1. Đặc biệt, “lò tiến sĩ Mộ Trạch” xứ Đông, nay thuộc xã Đường An, nổi tiếng với 36 vị tiến sĩ, là minh chứng sinh động cho sức mạnh của giáo dục và truyền thống văn hóa. Ông Vũ Huy Nhan, người trông coi Đền thờ Thủy tổ họ Vũ-Võ Việt Nam cho biết: “Dòng họ Vũ-Võ không lớn nhưng đã tạo dựng nên một “thương hiệu” về học hành. Hiện nay, có nhiều người là con dân của làng làm việc ở những cơ quan lớn, có người làm doanh nhân, đã và đang tích cực góp phần xây dựng quê hương, đất nước”.
Còn ông Vũ Huy Ái, Chi hội trưởng Chi hội Khuyến học Mộ Trạch tự hào về quê hương khi con em trong làng biết noi gương người xưa: “Quỹ khuyến học của chúng tôi hoạt động rất hiệu quả. Ngoài ra, người dân lại xây dựng mô hình “Dòng họ hiếu học”, “Gia đình học tập”, là cách để giúp các con, cháu học tập hiệu quả, trở thành người có văn hóa, tri thức”.
2. Làng Thanh Liệt (Hà Nội), quê hương “Vạn thế sư biểu” Chu Văn An, cũng phát triển phong trào khuyến học, góp phần xây dựng các gia đình văn hóa, con người văn hóa và môi trường học tập suốt đời. Những năm qua, mô hình “Gia đình học tập” được nhân rộng và phát huy hiệu quả, mỗi năm làng có hàng chục con em đỗ vào các trường đại học, nhiều người có bằng tiến sĩ. Hằng năm vào mùa xuân, Thanh Liệt tổ chức Lễ khai bút, là dịp để tri ân, tưởng nhớ bậc tiền nhân, bày tỏ sự trân trọng với truyền thống hiếu học của dân tộc. Những nét bút đầu tiên của năm mới như sự khởi đầu tốt đẹp, thể hiện mong muốn về sự học hành, đỗ đạt để góp phần phục vụ công cuộc phát triển đất nước, đồng thời tô đậm truyền thống tự hào của Thanh Liệt trong lòng Thủ đô văn hiến.
3. Bình Vọng nổi tiếng là làng khoa bảng, giàu truyền thống hiếu học (xưa thuộc tổng Hà Hồi, huyện Thượng Phúc, phủ Thường Tín, tỉnh Hà Đông), nay thuộc xã Thường Tín. Hiện nay, cùng với sự chú trọng phong trào học tập, người Bình Vọng còn phát huy giá trị của thư viện làng và lan tỏa văn hóa đọc. Thư viện làng Bình Vọng hoạt động từ năm 1999, bắt nguồn từ ý tưởng muốn đưa văn hóa đọc về làng Bình Vọng của các bậc cao niên, cũng là cách để mỗi người dân đều được tiếp cận tri thức. Bà Ngô Thị Hằng, Phó Chủ nhiệm thư viện, chia sẻ: “Từ lâu, noi gương các cụ, con em của làng say sưa học tập, nhưng kể từ khi có thư viện, các gia đình, dòng họ càng khuyến khích con em mình học, đọc. Giá trị từ phong trào “Gia đình học tập” của làng còn lan tỏa, giúp hình thành những tủ sách ở các ngôi làng chung quanh.
Lan tỏa phong trào Học tập suốt đời
Trong bối cảnh tri thức, công nghệ thay đổi từng ngày, mỗi người đều cần tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ, kỹ năng, thích ứng với cuộc sống, góp phần xây dựng xã hội học tập. Từ đó lan tỏa các giá trị văn hóa tốt đẹp, nâng cao năng lực tiếp nhận, sáng tạo và hưởng thụ văn hóa của mỗi cá nhân.
