Tại tư gia 'tứ đại đồng đường' ở số 2 Trần Hưng Ðạo (Hà Nội), tất cả những người con đều gọi các bác, các cô chú cậu mợ ruột của mình là bố mẹ và xưng con. Những bậc phụ huynh cũng như các thành viên trong đại gia đình ấy luôn hiếu thảo với cha mẹ, thương yêu, quan tâm chăm sóc lẫn nhau. Vào dịp đầu xuân, lớp trẻ đều thắp hương trước bàn thờ gia tiên báo cáo thành tích học tập, công tác và phát huy truyền thống tốt đẹp của dòng họ, gia tộc. Những người gần gũi hoặc từng công tác với cố Bộ trưởng Nguyễn Văn Huyên đều có chung ấn tượng rất đẹp về đức tính hiếu thảo của ông: Ðó là mỗi buổi sáng trước khi đi làm đều đến thăm mẹ mình dù chỉ mấy phút...
Năm 1944, khi cả gia đình sơ tán vào Hà Ðông, hằng ngày ông vẫn giữ thói quen đạp xe hoặc đi tàu điện ra Hà Nội đến Trại Minh Tâm thăm mẹ già. Trong những ngày xa Tổ quốc, tham dự Hội nghị Phông-ten-nơ-blô, thư ông gửi về cho gia đình, ngày 18-7-1946 có đoạn viết: 'Mẹ nuôi con mười năm trời cho ăn học nên người, nay con đi thực hiện sứ mệnh nước nhà ở phương xa, trong lúc tuổi cao mắt kém tưởng không cảnh nào tốt đẹp hơn và thương tâm hơn vậy...'.
Trong những công trình nghiên cứu của học giả Nguyễn Văn Huyên, người ta thấy ông nhắc nhiều đến chữ 'Hiếu': 'Gia đình là cơ sở của xã hội Việt Nam. Sức mạnh của gia đình là ở chữ 'Hiếu'. Bất hiếu được coi là một trong sáu tội nặng ghê gớm. Chữ: 'Hiếu' là một chất gắn kết ràng buộc chặt chẽ mọi người trong họ...'. Ðấy cũng là cách sống của ông trong suốt cuộc đời.
Vợ của Bộ trưởng Nguyễn Văn Huyên là bà Kim Ngọc (người Tày ở Lạng Sơn). Luôn hết lòng vì chồng con, cách cư xử của bà được cả gia đình nhà chồng nể trọng, thương yêu: 'Tôi có một mối tình chân thực, yêu quý chồng thì cả đại gia đình cũng nằm trong tình cảm tốt đẹp của tôi'. Ðó là đoạn nhật ký bà Kim Ngọc viết tại chiến khu Việt Bắc năm 1948. Trong suốt gần nửa thế kỷ xây dựng gia đình, bà luôn là tấm gương sử dụng đồng tiền đúng lúc đúng chỗ, sắp đặt nhà cửa ngăn nắp, áo quần nghiêm chỉnh, ăn uống điều độ.
Sống giản dị, liêm khiết và hưởng thụ theo mức lao động của mình, không xa hoa, đó là nếp sống mà vợ chồng Cố Bộ trưởng Nguyễn Văn Huyên vẫn dạy bảo con cháu.
Bà Kim Ngọc luôn khuyên nhủ con gái: 'Không phải mẹ chuộng hình thức nhưng thực chất là cách ăn mặc cũng toát lên đạo đức và trí tuệ của mình. Dù cho có đắp đầy lụa là, gấm vóc mà chẳng có tri thức thẩm mỹ và đức độ thì chẳng thể thành con gái chính chuyên, lịch lãm được. Phải biết trang điểm làm đẹp mình cả lúc ở nhà. Ðừng để chồng con thấy mình xấu, thấy mình lôi thôi. Con gái phải chỉnh tề, đoan trang mới tôn trọng mình và tôn trọng mọi người'.
Giám đốc đầu tiên của Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, TS Nguyễn Văn Huy - người con trai duy nhất của ông bà Cố Bộ trưởng Nguyễn Văn Huyên -Vi Kim Ngọc đã được thừa hưởng niềm đam mê nghiên cứu khoa học và cách làm việc quy củ từ người cha của mình, cho biết: Khi làm bản thảo cuốn sách 'Nguyễn Văn Huyên toàn tập' tôi đã hết sức ngạc nhiên ngay cả những tờ giấy như biên bản một cuộc họp cũng được cha cất giữ, sắp xếp cẩn thận theo đúng trình tự thời gian. Một điều hết sức nổi bật là cha mẹ tôi không bao giờ to tiếng dù là sau hay trước mặt các con. Cha vô cùng hiền lành, chiều và hết sức tôn trọng mẹ. Còn mẹ thì vô cùng kính trọng cha và đón ý làm theo cha mong muốn. Chưa bao giờ thấy khi trao đổi khác ý nhau mà cha mẹ lại tranh luận phân rõ đúng sai. Hình như cha mẹ đều né tránh mọi sự tranh cãi mà cố gắng không để sơ suất hỏng việc, nhưng nếu có thì nhận ra khiếm khuyết về phần mình để thứ lỗi. Ngay cả đối với các con, cha mẹ tôi biết tôn trọng ý kiến khác mình để sống hòa thuận cho một mục đích cao hơn và luôn trên nguyên tắc không để đánh mất mình.
Không phụ lòng mong mỏi của cha mẹ, các con của vợ chồng Cố Bộ trưởng Nguyễn Văn Huyên đều trở thành những người có đức có tài. Người con gái đầu: Nguyễn Nữ Kim Hạnh là kỹ sư Truyền thông hữu tuyến đường sắt từ năm 1963 cho đến khi nghỉ hưu. Ba người con thứ của ông bà: Nguyễn Kim Bích Hà, Nguyễn Kim Nữ Hiếu, Nguyễn Văn Huy đều là Giáo sư, Phó Giáo sư, Tiến sĩ. Ðặc biệt GS, TS Nguyễn Văn Huy- từng là Phó Viện trưởng Viện Dân tộc học (1983 - 1995), rồi Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. Trong số các cháu của ông bà có không ít người đã là Tiến sĩ rất sớm: Nguyễn Kim Hiền - Tiến sĩ về Tôn giáo và Xã hội học, Nguyễn Huyền Chi - Tiến sĩ về Sử học, Nguyễn Lân Hiếu (con trai của GS,TS Nguyễn Lân Dũng, đại biểu Quốc Hội) - Tiến sĩ Y khoa, BS tim mạch, cán bộ giảng dạy Trường đại học Y khoa Hà Nội. Các thế hệ tiếp theo cũng nối chí tiếp bước ông cha trên con đường học vấn phụng sự đất nước trong thời kỳ hội nhập phát triển.
