Phát ngôn ấn tượng, quyết định dũng cảm
Giữa bối cảnh nhiều doanh nghiệp lừng chừng với các dự án đầu tư vì kinh tế suy thoái, bà đã gây sự chú ý tới những người làm chính sách bằng câu nói “Cứ có đất cho tôi, Tây Nguyên sẽ thay đổi sau ba năm”. Câu chuyện này cũng đã tạo ra một hiệu ứng truyền thông trên mạng mới đây khi có hàng nghìn bình luận dành tình cảm cho bà. Có thể thấy bà có được tầm nhìn toàn cầu về nông nghiệp?
Tôi dám nói vậy bởi tôi từng lội mòn gót chân ở các đồng đất Tây Nguyên, có những nơi đến cây cỏ săng cũng không sống được. Nước thiếu vì rừng đầu nguồn bị chặt phá, dẫn tới đất mất hết độ ẩm, hạ tầng cơ sở, đường sá thì sơ sài, thậm chí có những bản chưa có đường. Tôi vạch ra thế này, “mạo hiểm” với Tây Nguyên, việc đầu tiên là dành 30% quỹ đất để trồng rừng lấy lại độ ẩm tự nhiên. 70% quy hoạch trồng dược liệu và cỏ chăn nuôi bò sữa. Từng bước tạo hiệu ứng gây dựng cơ sở vật chất giúp cải thiện đời sống cho người dân, để họ yên tâm định canh định cư, tạo nên những cột mốc mềm nơi biên giới. Không có cột mốc nào vững chãi hơn người dân, hơn chính cuộc sống sinh sôi nảy nở truyền đời của người dân ở những miền biên giới ấy. Đó là một giá trị khác mà tôi muốn nói đến.
Để thực hiện được ước mơ “mạo hiểm” này điều bà cần nhất là gì?
Chính sách, sự minh bạch và đất.
Nhìn lại, lúc TH true MILK mới bước chân vào “làng sữa”, dù mới gia nhập nhưng thương hiệu này đã làm những “ông” lớn ngành sữa phải giật mình khi có những “đòi hỏi” định nghĩa lại các loại sữa và minh bạch thông tin sữa đối với người tiêu dùng. Lời nói thật khiến bà được gì, mất gì?
Không mất gì, trái lại chúng tôi được người tiêu dùng đón nhận và ủng hộ. Sự thật luôn là vũ khí số một trên thương trường, chất lượng chính là nền móng tạo nên đẳng cấp và vị thế của sản phẩm. Hơn nữa, TH true MILK đã làm rõ định nghĩa lại về các loại sữa đối với người tiêu dùng, giúp họ hiểu hơn như thế nào là sản phẩm sữa tươi thật sự, và người tiêu dùng Việt Nam lại rất thông minh. Lúc chúng tôi truyền thông cho sản phẩm của mình, hướng người dân đến khái niệm sữa tươi sạch, một số đơn vị từng gửi đơn thư lên Bộ Y tế, Bộ Công thương bắt bẻ: nếu nói sản phẩm TH true MILK là sữa tươi sạch thì các thương hiệu sữa còn lại là không sạch à? Tôi không bình luận về cách làm của các hãng sữa khác, chỉ khẳng định TH true MILK là sữa tươi chất lượng đạt tiêu chuẩn quốc tế. Và rõ ràng không ai phủ nhận được điều đó. Tôi đã truyền tải bằng mọi cách thông qua các cuộc hội thảo khoa học quốc tế hợp tác với các viện nghiên cứu quốc tế và viện dinh dưỡng để làm cho người tiêu dùng hiểu rõ định nghĩa về sữa, tác dụng của sữa đối với sức khỏe con người, các loại sữa theo đúng bản chất khoa học của nó: Như thế nào là sữa pha lại (mà được gọi là sữa hoàn nguyên), như thế nào là sữa tươi sạch ... và để cho họ tự đưa ra quyết định lựa chọn đúng đắn nhất. Chất lượng sữa khác nhau chủ yếu ở nguyên liệu đầu vào, còn công nghệ chế biến về cơ bản các hãng sữa trong nước đã sử dụng công nghệ tiên tiến hàng đầu thế giới... Năm 2008, khi chúng tôi bước vào con đường sữa tươi sạch, thị trường sữa trong nước có đến 92% là nhập sữa bột về pha lại. Tới thời điểm này, có sự đóng góp của TH true MILK, tỷ lệ này đã giảm xuống còn hơn 70%. Và để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho hàng chục triệu người tiêu dùng trước ma trận của hàng trăm nhãn mác sữa thật giả lẫn lộn, TH true MILK là đơn vị đầu tiên lên tiếng với Bộ Y Tế, Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công an, Văn phòng Chính phủ yêu cầu minh bạch ngay thị trường sữa, trong đó kiến nghị rằng việc vi phạm quy định về chất lượng không chỉ bị phạt hành chính mà sẽ phải thu giấy phép vì sự chênh lệch giữa giả và thật về giá là rất lớn và phạt hình sự (nếu làm giả) vì trực tiếp liên quan tới sức khỏe của con người (chủ thể của xã hội). Trung Quốc vừa qua đã có một cuộc thanh trừng đối với các sản phẩm được gọi là sữa và các sản phẩm sữa kém không đạt tiêu chuẩn chất lượng quy định khi họ tiến hành thu hồi đến gần 50% giấy phép các nhà sản xuất và kinh doanh trong ngành sữa để làm trong sạch và minh bạch thị trường sữa vì mục tiêu bảo vệ sức khỏe của cộng đồng.
