Những thành tích này là bước đệm để nuôi dưỡng niềm tin cho mục tiêu lớn hơn, đầu tiên là ASIAD 20, nơi sẽ kiểm chứng năng lực thật sự trên bản đồ châu lục. Chúng ta sẽ ở đâu khi bước ra “biển lớn”? Và câu trả lời đang được định hình bằng chiến lược đầu tư bài bản, có trọng tâm, trọng điểm.
Xếp thứ 3 toàn đoàn với 87 Huy chương vàng (HCV), 81 HCB, 110 HCĐ, lần đầu tiên sau nhiều kỳ đại hội, Việt Nam tụt khỏi top 2, nhưng nếu nhìn vào cơ cấu những tấm HCV, có một tín hiệu đáng mừng đó là nhóm các môn Olympic và ASIAD đóng góp tới 66 HCV, chiếm gần 76% tổng số. Con số này phản ánh hiệu quả của chiến lược đầu tư vào lứa vận động viên (VĐV) trẻ. Tuy nhiên, SEA Games chỉ là thước đo khu vực, khoảng cách giữa kỳ vọng khu vực và thực lực châu lục vẫn là một thử thách lớn. Thực tế tại ASIAD 19 (Hàng Châu, 2023) cho thấy rõ khi Việt Nam chỉ giành 3 HCV, 5 HCB, 19 HCĐ, xếp hạng 21 toàn đoàn.
Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Cục Thể dục Thể thao, Cục trưởng Nguyễn Danh Hoàng Việt đã công bố định hướng then chốt: Thay vì phân bổ nguồn lực đồng đều, thể thao Việt Nam (TTVN) sẽ tập trung đầu tư chiều sâu cho các môn và VĐV có khả năng thật sự cạnh tranh huy chương tại ASIAD 20. Cùng với đó, khoa học công nghệ, y sinh học, dinh dưỡng và phân tích dữ liệu sẽ được đẩy mạnh ứng dụng trong huấn luyện, điều mà các chuyên gia nhìn nhận là bước chuyển quan trọng nhất từ trước đến nay của thể thao thành tích cao Việt Nam.
Mục tiêu được đặt ra là vào top 20 tại ASIAD 20 diễn ra vào tháng 9 tại Nagoya (Nhật Bản) với 3 đến 5 HCV. Việc lựa chọn đúng môn, đúng VĐV và đúng chu kỳ phát triển trở thành nguyên tắc then chốt. Từ đó, TTVN đã xác định đầu tư trọng điểm cho 17 môn. Bắn súng tiếp tục là niềm hy vọng lớn nhất với Trịnh Thu Vinh giành 4 HCV, phá 3 kỷ lục SEA Games 33 và xạ thủ trẻ Nguyễn Thùy Trang giành HCV 25m súng ngắn nữ tại Giải vô địch súng ngắn, súng trường châu Á 2026. Bơi lội cũng được kỳ vọng tạo đột phá sau những tín hiệu tích cực trên các giải quốc tế của Nguyễn Huy Hoàng, Trần Hưng Nguyên, Phạm Thanh Bảo, Võ Thị Mỹ Tiên...
Điền kinh đặt mục tiêu chấm dứt quãng lặng HCV kể từ năm 2018. Nguyễn Thị Oanh, người giành 3 HCV điền kinh tại SEA Games 33, vẫn là trụ cột quan trọng trong đội hình. “ASIAD là đấu trường quy tụ đầy đủ các VĐV hàng đầu châu Á, đòi hỏi sự chuẩn bị mang tính chu kỳ, đầu tư trọng điểm vào những nội dung có khả năng tranh chấp thật sự”, lãnh đội điền kinh Nguyễn Đức Nguyên nhận định.
Còn cầu mây là điểm sáng khác, khi Việt Nam đang là đương kim vô địch ASIAD ở nội dung đồng đội nữ 4 người. Chưa kể, tấm HCV đồng đội nam 4 người tại SEA Games 33 cũng là tín hiệu tích cực, mở ra khả năng cạnh tranh tại Nhật Bản. Ngoài ra bóng chuyền nữ, vật, taekwondo, karate cũng được xác định là những “điểm rơi” tiềm năng.
Bên cạnh đó, Nghị định 349/2025/NĐ-CP về dinh dưỡng đặc thù cho VĐV được xem là “cú hích” quan trọng, với mức 800 nghìn đồng/người/ngày cho đội tuyển trọng điểm và lương 20 triệu đồng/tháng cho VĐV giành HCV ASIAD cho đến kỳ đại hội tiếp theo. Tuy nhiên, giới chuyên môn cho rằng chính sách chỉ phát huy hiệu quả khi đi kèm khoa học huấn luyện hiện đại, ứng dụng dữ liệu và đội ngũ chuyên gia đa lĩnh vực để giúp các VĐV có thể duy trì phong độ ổn định.
Một sự thay đổi nữa là việc VĐV tiềm năng sẽ được tách nhóm gửi đến các trung tâm huấn luyện hàng đầu thế giới, thay vì đưa cả đội tuyển đi tập huấn theo hình thức đồng loạt như trước. Đây được xem là bước đi nhằm tối ưu hóa hiệu quả đầu tư và giúp các VĐV mũi nhọn có những cọ xát thật sự với trình độ đẳng cấp cao.
ASIAD 20 được xem là cột mốc mở đầu cho lộ trình phát triển lâu dài của TTVN. Kết quả tại Nagoya sẽ trở thành thước đo quan trọng về khả năng tiệm cận trình độ hàng đầu châu lục, đồng thời phản ánh hiệu quả của hướng đi mới: thực tế, bền bỉ và chú trọng phát triển chiều sâu.
