Tuy nhiên, sau hơn một thập niên loay hoay trong cuộc khủng hoảng bản sắc, sự sụt giảm niềm tin cũng như những tranh cãi không hồi kết, Oscar lần thứ 98 đang gửi đi thông điệp mạnh mẽ về một sự hồi sinh.
Xóa nhòa ranh giới giữa nghệ thuật và thương mại
“Tôi chỉ muốn nói: Không có ai là giỏi nhất, chỉ là tâm trạng của chúng ta vào một ngày cụ thể như thế nào… Có quá nhiều bộ phim xuất sắc trong năm nay!” - Đạo diễn Paul Thomas Anderson phát biểu, khi nhận giải Phim hay nhất cho tác phẩm One Battle After Another, ngay sau khi vừa thắng giải Đạo diễn xuất sắc nhất.
Năm nay, từ danh sách đề cử cho đến những giải thưởng cuối cùng, Oscar đã thật sự mang đến một bữa tiệc đa sắc màu, đa thể loại, đa hình thức… Những chiến thắng quan trọng dành cho One Battle After Another, Sinner hay KPop Demon Hunters đang dần xóa nhòa ranh giới giữa dòng phim nghệ thuật và dòng phim bom tấn thương mại tại Oscar, cho thấy sự thay đổi đáng kể trong tư duy Ban giám khảo cùng đại diện của Viện Hàn lâm Điện ảnh Hoa Kỳ, để thoát khỏi những định kiến cố hữu và những khung chuẩn mực quen thuộc.
Những bộ phim như Sentimental Value của Joachim Trier (giành giải Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất) hay Hamnet của đạo diễn Chloé Zhao không chỉ là những bài thơ điện ảnh về mặt thị giác, mà còn là những cuộc giải phẫu tâm lý sâu sắc. Chúng mang đến sự đa dạng văn hóa thực thụ thay vì những nỗ lực cài cắm chính trị khiên cưỡng, giúp Hollywood trở nên sâu sắc và giàu tính thấu cảm hơn.
Bên cạnh đó, hàng loạt những tác phẩm “bom tấn” cả về kinh phí đầu tư và chất lượng nghệ thuật khác như F1 (Joseph Kosinski), Frankenstein (Guillermo del Toro) hay Mickey 17 (Bong Joon-ho), Hokuho (Lee Sang Il)… đã không chỉ chinh phục giới phê bình với điểm đánh giá trên 90% tại các chuyên trang uy tín, mà còn tạo nên cơn sốt phòng vé, với doanh thu cộng dồn vượt mốc 2 tỷ USD.
Nói như Paul Thomas Anderson, những bộ phim vượt trội cả về mặt chất lượng lẫn thương mại năm nay đang thật sự mở ra tham vọng lớn lao về một kỷ nguyên “New Hollywood”, với những thay đổi mạnh mẽ trong cấu trúc cốt lõi của tư duy sáng tạo, để mang đến một diện mạo hoàn toàn cởi mở và đột phá hơn cho điện ảnh, như những gì được thực hiện trong thập niên 70 thế kỷ trước.
Trong hơi thở thời đại
Nếu những năm trước đây, giới trẻ đùa vui với nhau về việc Oscar bị coi là buổi lễ của những "người già vinh danh nhau", thì năm nay hơi thở của thời đại đã hiện diện trong từng khung hình. Một cuộc khảo sát thực hiện ngay trước thềm lễ trao giải Oscar 2026 cho thấy mức độ quan tâm của khán giả toàn cầu tăng đột biến từ cuối năm 2024 trên các nền tảng số.
Theo thống kê của Onclusive, Oscar 2026 ghi nhận 2,1 triệu lượt đề cập và 1,21 triệu lượt thảo luận, tiếp cận 184,6 triệu người trên mạng xã hội. Bên cạnh đó, 50 nghìn bài viết từ báo chí đã tạo ra con số kỷ lục 36 tỷ lượt tiếp cận toàn cầu dành cho các phim trong đề cử. Trên YouTube, nội dung liên quan Oscar đã thu hút 12,4 tỷ lượt xem vào năm qua, tăng 72% so năm 2023.
Những con số ấy phản ánh nỗ lực không mệt mỏi trong việc tái kết nối công chúng đương đại, để Oscar năm nay thật sự trở thành một sự kiện văn hóa đa phương tiện đúng nghĩa.