Dường như các quyết định của bà luôn có sự đồng hành của hoài nghi, bà đã bao giờ nao núng bởi điều này?
Cái mới bước đầu bao giờ cũng dễ gặp phản ứng, nghi ngại. Lúc mới vào Nghệ An làm dự án, tôi đã mời các bậc lão thành cách mạng tới gặp mặt để lắng nghe ý kiến nhân dịp đón đàn bò đầu tiên về, lúc này có một số cụ bày tỏ hoài nghi. Tôi nói TH true MILK chính là cuộc cách mạng trong ngành sữa tươi sạch tại Việt Nam, các cụ có quyền hoài nghi nhưng xin các cụ hãy cho cháu ba năm. Trong ba năm đó xin các cụ chưa phát ngôn và im lặng trước các phương tiện truyền thông... Không đợi đến ba năm, chỉ 14 tháng sau dòng sữa tươi sạch TH true MILK ra đời, các bậc lão thành đã vô cùng tự hào lên thăm trang trại và từ những nhìn nhận thực tiễn đó họ đã trở thành những người bảo vệ chuyên sâu nhất cho các sản phẩm sữa tươi sạch TH true MILK. Nhân đây, tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các cụ, những người đã tin tưởng vào chúng tôi và cảm ơn những người tiêu dùng đã dành tình cảm yêu mến cho TH true MILK ngay từ những ngày đầu. Điều đó để nói rằng, sự táo bạo đầu tư của chúng tôi là biện chứng và khoa học, bài bản và chuyên nghiệp, đã vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu mà Việt Nam cũng không ngoại lệ một cách ngoạn mục để hoàn thành giai đoạn I của dự án 1,2 tỷ USD lớn nhất Đông-Nam Á và hiện đại bậc nhất thế giới....
Kĩ sư nông nghiệp kiểm tra giống cây trồng trên cánh đồng nguyên liệu của TH true MILK. Ảnh: DƯƠNG MAI
Trong chuyến thăm Việt Nam và làm việc với Tập đoàn TH vào tháng 11 - 2011, Tổng thống Israel Shimon Peres đã nhận xét, bà là người khởi nguồn cuộc cách mạng về sữa tươi sạch ở Việt Nam. Bà có thể chia sẻ thêm cảm nhận này?
