sang tinh chỉnh chiến lược và năng lực chuỗi cung ứng. Điều này phù hợp với Việt Nam nói riêng và khu vực Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) nói chung, nơi các doanh nghiệp đang tập trung tăng cường chiến lược vào nhà cung cấp, quản trị hàng tồn kho, khả năng quan sát và dự báo. Kết quả khảo sát cho thấy, tại ASEAN, 86% số doanh nghiệp ghi nhận lợi ích có thể đo lường được từ ít nhất một năng lực số, trong khi 86% cho biết số hóa cải thiện quá trình ra quyết định nhờ tăng cường khả năng quan sát và dự báo, tỷ lệ cao nhất toàn cầu. Như vậy, số hóa đang trở thành giải pháp hiệu quả giúp Việt Nam củng cố vị thế là thị trường cung ứng và sản xuất trọng yếu. Chỉ số đo lường của khảo sát cho thấy, Việt Nam đạt 12% đối với hoạt động sản xuất và 11% đối với hoạt động nguồn cung ứng.

Bình luận về báo cáo, ông Roberto Hoornweg, Tổng Giám đốc, Khối Ngân hàng Doanh nghiệp và Đầu tư, Ngân hàng Standard Chartered nhận định: “Khi các doanh nghiệp giảm tập trung vào việc tái định hình chuỗi cung ứng và chú trọng hơn đến nâng cao khả năng chống chịu, khả năng quan sát và tính linh hoạt, đầu tư vào năng lực số đang trở thành nguồn lợi thế cạnh tranh then chốt”.

Trước những bất định của nền kinh tế toàn cầu, đã đến lúc, các doanh nghiệp Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc mở rộng quy mô hay cắt giảm chi phí đơn thuần. Muốn tối ưu hóa cơ hội từ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh, doanh nghiệp cần tập trung triển khai bốn trụ cột: Thứ nhất, tinh chỉnh và số hóa toàn diện chuỗi cung ứng. Thay vì thay đổi hoặc dịch chuyển địa bàn hoạt động, doanh nghiệp có thể đầu tư vào các hệ thống quản trị kho hàng thông minh, công cụ dự báo nhu cầu và phần mềm tăng cường khả năng quan sát xuyên suốt chuỗi cung ứng. Thứ hai, tận dụng trí tuệ nhân tạo (AI) như một động lực chuyển đổi then chốt và tự động hóa quy trình doanh nghiệp. Thứ ba, tích hợp chức năng Ngân quỹ với Vận hành Rủi ro tỷ giá và biến động dòng tiền. Đây vốn là thách thức lớn đối với doanh nghiệp xuất, nhập khẩu. Cuối cùng, cần khai thác dư địa thương mại dịch vụ số và tiêu chuẩn quốc tế về thương mại dịch vụ số đang có tốc độ tăng trưởng vượt trội so với thương mại hàng hóa truyền thống. Để từ đó, doanh nghiệp chủ động mở rộng các mảng dịch vụ đi kèm sản phẩm (như tư vấn, phần mềm, giải pháp đám mây, hỗ trợ kỹ thuật từ xa). Đồng thời, việc tuân thủ các tiêu chuẩn giao dịch số quốc tế, chứng từ điện tử và thanh toán xuyên biên giới số hóa sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng tham gia mạng lưới đối tác toàn cầu.

Trong bối cảnh Việt Nam đang nổi lên như một mắt xích then chốt của chuỗi cung ứng toàn cầu nhờ vào chi phí lao động cạnh tranh, dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) mạnh mẽ và các cải cách chính sách có trọng tâm, sự thích ứng và nắm bắt lợi thế cạnh tranh cốt lõi của cộng đồng doanh nghiệp sẽ góp phần thúc đẩy quốc gia chuyển hóa rủi ro của những biến động khó đoán định trở thành cơ hội bứt phá để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số đã được Đảng, Nhà nước đề ra.