Mới đây, Xí nghiệp Đầu máy Hà Nội (Tổng công ty Đường sắt Việt Nam) đã tổ chức tôn vinh 23 “Kiện tướng an toàn chạy tàu” lần đầu, 64 người được tặng danh hiệu này từ lần hai trở lên. Việc ghi nhận những tấm gương điển hình là cách góp phần khuyến khích công nhân viên, người lao động tích cực trong các phong trào thi đua lao động an toàn, tiết kiệm.
Lái tàu là nghề đặc thù, với không ít người trong quá trình công tác đã phải chứng kiến nhiều tai nạn thương tâm, đáng tiếc. Cũng bởi, khẩu độ đường ray của tàu hỏa nước ta hẹp, hiệu suất an toàn không cao, nhất là tình trạng đường ngang qua đường sắt được mở tự phát quá nhiều, thiếu người gác nên tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.
Mỗi kíp lái tàu có hai người, một lái chính và một lái phụ để có thể hỗ trợ nhau khi phát sinh tình huống bất ngờ hoặc sự cố trên hành trình. Ở những khu vực có nhiều đường ngang tự mở thuộc các xã: Thanh Trì, Thường Tín, Phú Xuyên (Hà Nội), hay qua địa phận các tỉnh Ninh Bình, Hưng Yên… thường khiến các lái tàu e ngại. Rất nhiều tình huống bất ngờ xảy ra, buộc người lái tàu phải giữ được sự tỉnh táo, khả năng quan sát tốt, xử lý nhanh các tình huống. Anh Phạm Quang Thành, có thâm niên 27 năm lái tàu và đã sáu lần được tặng danh hiệu “Kiện tướng an toàn chạy tàu”, chia sẻ: “Nhiều lần tôi đã phải đối mặt giây phút cam go bởi phía trước, hai bên tàu bao hiểm nguy rình rập, ảnh hưởng đến mạng sống của chính người lái, người dân và tài sản nhà nước, tài sản nhân dân. Mỗi chuyến đi tôi đều phải căng mình ra, cho đến khi hoàn thành một hành trình, bước xuống đất an toàn rồi mới thở phào nhẹ nhõm”.
Cũng là người yêu nghề, anh Đinh Đức Huy (sinh năm 1975) vinh dự năm lần được “ghi danh”. Anh bảo rằng, mình được sống bên những đoàn tàu từ nhỏ, được bố mẹ dẫn hướng, đã 30 năm theo nghề, chỉ xa đầu máy một ngày là nhớ. Trước mỗi chuyến tàu, nhiệm vụ của lái tàu là có mặt ở phòng trực ban trước khoảng một giờ để kiểm tra các thông số kỹ thuật của tàu, quy trình, giấy phép rời ga; cơ quan chức năng đo nồng độ cồn trong hơi thở để xem có đủ điều kiện lái hay không. Sau mỗi hành trình, các tài xế tàu còn tham gia bảo dưỡng, chăm sóc đầu máy để bảo đảm đầu máy luôn hoạt động tốt.
Để lái tàu an toàn, ngoài tuân thủ các nguyên tắc, mỗi tài xế phải hội tụ rất nhiều khả năng. Mắt phải luôn dõi phía trước và hai bên, tai phải đủ thính để dù động cơ máy nổ phát tiếng ồn, vẫn đoán biết được những sự cố bất thường. Ông Nguyễn Văn Thủy, Phó Giám đốc Xí nghiệp Đầu máy Hà Nội cho biết: “Đơn vị luôn khuyến khích, tạo không khí lao động an toàn. Với một cung đường cố định, tài xế nào bảo đảm an toàn, tính toán tốt, thừa nhiên liệu sẽ được thưởng hằng tháng”.
Người đạt danh hiệu “Kiện tướng an toàn chạy tàu” phải lái đủ 120 nghìn km không để xảy ra tai nạn (cộng liên tục thời gian lái); năm xét duyệt đạt danh hiệu Lao động tiên tiến. Để đạt danh hiệu ấy từ năm đến bảy lần là chuyện vô cùng khó, bởi chỉ một tai nạn nhỏ xảy ra cũng có thể bị trừ điểm.
