Người con thứ... 17
Là người con thứ... 17 trong nhà, từ nhỏ Ka-la-xnhi-cốp đã nuôi mộng chế tạo động cơ... vĩnh cửu, mặc dù vẫn được các thầy cô khuyên rằng đó là điều không tưởng. Sau khi được học lái và sửa chữa xe tăng, anh đã tạo ra những thiết bị nâng cao hiệu suất bắn của súng TT, đếm số lần xe tăng thực sự nhả đạn... Ðược mọi người coi là nhà sáng chế tài ba, anh có vinh dự báo công trước Chỉ huy trưởng Mặt trận U-crai-na và được nguyên soái Ghê-oóc-ghi Giu-cốp tặng thưởng một chiếc đồng hồ đeo tay.
Bị thương nặng vào năm 1941, M.Ka-la-xnhi-cốp vẫn nung nấu những ý tưởng sáng chế, và trong kỳ nghỉ dưỡng thương sáu tháng, anh đã hoàn thành bản vẽ mẫu súng tự động đầu tiên, rồi được phép chế thử...
Tài năng bẩm sinh
Từ năm 1942, Ka-la-xnhi-cốp làm việc tại Trung tâm nghiên cứu súng thuộc Bộ Tư lệnh Pháo binh. Năm 1947, ông dự cuộc thi sáng chế súng tự động và năm sau, 1.500 khẩu súng tự động của Ka-la-xnhi-cốp thể hiện hiệu quả cao trong thử nghiệm đã được chấp nhận sử dụng trong lực lượng vũ trang với tên gọi AK-47 và trở thành tiểu liên tấn công cơ bản của Hồng quân Liên Xô. Ka-la-xnhi-cốp nhận phần thưởng cao quý nhất của Liên Xô thời đó - giải thưởng Xta-lin - khi mới 30 tuổi và đeo lon... thượng sĩ. Sau đó, ông còn giành tiếp giải nhất cuộc thi chế tạo vũ khí dùng loại đạn cỡ 7,62 x 41 mm, không bị kẹt đạn, chịu được hoàn cảnh khắc nghiệt của cuộc chiến và trở thành tổng công trình sư thiết kế vũ khí của Liên Xô.
Trong những năm 1950-1970, theo tiêu chí gọn nhẹ, tăng độ chụm của đường đạn và có máy ngắm ban đêm, nhiều súng AK cải tiến đã được trang bị cho hệ thống vũ trang: AKM và AKMC cho cỡ đạn 7,62 mm và các mẫu AK-74, AKC-74Y, AKC-74M... cho cỡ đạn 5,45 mm. Mỗi khẩu AK bây giờ giảm đến 0,7 kg trọng lượng, bắn được 600 phát trong một phút, có tầm ngắm 1.000 m... Súng AK được công nhận là tốt nhất bởi độ tin cậy rất cao và tính giản lược: nó có thể được lắp ráp ở bất kỳ một xưởng thủ công nào, có nhiều bộ phận dễ thay thế và không bị cát bụi chiến trường làm hỏng hóc. Ðể đạt phẩm chất được cả thế giới công nhận như thế, M.Ka-la-xnhi-cốp đã phải làm việc cật lực nhằm không ngừng hoàn thiện sản phẩm của mình. Ðến năm 1971, số công trình nghiên cứu, thiết kế và sáng chế của Ka-la-xnhi-cốp đã đủ để ông nhận bằng Tiến sĩ Khoa học kỹ thuật và là Viện sĩ 16 Viện Hàn lâm của Nga và nước ngoài.
Bộ trưởng Quốc phòng Mô-dăm-bích kể rằng, sau khi họ giành độc lập với khẩu AK-47, nhiều người lính đã lấy tên cha đẻ súng AK đặt cho con cái họ. Trên cơ sở AK-47, tính sơ bộ đã có hơn 105 triệu phiên bản súng AK cải tiến, hơn 500 mẫu súng săn các-bin nạp đạn tự động hiệu "Saiga" được giới thợ săn chuyên nghiệp ở nhiều nước ưa chuộng.