Trên thực tế, Việt Nam thiếu sữa tươi do nhiều nguyên nhân và trong đó nguyên nhân chính nhất là chưa có đủ đàn bò sữa để có nguyên liệu sản xuất ra sản phẩm sữa tươi đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng và thứ hai là việc chăn nuôi bò sữa như thế nào để có được những sản phẩm sữa tươi đủ chất lượng. Từ khi có TH true MILK ra đời, lượng bò sữa của Việt Nam đã tăng lên đáng kể, dự án của chúng tôi là một cú huých lớn để các hãng sữa khác cũng phải nỗ lực. Như vậy TH true MILK chính là động lực để sữa tươi Việt Nam thực sự khởi sắc phát triển về số lượng và tạo ra chuẩn mực mới (benchmark) về chất lượng. Còn nói về sữa tươi và sạch, tôi tự hào mình được đặt viên gạch đầu tiên cho ngành sữa tươi sạch ở Việt Nam. Muốn có dòng sữa tươi sạch cần một quy trình hoàn hảo từ khâu tuyển chọn giống bò, thức ăn, chăm sóc cho bò, chế biến cho đến phân phối bảo quản sản phẩm là một chuỗi hoàn toàn khép kín được kiểm soát nghiêm ngặt. Nói thế này cho dễ hiểu, con bò y như người phụ nữ, rất nhạy cảm, lúc ốm đau, buồn bã thì dòng sữa tiết ra không tốt. Nếu được chăm sóc tốt, được vỗ về tắm mát, được nghe nhạc tạo tinh thần thoải mái thì bò sẽ cho sữa ngon. Sữa vốn rất nhiều vi lượng, quy trình vắt không kín sẽ nhiễm khuẩn, thành những chất khác ngay. Giống bò sữa lại hay bị mắc bệnh viêm vú, nếu không có hệ thống theo dõi cảnh báo trước khi vắt để tách riêng thì như vậy sữa sẽ bị nhiễm bẩn (như máu mủ sẽ đi cùng sữa), cũng như cần phân biệt cá thể bò A hay B cho sữa không đủ vi lượng được mặc định từ trước, để lập tức tách ra bổ sung thức ăn, để bảo đảm bò có được dòng sữa sạch, tươi ngon, chất lượng cao tuyệt đối. Tôi dám nói, trước TH true MILK chưa hề có một quy trình chuẩn nào về sản xuất sữa tươi sạch tại Việt Nam.
Nhiều người dành tình cảm yêu mến doanh nhân Thái Hương vẫn băn khoăn vì sao bà lại trăn trở với những dự án sữa đến thế?
Tôi làm sữa với tấm lòng của một người mẹ lo lắng, chăm chút cho con mình. Câu chuyện về sữa nhiễm melamine tại Trung Quốc đã khiến tôi bàng hoàng. May mắn Việt Nam công bố không có tình trạng này nhưng tôi thấy không thể chậm trễ hơn được nữa cần phải bắt tay vào cuộc ngay. Vì một lẽ, khách hàng của sữa chủ yếu là thế hệ tương lai của đất nước, là con tôi, con bạn, là những người thân yêu của chúng ta... Tôi lo cho con tôi thế nào thì cũng dành cho con bạn sự quan tâm như thế. Tôi bắt tay vào làm sữa với chất chứa tình cảm của một người mẹ dành cho con mình và như món quà của một người con kính dâng lên cha mẹ và tư duy phải tìm ai đó trên thế giới là người thầy cho mình. Chính vì lẽ đó mà tôi đã tìm đến đất nước Israel (Ixraen), một đất nước có ngành chăn nuôi bò sữa hàng đầu thế giới, cũng như điều kiện khí hậu gần tương thích với Việt Nam (bán sa mạc). Tôi không có nhiều tiền cho mọi người, tôi chỉ sẵn có một tấm lòng, một trí tuệ để làm nên một sản phẩm tốt đạt chất lượng quốc tế ngay tại đồng đất quê hương mình.
Ngoài ra, nội lực của nền kinh tế Việt Nam chính là nông nghiệp. Các nước tiên tiến đã đi quá xa về lợi nhuận trên một héc-ta đất canh tác. Sản phẩm hàng hóa của họ đạt được chuẩn quốc tế. Tạo ra sản phẩm nông nghiệp trở thành hàng hóa là mắt xích đầu tiên của nền nông nghiệp hiện đại. Chọn loại sản phẩm nào để trở thành hàng hóa cho hiện tại và tương lai, phục vụ hữu ích cho đời sống con người là một bài toán, và tôi đã chọn sản phẩm từ lợi thế của Việt Nam là sữa tươi và dược liệu. Tôi chọn sữa vì ngoài lúa gạo, sữa là nhu cầu thiết yếu mà không chỉ dành cho trẻ em, sữa cần cho tất cả mọi người. Về dược liệu thì ông cha ta từ xa xưa đã có truyền thống nghiên cứu tìm tòi các bài thuốc cổ truyền từ thiên nhiên và đã để lại kho tàng các loại thảo dược phong phú, tuy nhiên đến nay nguồn dược liệu này đã bị khai thác bán rẻ và mất dần. Nguyên liệu hàng năm phải nhập khẩu với khối lượng lớn và không chỉ có dược liệu mà chúng ta còn phải nhập khẩu các loại hương liệu đồ uống... Vì vậy hiện nay chúng tôi cũng đang thực hiện dự án trồng và chiết xuất dược liệu với thương hiệu TH Herbals. Đó là xuất phát từ những khát khao cháy bỏng, muốn hướng tới sự bền vững, chất lượng thật cho đồng bào mình hưởng. Bởi thế, thương hiệu của chúng tôi là “TH - True Happiness” nghĩa là hạnh phúc đích thực.
