Trong những ngày tháng 7, Nhà thi đấu Thể dục thể thao tỉnh Ninh Bình đã chứng kiến màn trình diễn áp đảo của các võ sĩ chủ nhà tại Giải vô địch karate Đông Nam Á 2026. Khép lại giải đấu, Đội tuyển karate Việt Nam xuất sắc đứng đầu toàn đoàn khi giành tới 29 HCV, 31 Huy chương bạc (HCB) và 32 Huy chương đồng (HCĐ), vượt xa các đối thủ bám đuổi như Indonesia hay Malaysia.
Các võ sĩ đã thể hiện sức mạnh tuyệt đối ở các nội dung kata (biểu diễn quyền) đồng đội nam, đồng đội nữ và ghi nhận sự áp đảo ở các hạng cân kumite (đối kháng). Dàn võ sĩ chủ lực như Hoàng Thị Mỹ Tâm, Nguyễn Thị Diệu Ly, Đinh Thị Hương, Nguyễn Ngọc Trâm... hay các gương mặt trẻ triển vọng đã thi đấu bùng nổ, khẳng định sự tiếp nối lực lượng giữa các thế hệ đang đi đúng hướng. Kết quả này cũng nối dài mạch thành tích ấn tượng của karate Việt Nam ở đấu trường khu vực, sau khi đội tuyển cũng đã giành 6 HCV và lần thứ ba liên tiếp dẫn đầu môn karate tại SEA Games 33-2025. Trước đó, tín hiệu tích cực đã xuất hiện khi Nguyễn Thị Diệu Ly giành HCV hạng cân 68 kg nữ tại Giải vô địch châu Á diễn ra ở Indonesia hồi tháng 6.
Những thành tích đó vừa là điểm tựa, nhưng cũng là áp lực dành cho karate Việt Nam trước thềm ASIAD 20 khởi tranh ngày 19/9 tại Aichi-Nagoya (Nhật Bản). Nhìn lại ASIAD 19-2023, karate là một trong những điểm sáng hiếm hoi của thể thao Việt Nam. Tấm HCV nội dung kata đồng đội nữ do Nguyễn Thị Phương, Lưu Thị Thu Uyên và Nguyễn Ngọc Trâm giành được là 1 trong tổng số 3 HCV của đoàn Việt Nam. Ngoài ra đội tuyển còn đóng góp thêm 1 HCB (Nguyễn Thị Ngoan, 61 kg nữ) và 2 HCĐ (Đinh Thị Hương, 68 kg nữ; Đỗ Thành Nhân, 84 kg nam).
Dù thống trị Đông Nam Á, karate Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức khi bước ra biển lớn. Thêm nữa, khó khăn đến từ chính sự thay đổi trong chương trình thi đấu khi Ban tổ chức đã quyết định cắt giảm mạnh số nội dung karate, từ 13 bộ huy chương ở ASIAD 19 xuống chỉ còn 8 bộ, bao gồm 4 nội dung kata (đồng đội nam, đồng đội nữ, cá nhân nam, cá nhân nữ) và 11 hạng cân đối kháng. Việc thu hẹp “cửa” tranh chấp đồng nghĩa với cơ hội giành huy chương của mọi quốc gia, trong đó có Việt Nam đều bị thu hẹp theo, buộc đội tuyển phải tính toán lại chiến lược đầu tư trọng điểm cho những nội dung có khả năng cạnh tranh cao nhất, thay vì dàn trải như trước.
Bên cạnh đó, Nhật Bản - quê hương của karate, với bề dày lịch sử và hệ thống đào tạo chuyên nghiệp luôn là ứng cử viên hàng đầu. Iran, Kazakhstan, Trung Quốc và một số quốc gia Trung Đông cũng sở hữu dàn võ sĩ đẳng cấp thế giới. Sự chênh lệch về thể lực, kinh nghiệm thi đấu quốc tế và áp lực tâm lý trên đấu trường lớn là những rào cản không dễ vượt qua.
Đứng trước hành trình đầy thử thách, Ban huấn luyện đội tuyển cùng Cục Thể dục Thể thao Việt Nam đã sớm xây dựng kế hoạch chuẩn bị với nhiều điểm đổi mới mang tính chiến lược. Việc đan xen các nhân tố giàu kinh nghiệm thi đấu đỉnh cao với các tài năng trẻ vừa tỏa sáng tại giải Đông Nam Á giúp đội tuyển duy trì được tính liên tục và sức chiến đấu cao. Theo HLV trưởng đội tuyển Phạm Hồng Hà, sự kết hợp giữa sức trẻ và kinh nghiệm từ chuyên gia ngoại đang tạo nên diện mạo mới cho karate Việt Nam. Những gương mặt trẻ như Dương Quang Bảo, Trương Nam Tiến, Lê Văn Tình, Nguyễn Thị Bảo Ngọc, Vương Thị Thuyết, Bùi Ngọc Nhi, Nguyễn Mai Quỳnh Anh... được kỳ vọng sẽ là những hạt giống phát triển cho tương lai.
Song, quá trình trẻ hóa lực lượng chưa bao giờ dễ dàng. Các võ sĩ trẻ vẫn cần thêm thời gian cọ xát và tích lũy kinh nghiệm quốc tế. Hướng tới ASIAD 20, đội tuyển kiên trì xây dựng lực lượng theo định hướng kế thừa, bảo đảm duy trì chất lượng chuyên môn. Vì vậy, hành trình chuẩn bị không chỉ là quá trình rèn luyện mà còn là sự chọn lọc, để những võ sĩ có chuyên môn và bản lĩnh tốt nhất sẵn sàng cạnh tranh huy chương tại Nhật Bản.
