Chân đạp chán chê vẫn chưa thể chui ra khỏi bụng mẹ, phải mổ lấy thai, Trần Cảng Sinh mới được khai sinh ngày 7-4-1954 tại Hồng Công (Trung Quốc), khi đó cậu nặng 5.400 gam! Ông bố chi trả bệnh viện 200 USD khi nhận con và đùa rằng “bán ngay, 26 USD là đủ” (trong khi lương tháng của ông đầu bếp trong đại sứ quán nước ngoài là 20 USD). Bà đỡ liền nhận mua luôn, nhưng xin trả góp... Đấy là chuyện thật, về sự ra đời của nghệ sĩ Thành Long.
Béo ục ịch, đi học một năm vẫn không qua được kỳ sát hạch, khiến bố tưởng “thằng béo bất tài”. Khi chuyển sang Ô-xtrây-li-a quản bếp cho đại sứ quán Mỹ, bố để con ở lại Hồng Công, theo học Trường Hý kịch. Đấy là nơi truyền dạy văn hóa dân gian, thanh nhạc, vũ đạo, diễn xuất và cả võ thuật nữa, học viên phải dự lớp suốt từ 5 giờ sáng cho đến nửa đêm. Được hai năm, khi bố tính chuyển trường, cậu xin ở lại.
Kẻ đóng thế
Sự khổ luyện chẳng bao giờ vô ích: Tám tuổi, cậu đã có vai diễn đầu tiên trong một bộ phim đen trắng, 10 tuổi đã đóng trong 25 bộ phim. 17 tuổi, cậu ra trường, làm cho xưởng phim “Shaw Brothers” và có vai chính đầu tiên trong phim Quảng Đông tiểu lão hổ (1971). Chuyên đóng thế trong những cảnh ly kỳ với nghệ danh Trần Nguyên Long, cậu cũng được mời vào nhóm làm phim của Lý Tiểu Long, xuất hiện ấn tượng trong Tình võ môn (1972), Long tranh hổ đấu (1973). Trên trường quay, khi bị Lý hất văng qua tường, cậu nhảy cao quá đỗi, khiến Lý sợ hãi tưởng gặp sự cố. Nhưng Trần không bận gì, từ đó nổi danh “Cái bóng tuyệt nhất của Lý”. May, chàng chẳng chịu bằng lòng ở mức độ đó.
Năm 1976, chàng sang Ô-xtrây-li-a đoàn tụ cùng gia đình, vừa làm thợ nề, vừa theo học cao đẳng và đổi tên thành Bàng Sĩ Long, theo đúng họ nội. Giờ chàng mới học tiếng Anh, tên gọi Giắc-ki Chan (Jackie Chan) xuất hiện từ đấy, còn nghệ danh Thành Long được đặt bởi La Duy. Nhà sản xuất phim hành động nổi tiếng này muốn dựng nên một Lý Tiểu Long mới, nên kéo chàng về nhằm kết hợp Túy quyền với Triệt quyền. Thành Long sắm vai chính trong Thiếu Lâm môn (1976) làm sáng danh đạo diễn Ngô Vũ Sâm. Nhưng đột phá phải là phim Xà hình Điêu thủ (1978): đạo diễn Viên Hòa Bình vốn là diễn viên đóng thế nên cho phép anh em hoàn toàn tự do phô võ thuật và đã thổi một làn gió mới vào thị hiếu khán giả Hồng Công. Theo đà ấy, Thành Long đóng phim Túy Quyền (1978) và làm với La Duy đôi ba phim nữa, rồi đầu quân về hãng phim Gia Hòa, trở thành diễn viên có mức thù lao cao nhất Hồng Công. Cùng hai bạn trong Trường Hý kịch là Hồng Kim Bảo và Nguyên Bưu, Thành Long đầu tư vào phim hành động hài hước: Kế hoạch A (1983), Ngũ phúc tinh (1983) và Quán ăn lưu động (1984).
