Từ người đọc trở thành người viết
Trung tá Hoàng Đức Danh, Phó Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 5, Sư đoàn 5, Quân khu 7 là một trong những cán bộ vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn, vừa tích cực tham gia hoạt động báo chí. Sinh năm 1988, người dân tộc K'Ho, quê ở Lâm Đồng, hiện anh là cộng tác viên tích cực của nhiều cơ quan báo chí, tạp chí trong và ngoài quân đội. Ngay từ khi còn là Chính trị viên đại đội, anh luôn dành thời gian đọc và nghiên cứu sách, báo, tài liệu. Quá trình đọc gợi cho anh một trăn trở: Đơn vị mình cũng có nhiều mô hình sáng tạo, nhiều cách làm hiệu quả, nhiều tấm gương tiêu biểu, vậy tại sao không lan tỏa những giá trị ấy thông qua báo chí? Từ đó, anh tập viết tin, bài phản ánh, ghi chép... rồi mạnh dạn gửi đến các tòa soạn. Mỗi lần bản thảo được góp ý, anh đều nghiêm túc tiếp thu, đọc và viết nhiều hơn để hoàn thiện kỹ năng.
Trung úy Lâm Minh Thường, Chính trị viên phó Đại đội 12, Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 5, được nhiều đồng đội biết đến là cán bộ đoàn năng động, bản lĩnh nhưng cũng rất tinh tế trên từng trang viết. Sinh năm 2002, người dân tộc Khmer, quê ở Sóc Trăng, chỉ sau gần một năm về đơn vị công tác, anh đã để lại nhiều dấu ấn qua hàng loạt tác phẩm được đăng tải trên các báo, tạp chí. Cơ duyên đến với báo chí và sáng tác văn học của Lâm Minh Thường bắt đầu từ những năm học thứ ba tại Trường Sĩ quan Chính trị. Môi trường đào tạo đã khơi dậy trong anh niềm yêu thích văn học và báo chí. Cuối năm 2025, anh được Tổng cục Chính trị tặng Chứng nhận Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho chùm thơ: “Lửa hát”, “Bên từng thanh âm”, “Trên bến cảng cuối mùa xuân”.
Những môi trường tiếp lửa
Nếu những cây bút trong quân ngũ được trưởng thành từ quá trình đọc bền bỉ thì phía sau họ luôn có những người giữ lửa thầm lặng và những môi trường văn hóa kiên trì nuôi dưỡng tình yêu sách. Ở Thư viện Trung đoàn 4, Sư đoàn 5, Đại úy QNCN Trịnh Thị Tuyết Sâm là một trong những người như thế. Hằng tuần, chị đón nhiều lượt cán bộ, chiến sĩ đến mượn sách. Qua từng lần tiếp xúc, chị không chỉ ghi nhớ tên bạn đọc mà còn hiểu hoàn cảnh, sở thích của nhiều người để giới thiệu những cuốn sách phù hợp. Chị nhớ mãi kỷ niệm về chiến sĩ mới Bùi Thành Đại trong lần đầu đến thư viện đã chăm chú trước những giá sách đến quên cả thời gian quy định. Qua trò chuyện, chị biết người lính ấy có hoàn cảnh gia đình khó khăn, yêu thích đọc sách nhưng đã rất lâu không có điều kiện tiếp cận một thư viện đúng nghĩa. Ngoài những đầu sách của đơn vị, chị còn mang tặng cuốn tiểu thuyết “Những người khốn khổ” của Victor Hugo - cuốn sách chị đã gìn giữ nhiều năm như một người bạn tinh thần.
Tại các đơn vị, nhiều mô hình sáng tạo đang góp phần nuôi dưỡng năng lực viết, như: Câu lạc bộ sáng tác, góc đọc, góc viết, báo tường, bản tin nội bộ, các cuộc thi viết cảm nhận sách, nhật ký huấn luyện, nhật ký tuổi trẻ... Từ đó, các cán bộ đã sớm phát hiện những chiến sĩ có năng khiếu viết, động viên, góp ý từng bản thảo và tạo điều kiện để họ thử sức. Thí dụ, tại Trường Sĩ quan Chính trị, nhiều cây bút đã được phát hiện, bồi dưỡng từ khi còn là học viên. Sau khi tốt nghiệp, công tác trên mọi miền Tổ quốc, những cán bộ chính trị trẻ lại tiếp tục mang theo tinh thần học tập, thói quen đọc sách, niềm say mê sáng tạo và được kết nối trong một hệ sinh thái văn hóa của nhà trường. Các cựu học viên vẫn duy trì sự gắn bó với nhà trường thông qua các hoạt động chuyên môn, giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, giới thiệu tác phẩm, lan tỏa những giá trị tích cực.
Ở phạm vi rộng, các cơ quan báo chí, các trại sáng tác văn học, lớp bồi dưỡng nghiệp vụ, tọa đàm nghề viết, cuộc vận động sáng tác về đề tài lực lượng vũ trang và chiến tranh cách mạng hay Giải thưởng của Bộ Quốc phòng tiếp tục trở thành bệ đỡ quan trọng để nhiều cây bút quân ngũ trưởng thành. Khoảng 5 năm trở lại đây, Tạp chí Văn nghệ Quân đội đã đề xuất Tổng cục Chính trị tặng Chứng nhận Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho những người lính là cây viết xuất sắc trong quân đội, như Nguyễn Minh Cường, Nguyễn Doãn Việt, Trần Việt Hoàng, Lâm Minh Thường…
Các cuộc thi, cuộc vận động sáng tác trong và ngoài quân đội đã trở thành môi trường quan trọng để phát hiện, bồi dưỡng và khích lệ các cây bút trẻ. Thượng úy, nhà thơ Nguyễn Thị Kim Nhung nhận định, với những cây bút trong quân đội, làm nên giá trị của tác phẩm vẫn là trải nghiệm, cảm xúc thật. Những mô hình phát triển văn hóa đọc và viết trong quân đội có thể trở thành gợi ý đáng tham khảo đối với các cơ quan, doanh nghiệp, trường học và nhiều tổ chức xã hội.