Đàn bò của TH true Milk được chăm sóc đúng quy trình, luôn cho dòng sữa tươi sạch.
Lộ trình đưa nông dân đi làm “công nghệ cao”
Bà nghĩ sao khi gần đây có ý kiến lo lắng rằng ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp đồng nghĩa với việc loại bỏ người nông dân ra khỏi cuộc chơi đầy hứa hẹn? Tập trung ruộng đất, tích tụ đất đai có thể khiến người nông dân bị mất đi quyền chủ động với ruộng đất của họ?
Không, không có chuyện đó. Sai rồi, sao lại nói thế! Đưa công nghệ cao vào nông nghiệp là giải thoát cho người nông dân, là để họ làm chủ đồng đất của mình, khống chế những rủi ro từ điều kiện thiên nhiên. Tôi luôn trăn trở làm thế nào để cải thiện cuộc sống cho bà con, tạo ra hiệu ứng trên một héc-ta đất canh tác, giúp họ không còn chịu cảnh bán mặt cho đất bán lưng cho trời. Tôi muốn đưa người nông dân đi cùng nhưng phải có lộ trình. Người nông dân chỉ suy nghĩ trên mảnh đất của mình, trồng dưa thấy dưa tươi tốt thì vui mừng lắm mà có khi không quan tâm khi thu hoạch rồi dưa sẽ bán ở đâu, giá bao nhiêu, ăn thì thừa, bán thì thiếu, được mùa thì mất giá mà được giá thì mất mùa... Thế nên phải có lộ trình, giai đoạn một để ứng dụng công nghệ cao thật sự thành chiếc chìa khóa vàng, nhà nước phải bằng chính sách lôi cuốn lớp doanh nhân có đủ tâm, trí, lực, người nông dân đứng ngoài nhìn vào để thay đổi nhãn quan canh tác...Khi có hiệu ứng thật sự từ doanh nghiệp thì người nông dân sẽ chủ động vào cuộc một cách tự nhiên, sẽ cùng doanh nghiệp thành lập các công ty nguyên liệu để nông dân chủ động tham gia - và đây là một trong những mắt xích vô cùng quan trọng của chuỗi giá trị ứng dụng công nghệ cao.
Ứng dụng công nghệ cao vào nông nghiệp là một cuộc cách mạng thật sự, thúc đẩy nền nông nghiệp Việt Nam lên một tầm cao mới, giải thoát sự cực khổ cho người nông dân. Hơn ai hết tôi muốn đưa người nông dân đi lên vì tôi xuất phát từ con nhà nông. Với những bằng chứng xác thực từ những nước có nền nông nghiệp đã phát triển, tôi muốn cô bác mình được hưởng cảnh an nhàn, được có một cuộc sống hạnh phúc đích thực trên chính mảnh đất quê hương. Tôi sẽ làm với người nông dân để họ có quyền tự hào về mảnh đất của họ...
Ở giai đoạn đầu kể cả nguồn lực về đất đai cũng chưa lấy từ các hộ nông dân . Việt Nam chúng ta còn một quỹ đất vô cùng dồi dào, đấy là đất từ các nông lâm trường hoạt động kém hiệm quả, theo hình thức như phát canh thu tô... hoặc đất của một số các tổng đội thanh niên xung phong đang bị bỏ hoang hóa. Hai lực lượng này từng có vai trò lịch sử vô cùng quan trọng trong quá khứ là cung cấp cơ sở vật chất cho chiến trường. Tuy nhiên, bây giờ vai trò lịch sử ấy đã qua lâu rồi, cần phải tổ chức lại sản xuất cho họ. Bên cạnh đó, còn nguồn đất của các công ty, tổng công ty trước đây xin trồng rừng hay chăn nuôi nhưng chưa hiệu quả hay chưa triển khai dự án. Và thực chất đào tạo những lao động ở đây cũng dễ dàng hơn người nông dân vốn quen với tập quán canh tác riêng lẻ, xưa cũ.
