Bật lên từ định kiến

Gánh nặng từ... cái tên

Tuy nhiên, chỉ cách đây độ hơn một thập kỷ, mỗi khi nói đến cái tên “Michael Jordan”, người ra sẽ nghĩ ngay đến một trong những siêu sao... bóng rổ vĩ đại nhất mọi thời đại - Michael J.Jordan. Thực tế là trước khi được nhìn nhận như một nghệ sĩ thực thụ, tên gọi của cậu con trai nhà Jordan thường bị nhầm lẫn với người giỏi nhất thế giới ở lĩnh vực khác.

Sự trùng hợp này không có gì thú vị, mà là một gánh nặng. Ở trường, Michael luôn bị bủa vây bởi những câu hỏi mỉa mai: “Cậu có biết chơi bóng không?”, “Cậu là con trai của Michael Jordan thật à?”… Áp lực nặng nề đến mức đã có lúc anh đã định từ bỏ cái tên cha sinh mẹ đẻ, nhưng sau đó giữ lại vì muốn tri ân cha mình, ông Michael A.Jordan. Sau này, anh chọn thêm chữ “B” (lấy từ chữ đệm “Bakari”) vào giữa, như một cách để tách biệt danh tính ngay từ khi bắt đầu sự nghiệp.

Không ai ngờ, Michael lại quyết định tận dụng sự trùng hợp trớ trêu ấy, để thúc đẩy tham vọng cá nhân: “Điều đó khiến tôi nảy sinh tâm lý cạnh tranh mãnh liệt. Tôi muốn trở nên xuất chúng, và có bản sắc riêng”. Song, giấc mơ đó chưa bao giờ dễ dàng, nhất là với một cậu bé da màu. Michael chính thức tham gia diễn xuất vào năm 11 tuổi. Nhưng, cậu hầu như chỉ được mời đóng những vai “thiếu niên da đen có vấn đề” - hoặc là tội phạm, hoặc là nạn nhân của bạo lực đường phố. Michael sớm nhận ra: Nếu không đấu tranh, anh sẽ mãi chỉ là một công cụ để minh họa cho những định kiến. Anh bắt đầu trăn trở về con đường bảo vệ cộng đồng, thông qua điện ảnh.

Thay vì trở nên cay nghiệt trước những định kiến sắc tộc, Michael chọn cách dùng chúng làm chất liệu cho diễn xuất. Anh sử dụng sự phẫn nộ từ những lần bị cảnh sát chặn xe vô cớ, những lần bị nhìn với ánh mắt nghi ngại trong các cửa hàng sang trọng, để đưa vào các vai diễn. Anh không chỉ đóng vai “người hùng”, mà còn mang đến những câu chuyện nhằm buộc khán giả phải đối mặt với thực trạng xã hội như Oscar Grant trong “Fruitvale Station” hay Erik Killmonger trong “Black Panther”…

Hành trình tuổi trẻ của Michael B. Jordan là những tháng ngày chăm chỉ rèn luyện và nỗ lực không ngừng. Lớn lên trong sự bao bọc của cha và sự yêu thương, thấu hiểu của mẹ - một nghệ sĩ thị giác, anh đã sớm tôi luyện được kỷ luật thép cùng sự thấu cảm sâu sắc về nghệ thuật. Không theo học chuyên nghiệp về diễn xuất, Michael coi mỗi bộ phim mình tham gia là “trường đại học”. Tại đó, anh được làm việc với những biên kịch, đạo diễn và diễn viên kỳ cựu, học cách quan sát và thẩm thấu nhân vật bằng thực tế, thay vì thông qua các giáo trình “vô hồn”.

Michael mang đến một hình ảnh nam chính phức tạp hơn, một người đàn ông vừa có sức mạnh cơ bắp của một chiến binh, vừa có sự nhạy cảm, dễ tổn thương của một nghệ sĩ có trí tuệ. Anh chứng minh rằng những câu chuyện về người da màu có thể mang tính đại diện, phổ quát, và cũng có thể là những câu chuyện của bất kỳ ai.

