Cuộc “tổng diễn tập về chuyển đổi số” trong lĩnh vực thống kê
Tại Hội nghị trực tuyến, tổng kết cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 do Ban Chỉ đạo Trung ương tổ chức mới đây, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương nhấn mạnh, những số liệu từ quá trình tổng điều tra kinh tế sẽ là cơ sở để nhìn nhận nguồn lực thực tế của đất nước, từ đó có căn cứ thực tiễn hoạch định được các chính sách mang tính chiến lược cũng như xây dựng những phương án chỉ đạo, điều hành phù hợp nhất với nguồn lực hiện có.
Điều đáng ghi nhận, quá trình thực hiện Tổng điều tra kinh tế năm 2026 được rút ngắn hơn kế hoạch ban đầu, tuy nhiên chất lượng điều tra vẫn được bảo đảm. Tại Đà Nẵng, theo ông Hồ Kỳ Minh - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng, địa phương này đã rút ngắn việc thực hiện, hoàn thành và công bố kết quả sớm hơn bảy tháng so kế hoạch ban đầu. Đặc biệt, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra, nghiệm thu dữ liệu, góp phần giảm khoảng 50% thời gian xử lý nhưng vẫn bảo đảm chất lượng số liệu.
“Đây là minh chứng cho sự phối hợp đồng bộ chặt chẽ, thống nhất giữa các cơ quan, đơn vị, từ Trung ương xuống địa phương và từng cơ sở; đồng thời cũng cho thấy hiệu quả từ việc ứng dụng công nghệ thông tin mạnh mẽ. Tổng điều tra kinh tế năm 2026 như một cuộc tổng diễn tập về chuyển đổi số trong lĩnh vực thống kê, từ đây mở ra một phương thức mới hiệu quả hơn, chất lượng hơn trong hành trình chuyển đổi số”, Bộ trưởng đánh giá.
Báo cáo chi tiết về Tổng điều tra kinh tế năm 2026 chỉ ra nhiều điểm mới nổi bật so với sáu kỳ Tổng điều tra trước đó. Bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Thống kê, Bộ Tài chính cho biết, để thực hiện cuộc tổng điều tra này, cả nước đã huy động 131 giám sát viên Trung ương, 1.185 giám sát viên cấp tỉnh, 114.353 điều tra viên thống kê, 52.060 người lập bảng kê.
Theo chia sẻ của bà Nguyễn Thị Hương, kết quả từ cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 còn cho thấy tính hiệu quả của việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin như thu thập thông tin bằng phiếu điều tra điện tử (webform) và phỏng vấn bằng phương pháp phỏng vấn mặt đối mặt nhờ thiết bị di động (Computer-Assisted Personal Interviewing - CAPI); áp dụng phần mềm nghiệm thu, tuyên truyền, điều hành tác nghiệp, giám sát, quản lý, xử lý, tổng hợp, phổ biến kết quả. Hệ thống máy chủ, thiết bị lưu trữ, đường truyền, hệ thống dự phòng, sao lưu được xây dựng đồng bộ, hiện đại; bảo đảm an toàn, an ninh mạng.
Đơn cử tại Lạng Sơn - một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn, quá trình điều tra, các điều tra viên đã được hỗ trợ hiệu quả khi ứng dụng toàn diện công nghệ thông tin và AI - bước tiến quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dữ liệu, rút ngắn thời gian xử lý và tăng cường giám sát trực tuyến.
Bảo đảm tiến độ, chất lượng và tính thống nhất trong toàn quốc
Thực tế, khi bắt đầu triển khai cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026, mặc dù chịu ảnh hưởng của thời gian đầu kiện toàn, sắp xếp lại tổ chức, bộ máy chính quyền, nhưng nhờ thực hiện đồng thời, song song suốt quá trình thu thập thông tin cùng với triển khai thường xuyên, liên tục, đa dạng hình thức cộng với tiếp tục ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), hoàn thiện bản đồ số, cơ sở dữ liệu không gian, cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 đã đáp ứng kịp thời yêu cầu thông tin phục vụ lãnh đạo Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương và người sử dụng thông tin.
Báo cáo về tổ chức thực hiện Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp, đồng chí Nguyễn Thị Bích Thủy, Vụ trưởng Kế hoạch-Tài chính, Bộ Nội vụ, Ủy viên Thường trực Ban chỉ đạo điều tra cơ sở hành chính sự nghiệp Trung ương, Tổ trưởng Tổ thường trực khẳng định, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 góp phần bổ sung bức tranh đầy đủ về khu vực hành chính, sự nghiệp trong nền kinh tế; cung cấp cơ sở dữ liệu phục vụ tổng hợp chỉ tiêu thống kê, GDP, GRDP và dàn mẫu điều tra sau này; ghi nhận biến động tổ chức trong giai đoạn sắp xếp bộ máy và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục khẩn trương rà soát, làm sạch dữ liệu, hoàn thiện công tác tổng hợp, phân tích để công bố kết quả chính thức theo đúng kế hoạch, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn yêu cầu, các đơn vị chức năng cần đưa ngay kết quả Tổng điều tra kinh tế năm 2026 vào khai thác và sử dụng hiệu quả, bảo đảm dữ liệu thật sự trở thành nguồn tài nguyên quan trọng phục vụ công tác quản lý, điều hành và hoạch định chính sách ■