Và cuối cùng điều tôi muốn nói, để các dự án ứng dụng công nghệ cao lan tỏa, thúc đẩy nông nghiệp Việt Nam hòa nhập quốc tế, ngoài những chính sách đã ban hành, các cơ quan chức năng cần kết hợp với các doanh nghiệp và các dự án có mô hình ứng dụng công nghệ cao đã thành công để đề xuất chính sách hoàn chỉnh. Chính sách này phải đi vào thực tiễn, phải được thực thi một cách cách khoa học, bài bản nghiêm túc và minh bạch, các bộ, ban, ngành chức năng cũng chính là những chủ thể song hành cùng doanh nghiệp. Chúng tôi cần nữa là sự minh bạch hóa thị trường, sự giám sát chặt chẽ việc thi hành những quy định về thông tin tới người tiêu dùng và cộng đồng xã hội... Riêng về nguồn lực đất đai, tôi mạnh dạn đề xuất tất cả các đối tượng sử dụng đất đều phải nộp thuế. Đó là cội nguồn, là bản chất của vấn đề huy động nguồn lực đất đai tham gia vào ứng dụng công nghệ cao. Các đối tượng sử dụng đất không có hiệu quả, không tạo ra giá trị sẽ phải rút lui. Nguồn vốn thì không khó lắm, có dự án khả thi với lộ trình bài bản, ngân hàng sẵn sàng đầu tư ngay. Từ thực tiễn của dự án TH true MILK, nếu không có sự hỗ trợ và sự nhìn nhận đúng đắn của Ngân hàng Nhà nước và từ các ngân hàng thương mại, thì sẽ không có dòng sữa tươi sạch TH true MILK như ngày hôm nay.
Xin trân trọng cảm ơn bà về cuộc trò chuyện này. Chúc bà luôn giữ được trái tim nồng ấm và sự kiên định để thành công hơn nữa với những kế hoạch phía trước và ước mơ của mình.
Sự thật luôn là vũ khí số một trên thương trường, chất lượng chính là nền móng tạo nên đẳng cấp và vị thế của sản phẩm.
Tôi làm sữa với tấm lòng của một người mẹ lo lắng, chăm chút cho con mình.
Công ty Cổ phần Thực phẩm Sữa TH (TH true MILK) chính thức được thành lập ngày 24-2-2009, là công ty đầu tiên của Tập đoàn TH với dự án chăn nuôi bò sữa tập trung quy mô công nghiệp lớn tại Nghĩa Đàn, Nghệ An, được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chứng nhận là Doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp.
Thông tin dự án sữa tươi sạch TH True Milk:
* Tư vấn đầu tư: Ngân hàng thương mại cổ phần Bắc Á
* Tư vấn và chuyển giao công nghệ chăn nuôi: Afimilk - Công ty hàng đầu Israel về công nghệ chăn nuôi bò sữa.
* Tổng vốn đầu tư: 1,2 tỷ USD, hoàn thành vào năm 2020 (giai đoạn 1 là 350 triệu USD, hoàn thành năm 2013).
* Tổng diện tích dự án: 37.000 ha; Giai đoạn 1 là 8.100 ha bao gồm các trang trại và các cánh đồng nguyên liệu làm thức ăn cho bò như: Cỏ mombasa, ngô, cao lương...
* Tổng số lượng bò theo kế hoạch dự án: đạt 80 nghìn con vào năm 2015, tăng lên 137 nghìn con vào năm 2017, cung cấp khoảng 50% nguồn nguyên liệu sữa tươi của cả nước; đến năm 2020 dự kiến đạt 203 nghìn con.
n Số liệu đàn bò (cập nhật đến hết tháng 12-2013): đạt hơn 35 nghìn con.
* Sản lượng cho sữa bình quân toàn đàn đạt gần 40 lít/ngày/con.
* Nhà máy chế biến sữa tươi sạch TH true MILK giai đoạn 1 đạt công suất 200.000 tấn/năm (giai đoạn đầu của siêu nhà máy Mega Plant với tổng công suất 500.000 tấn/năm). Các dây chuyền chế biến và đóng gói được quản trị với công nghệ đo lường và điều khiển hiện đại bậc nhất thế giới: Simen, Danfoss, Grundfoss.
* Giai đoạn tiếp theo của dự án (2013- 2017): TH sẽ đưa vào vận hành toàn bộ siêu nhà máy Mega Plant với tổng công suất dự kiến 1.700 tấn/ngày (hơn 500.000 tấn/năm, tương đương 500 triệu lít/năm), hiện đại nhất thế giới.