Con người đa cảm
Súng tự động AK được sản xuất không chỉ trong lãnh thổ Liên Xô mà còn được chuyển giao công nghệ miễn phí cho 18 nước, chủ yếu thuộc khối XHCN và bản sao của nó còn được chế tạo ở những nước khác. Tổng cộng trong vòng 50 năm qua trên thế giới đã cho ra đời từ 50 đến 90 triệu khẩu súng tự động AK (theo thống kê của Trung tâm thông tin quốc phòng Mỹ, con số đó còn lên tới 100 triệu). Giá chợ đen mỗi khẩu AK dao động từ 10 USD (ở Áp-ga-ni-xtan) đến 3.800 USD (ở Ấn Ðộ). Phải từ tháng 3-2008, Nga mới tìm cách giành lại tác quyền súng tự động AK. Còn bản thân "cha đẻ súng AK", tuy được tặng nhiều giải thưởng và danh hiệu cao quý, nhưng cũng chưa hề được nhận tác quyền từ sáng tạo vĩ đại của mình. Tác giả "sáng chế thế kỷ" triết lý: "Tôi làm ra AK-47 và các sản phẩm khác là để phụng sự Tổ quốc".
M.Ka-la-xnhi-cốp giải ngũ với quân hàm Trung tướng Quân đội Liên bang Nga và chuyển tới I-giép-xcơ để tiếp tục công việc của nhà sáng chế tại Nhà máy "Izhmash". Mới đây, đầu tháng 11-2012, mừng sinh nhật lần thứ 93, khi được hỏi "Bây giờ cụ còn chế tạo vũ khí nữa không?", vị tướng ba lần được phong Anh hùng trả lời: "Tôi luôn nói rằng sự hoàn hảo là vô giới hạn. Vũ khí của chúng ta cần phải cải tiến không ngừng". Cho đến hôm nay, ông vẫn tiếp tục công việc của tổng công trình sư, mỗi tuần ba ngày đến làm việc tại phòng thiết kế của "Izhmash", thời gian còn lại - làm cố vấn cho Tổng Giám đốc "Xuất khẩu khí tài Nga", Chủ tịch Hội Những nhà sáng chế vũ khí Nga. Không bao lâu nữa, hai nhà máy chuyên sản xuất súng AK "Izhmash" và "Izhmech" sẽ sáp nhập và ông đã chấp thuận để tập đoàn này mang tên mình - Ka-la-xnhi-cốp.
Trong một lần thăm Ðức, M.Ka-la-xnhi-cốp tâm sự: "Khi thấy Bin La-đen cầm khẩu AK-47, tôi thực sự căng thẳng... Bọn khủng bố không phải là những kẻ khờ, chúng luôn chọn những khẩu súng tốt nhất. Tôi tự hào về những sáng chế của mình, nhưng buồn vì chúng ở trong tay kẻ khủng bố. Việc tôi thích hơn cả là sáng chế những chiếc máy để mọi người có thể sử dụng, một chiếc máy xén cỏ giúp người nông dân chẳng hạn".
* Người tạo ra súng "trăm phát trăm trúng" cũng có máu nghệ sĩ bẩm sinh: ông rất mê nhạc cổ điển, thường tham gia trình diễn nhạc Trai-cốp-xki, hồi trẻ hay làm thơ đăng báo... Ka-la-xnhi-cốp đã xuất bản sáu cuốn hồi ức Ghi chép của nhà thiết kế súng (1992), Từ ngưỡng cửa lạ đến cổng thánh đường (1997), Tôi với các bạn cùng chung một con đường (1999), Những đường đạn của số phận (2004), Trong lốc xoáy đời tôi (2008) và Những gì cần thiết - giản đơn thôi (2009) nên được kết nạp vào Hội Nhà văn Liên bang Nga.
