Đường sắt Cát Linh - Hà Đông và nỗi lo… lỡ hẹn

Dự án bước vào giai đoạn nước rút

Có mặt trên đoàn tàu kiểm tra đường vào sáng ngày 6-3 cùng Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Phan Xuân Dũng, chúng tôi cảm nhận được hình hài và sự thuận tiện của dự án. Hệ thống điện, điều khiển tại các ga đã được lắp đặt. Tàu chạy từ đầu đến cuối dự án (hơn 13 km) hết khoảng 20 phút, nhanh hơn rất nhiều so với đường bộ. Tuy nhiên, dọc tuyến vẫn còn nhiều hạng mục công nhân đang phải hoàn thiện, đặc biệt là khu vực Depot (ga đầu mối tại quận Hà Đông) vẫn còn ngổn ngang.

Theo Báo cáo của Bộ GTVT, đến nay, tiến độ đang được áp dụng (trong văn bản gần nhất về tiến độ dự án do Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng ký, yêu cầu phải chạy thử tàu vào tháng 10-2017) đã bị... lỡ hẹn. Nguyên nhân, theo đại diện của Bộ cho biết, do khoản vay bổ sung hơn 250 triệu USD chậm giải ngân vì yếu tố pháp lý giữa bên cho vay (Trung Quốc) và Việt Nam. Vì vậy, Bộ GTVT đã trình Thủ tướng Chính phủ tiến độ mới: Chạy thử tàu vào tháng 9-2018, hoàn thành dự án vào tháng 11-2018. Hiện phương án đang chờ phê duyệt.

Vướng trong quản lý

Ông Đường Hồng, Giám đốc điều hành dự án (thuộc Tập đoàn Cục 6 đường sắt Trung Quốc- Tổng thầu dự án) cam kết sẽ đẩy nhanh tiến độ nhưng việc hoàn thành vào cuối năm 2018 có nhiều khó khăn vì tuy khối lượng thi công ít, song phần công việc còn lại khá phức tạp.

Đại diện tổng thầu cho rằng, về chuyển giao vận hành dự án, nếu tổng thầu chỉ làm việc riêng với Bộ GTVT như hiện nay sẽ không giải quyết nhanh được. Bởi vì, việc chuyển giao liên quan nhiều vấn đề như điện, nước, bảo đảm an toàn giao thông trên địa bàn. Do đó, tổng thầu đề nghị các ban, ngành TP Hà Nội cần có bộ phận chuyên trách để tiếp cận với dự án.

Ông Vũ Hồng Phương, quyền Giám đốc Ban quản lý dự án đường sắt (Bộ GTVT), cho biết: Hằng năm, Hội đồng nghiệm thu Nhà nước các công trình xây dựng vào kiểm tra hiện trường và rà soát hồ sơ. Để nghiệm thu tổng thể, Bộ GTVT cũng đang làm việc với Bộ Xây dựng để bắt đầu nghiệm thu toàn bộ dự án. Tuy nhiên, trong bản báo cáo của Ban Quản lý dự án đường sắt cũng cho thấy, mốc đưa dự án vào khai thác thương mại chưa được chốt. Cụ thể, Ban quản lý này đặt mục tiêu dự kiến chạy thử vào tháng 9-2018, đáp ứng điều kiện vận hành thương mại vào tháng 11-2018.

Theo thông tin mới nhất từ lãnh đạo Bộ GTVT, tiến độ đang được đẩy nhanh vì nguồn vốn vay bổ sung từ Ngân hàng Eximbank Trung Quốc (hơn 250 triệu USD) ách tắc lâu nay đã bắt đầu được giải ngân.

Kết nối hợp lý với mạng xe buýt

Để nâng hiệu quả vận chuyển của tuyến đường sắt này, TP Hà Nội cũng đã lên kế hoạch kết nối bằng xe buýt với các ga. Ông Vũ Văn Viện, Giám đốc Sở GTVT Hà Nội cho biết, sau khi tuyến đường sắt được đưa vào khai thác, hệ thống xe buýt công cộng của thành phố sẽ được tổ chức lại để kết nối hợp lý với đường sắt Cát Linh - Hà Đông, với buýt nhanh BRT.

Cũng theo Giám đốc Sở GTVT Hà Nội, sau khi tuyến đường sắt hoạt động sẽ thu hút thêm lượng lớn hành khách sử dụng phương tiện công cộng trên hai trục QL 6 và đường Lê Văn Lương - Giảng Võ. “Với nguyên tắc tổ chức lại mạng lưới xe buýt là cung cấp và giải tỏa tối đa hành khách của tuyến đường sắt đô thị tại các nhà ga, gom và cung cấp khách cho các tuyến buýt. Phương án đang được xây dựng là toàn bộ các nhà ga của tuyến đường sắt sẽ có kết nối với hệ thống xe buýt thành phố”, ông Viện nhấn mạnh.

Để Dự án bảo đảm tiến độ, sớm đưa vào vận hành phục vụ việc đi lại của người dân, góp phần kéo giảm ùn tắc giao thông tại Thủ đô, ông Nguyễn Ngọc Đông, Thứ trưởng Bộ GTVT cho biết: Bộ GTVT và UBND thành phố Hà Nội đã lập Ban chỉ đạo, họp định kỳ hai, ba tháng một lần. Hiện, Hà Nội đã lập Công ty đường sắt Hà Nội (Hanoi Metro) để vận hành dự án. “Các nội dung như kết nối, tổ chức giao thông, kết nối với xe buýt… đã được họp bàn xử lý”- ông Đông khẳng định.