“Cho cả thế giới biết!”

Mặc dù tài năng được phát hiện từ khá sớm, nhưng trong nhiều năm dài, Michael B. Jordan khi ấy chỉ xuất hiện trong những mẩu quảng cáo nhỏ hay các vai phụ mờ nhạt mỗi khi may mắn casting thành công. Hy vọng của anh lúc đó chỉ đơn giản là có đủ tiền để không phải lo lắng về... phí giao thông đường bộ, cho chuyến đi thử vai tiếp theo, đồng thời trang trải cuộc sống.

Nhưng rồi, bước ngoặt đến khi anh gặp đạo diễn Ryan Coogler, người tin tưởng và giúp anh định hình bản ngã nghệ thuật. Họ đã thật sự tin tưởng nhau, ngay từ khi cả hai chỉ là những chàng trai vô danh tại Hollywood, và cùng nhau bắt đầu từ những điều tưởng chừng viển vông nhất: Fruitvale Station - Bộ phim indie (tự sản xuất) kinh phí chưa tới 1 triệu USD vào năm 2013.

Michael đã dồn toàn bộ sự phẫn uất, hy vọng và nỗi đau của một thanh niên da đen vào vai diễn. Và thế giới bắt đầu chú ý đến họ. Từ giải Sundance đến Liên hoan phim Cannes, cái tên Michael B. Jordan bắt đầu được nhắc đến như một hiện tượng, qua những bước tiến, từ Creed (2015) qua Just Mercy (2019), tới Without Remorse (2021) và Creed III (2023)…

Năm 2018, họ làm nên lịch sử với Black Panther. Ryan đứng sau ống kính, Michael hóa thân thành nhân vật phản diện vĩ đại nhất lịch sử sản xuất của hãng Marvel: Erik Killmonger. Bộ phim không chỉ thu về 1,3 tỷ USD, mà còn lần đầu tiên đưa một phim siêu anh hùng vào danh sách đề cử Phim hay nhất tại Oscar.

Và rồi, đỉnh cao đích thực: Sinners. Trong dự án thứ tư vào năm ngoái, Ryan Coogler cùng Michael và nhà soạn nhạc Ludwig Göransson đã mang đến một thể nghiệm không tưởng với nhạc blues, qua phong cách kinh dị pha lẫn lãng mạn. Trong đó, Michael đóng vai “đúp” là hai anh em sinh đôi da màu Smoke và Stack tại vùng Delta Mississippi. Với kinh phí gần 100 triệu USD, Sinners đã trở thành “bom tấn phòng vé” với gần 400 triệu USD thu về, cùng với bốn giải thưởng Oscar danh giá, trong đó có tượng vàng Nam diễn viên chính xuất sắc nhất cho Michael Bakari Jordan.

Giờ đây, giữa khán phòng rực rỡ, trước hàng tỷ người đang theo dõi tại Lễ trao giải Oscar, Michael xúc động tri ân những điều đã đưa mình đến với thế giới: “Tôi đứng ở đây ngày hôm nay nhờ vào những người đi trước: Sidney Poitier, Denzel Washington, Halle Berry, Jamie Foxx, Forest Whitaker, Will Smith... Được đứng giữa những người khổng lồ đó, giữa những tiền bối của tôi... tôi xin cảm ơn tất cả mọi người trong khán phòng này và tất cả khán giả đang theo dõi tại nhà đã ủng hộ sự nghiệp của tôi”.

Anh cũng không quên nhắn nhủ tới mẹ và gia đình mình: “Con cảm ơn mẹ vì đã tin vào con khi cả thế giới chưa biết con là ai, trong những ngày con lên đường chỉ để thử vai, và nhận về những cái lắc đầu”.

Và giờ đây, cả thế giới đã biết: Anh không còn chỉ là một diễn viên trùng tên với siêu sao bóng rổ Michael J.Jordan ■