Thành Long bắt đầu thu hút khán giả Đông Á bằng những phim Tiểu sư phụ (1980), Long thiếu gia (1982). Để mở rộng thị trường, anh sang Đài Loan, rồi sang Mỹ thử sức. Sau vài phim rút kinh nghiệm, biết phim võ thuật Á Đông cần pha phong cách Bắc Mỹ, Thành Long làm phim Câu chuyện cảnh sát (1985), đóng vai “Chim ưng châu Á” trong Long huynh hổ đệ (1987) theo phong cách In-đi-a-na Giôn, quả nhiên - lợi nhuận tăng vọt. Nhưng phải đến năm 1995, Náo loạn phố Bronx mới chiếm lĩnh các rạp Bắc Mỹ, mở đường cho loạt phim Trả lại sự yên tĩnh cho Bronx (1995), Giờ cao điểm (1998), Trưa Thượng Hải (2000), thu về hàng trăm triệu USD.
Kỷ lục gia
Thường xuyên xuất hiện ở cả ba tư cách: biên kịch, đạo diễn và diễn viên chính, bước sang thế kỷ 21, Thành Long quyết chứng tỏ mình là diễn viên không chỉ giỏi “thượng cẳng chân hạ cẳng tay” mà văn võ song toàn, nên chuyển hướng sang dòng phim chính kịch. Mở hãng phim của chính mình (2003), Thành Long tiếp tục sản xuất các phim Tân Câu chuyện cảnh sát (2004), Thần thoại (2005), Kế hoạch BB (2006), rồi hợp tác với ngôi sao Đại lục Lý Liên Kiệt làm phim Vua Kungfu (2008) và trình làng Cách mạng Tân Hợi (2011) bộ phim thứ 100 của mình. Phim của Thành Long luôn có doanh thu cao ở rạp và xuất hiện ngày càng nhiều hơn những cảnh phim sâu sắc, tính đến năm 2016, tổng số tiền bán vé đã vượt qua con số 20 tỷ nhân dân tệ, đứng đầu bảng các diễn viên điện ảnh Hoa ngữ. Nỗ lực tự thân của anh đã tạo nên hình ảnh riêng biệt trong điện ảnh mà không cớm bóng của người đi trước. Lý Tiểu Long ưa những người hùng nghiêm túc, đứng đắn. Trái lại, Thành Long, với chiều cao 1,75 m, nặng 68 kg, thường vào những vai thanh niên bình thường, tốt bụng và... lớ ngớ một chút, lấy được sự thương cảm từ người khác.
Thành Long đang giữ kỷ lục thế giới về “Diễn viên còn sống đóng nhiều cảnh mạo hiểm nhất”. Không công ty bảo hiểm nào chịu nhận Thành Long là khách hàng, một khi anh tự mình thực hiện tuốt các cảnh nguy hiểm. Anh cũng giữ vô số kỷ lục bán chính thức về số lần quay đi quay lại một cảnh trong phim. Một trận cầu lông trong Long Thiếu gia phải quay hơn 2.900 lần. Nhảy từ tháp cao khoảng 17 m, không cần bảo hiểm, quay hai lần vẫn chưa ưng ý, anh quyết nhảy lại lần ba. Trước ống kính, anh không bao giờ hung bạo và cũng không văng tục. Tạp chí tài chính Forbes mới công khai danh sách 10 ngôi sao nam hưởng thù lao cao nhất thế giới, Thành Long đứng thứ nhì với mức 61 triệu USD.
Không chỉ làm phim, Thành Long còn tự soạn tự hát nhiều ca khúc cho phim của chính mình. Anh trổ tài âm nhạc trong 20 an-bum, trong đó có ca khúc anh trình diễn tại lễ bế mạc Thế vận hội Bắc Kinh 2008.
Là tiến sĩ danh dự của nhiều trường đại học, công dân danh dự của thành phố Xơ-un, ở Hồng Công, Thành Long là Đại sứ Du lịch và dùng tiền riêng xây dựng những trung tâm văn hóa giải trí lớn, tổ chức nhiều hoạt động bảo vệ động vật hoang dã, giúp đỡ nạn nhân thiên tai, lập quỹ bảo trợ bệnh viện, nhận một số trẻ bị ung thư làm con nuôi, góp phần tài trợ trường dạy Kungfu... Toàn tài như thế, Thành Long xứng đáng được Viện Hàn lâm khoa học và nghệ thuật Điện ảnh Mỹ trao giải Ô-xca Thành tựu trọn đời, sau ba nghệ sĩ của châu Á - các đạo diễn A-ki-ra Ku-rô-xa-oa, Hay-ao My-a-da-ki (Nhật Bản) và Xa-ty-a-git Ray (Ấn Độ).