Sự xuất hiện của những ngôi sao toàn cầu như Leonardo DiCaprio, Timothée Chalamet, Ella Fenning, hay cả Barbara Streinsend hat Anna Wontour… đã tạo nên những làn sóng theo dõi và quan tâm chưa từng có. Tỷ trọng khán giả trẻ thuộc thế hệ Gen Z và Millennials (sinh vào thập niên 2000-2010) tăng đột biến trên tất cả các nền tảng, với những cuộc thảo luận sôi nổi. Theo dữ liệu thời gian thực, mỗi phút có tới hàng trăm nghìn lượt nhắc tên Chalamet trên interner, tạo ra chỉ số tương tác vượt xa mọi dự báo. Tại Việt Nam, từ khóa Oscar 2026 và One Battle After Another lọt top từ khóa được quan tâm nhất trên mạng xã hội trong suốt nhiều ngày.
Đặc biệt, sự tham gia của hiện tượng KPop Demon Hunters, với màn trình diễn đầy năng lượng, đã biến lễ trao giải thành một sự kiện văn hóa đầy tính thời thượng. Con số 20 triệu người xem trực tiếp tại Mỹ chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, bởi trên các nền tảng streaming và mạng xã hội, lượng người theo dõi các nội dung độc quyền đã vượt ngưỡng 200 triệu lượt truy cập chỉ trong vài giờ đầu.
Bên cạnh đó, người dẫn chương trình Conan O'Brien cũng mang đến một sự hài hước đầy tươi mới trong phong cách dẫn dắt chương trình. Với những câu “joke” điển hình kiểu Mỹ, Conan đã mang đến những tràng cười bất tận, và những dấu ấn khó phai mờ, khi gắn liền với nhịp sống đương đại. “Tôi có thể là người dẫn chương trình LÀ CON NGƯỜI cuối cùng của Oscar” - Anh nhún vai giễu nhại, sau khi thông báo rằng tỷ lệ người xem trực tuyến của chương trình ở mọi nền tảng đã đạt kỷ lục về số người xem toàn cầu.
Sự quan tâm này còn được “tiếp lửa” bởi sức nóng từ các thị trường dự đoán toàn cầu. Dòng tiền hàng triệu USD đổ vào các hạng mục bình chọn thông qua các nền tảng dự báo và kênh truyền thông quốc tế tạo nên sức hút đặc biệt cho đường đua Oscar, kịch tính không kém gì một trận chung kết World Cup. Chính những “dự đoán và kỳ vọng” thực tế này đã giữ chân khán giả ngồi trước màn hình cho đến tận giây phút cuối cùng, khi phong bì quan trọng nhất được mở ra.
Tích lũy niềm hy vọng
Sau một năm 2025 đầy biến động bởi sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo và các cuộc đình công làm tê liệt ngành công nghiệp điện ảnh, Oscar 2026 rõ ràng đang dần lấy lại phong độ. Những tín hiệu tích cực này khiến khán giả hoàn toàn có quyền trông đợi một tương lai rạng rỡ hơn cho điện ảnh toàn cầu.
Dù không thể tránh khỏi những “hạt sạn” đáng tiếc cùng những bình luận trái chiều, nhưng nhìn tổng thể, Oscar 2026 không chỉ thành công về mặt số liệu, mà còn thể hiện nỗ lực đổi mới và phát triển. Viện Hàn lâm Điện ảnh Hoa Kỳ đang dần chứng minh khả năng thích nghi với kỷ nguyên số, mà không cần thỏa hiệp hay hạ thấp tiêu chuẩn nghệ thuật. Sự kết hợp giữa những câu chuyện tầm vóc quốc tế, sự tham gia của các biểu tượng văn hóa mới và hệ thống vinh danh minh bạch đã giúp Oscar lấy lại vị thế “tiêu chuẩn vàng”.
Đó không chỉ là niềm vui của những người chiến thắng, mà là tín hiệu hy vọng của cả một ngành công nghiệp-nghệ thuật đã tìm thấy động lực mới sau một giai đoạn mất dần năng lượng, đang trở lại để gắn kết hàng tỷ trái tim, thông qua sức mạnh của những khung hình ■
