Lần đầu tiên trên thế giới, một bản opera kinh điển đã xuất hiện giữa võ đài một trận đấu quyền anh hạng nặng. Nỗi buồn tan biến. Ranh giới bị xóa nhòa. Và cũng từ đó, công chúng toàn cầu biết đến một Andrea Bocelli, người khai phá kỷ nguyên hoàng kim của dòng nhạc cổ điển giao thoa.
Người hát bản demo cho Luciano Pavarotti
Trước đó, vào năm 1992, khi Bocelli đang ở tuổi 34, ngôi sao nhạc rock người Ý Zucchero Fornaciari cùng với Bono, thủ lĩnh ban nhạc U2, cùng sáng tác bản ballad mang tên “Miserere”. Zucchero muốn mời danh ca Luciano Pavarotti song ca, nên đã tổ chức một buổi thử giọng tại Italy, nhằm tìm một giọng tenor thu bản demo (bản ghi âm thử) gửi cho Pavarotti nghe trước.
Bocelli, lúc đó vẫn chỉ là một nghệ sĩ vô danh tại các phòng trà địa phương, đã đến tham gia thử giọng. Khi quản lý âm nhạc mang cuộn băng ghi âm giọng hát của Bocelli sang Philadelphia cho Pavarotti, danh ca opera huyền thoại đã thật sự sửng sốt. Ông nói với Zucchero rằng không cần phải tìm đến ông nữa, bởi chất giọng mộc mạc và chân thành trong cuộn băng thử chính là sự kết hợp chuẩn xác nhất cho ca khúc.
Dù sau đó Pavarotti vẫn cùng Zucchero thực hiện bản thu âm chính thức, nhưng Zucchero đã quyết định mời Bocelli đồng hành trong chuyến lưu diễn quy mô lớn khắp châu Âu vào năm 1993. Trên các sân khấu lưu diễn, Bocelli không chỉ song ca “Miserere” cùng Zucchero mà còn được bố trí các tiết mục độc diễn aria opera gây choáng ngợp. Bocelli nhanh chóng ký hợp đồng với hãng đĩa Sugar Music. Tại đây, giọng hát của nghệ sĩ khiếm thị bước thẳng vào sân chơi đại chúng lớn nhất Italia, và dần mở rộng ra toàn cầu.
Ngay từ khi Andrea xuất hiện, công chúng đã chứng kiến một phương pháp tiếp cận âm nhạc cổ điển hoàn toàn mới mẻ. Thay vì cố gắng phô trương kỹ thuật với cách đóng âm vòm khô cứng, Bocelli khai thác trọn vẹn sự mềm mại và vẻ đẹp mộc mạc trong âm sắc tự nhiên. Lối hát liền giọng (legato) kỹ thuật thanh nhạc cổ điển Ý kết hợp cùng sự tiết chế tinh tế trước micro phòng thu đã tạo ra một không gian biểu đạt gần gũi, nơi chất giọng tenor vẫn giữ được cao độ kịch tính nhưng câu chữ lại mang âm hưởng tự sự, dễ tiếp cận khán giả đương đại.
Andrea Bocelli cũng đánh dấu những bước chuyển mình sâu sắc của dòng nhạc cổ điển giao thoa khi tái sinh “Con te partirò” thành bản song ca “Time to Say Goodbye” cùng Sarah Brightman, sau đó là “The Prayer” cùng Celine Dion và nhiều bản nhạc kinh điển khác. Những tác phẩm đã tạo nên một hiện tượng thương mại chưa từng có với những bản opera cổ điển, đồng thời xác lập một chuẩn mực thẩm mỹ mới: Opera chuẩn mực hoàn toàn có thể kết hợp cùng tư duy phối khí pop đầy ấm áp.
Tận dụng nguồn lực từ các kỷ lục thương mại, Bocelli tự chủ tài trợ cho những dự án thu âm tác phẩm opera đồ sộ của Verdi hay Puccini, đưa nghệ thuật kinh điển chuẩn mực đến gần hơn với khán giả đương đại. Âm nhạc của Bocelli trở thành một thứ ngôn ngữ biểu đạt giao thoa mạnh mẽ, vừa trang trọng trên những thánh đường, vừa mang đầy sự quyến rũ và sống động với khán giả đại chúng.
Bóng tối và ánh sáng
Sinh năm 1958, trong một gia đình làm nghề chế tạo nông cụ và sản xuất rượu vang tại làng Lajatico thuộc vùng nông thôn Tuscany, Andrea Bocelli không may mắc chứng tăng nhãn áp bẩm sinh. Tuổi thơ của cậu gắn liền với tình trạng thị lực suy giảm nghiêm trọng và những cơn đau nhức thường xuyên. Để giảm bớt những cảm xúc tiêu cực và buồn bã, mẹ cậu đã cho con trai học piano cổ điển từ năm 6 tuổi, sau đó là cả sáo, saxophone và kèn trumpet.
Năm 12 tuổi, một tai nạn vùng mắt do va chạm khi chơi bóng đá đã gây xuất huyết não, khiến Bocelli vĩnh viễn mất đi toàn bộ thị lực. Biến cố này buộc Andrea Bocelli phải chuyển sang học tập bằng hệ thống chữ nổi Braille và tiếp nhận thế giới chung quanh hoàn toàn qua thính giác. Thay vì buồn bã hay trách cứ, đổ lỗi cho số phận, ông bắt đầu tự tìm kiếm đam mê và ánh sáng của riêng mình qua việc rèn luyện đôi tai bằng cách nghe đĩa than, phân tích và mô phỏng lại cách phát âm của các giọng ca opera.
Với mong muốn có một công việc ổn định, vào đại học, Bocelli nghe lời bố mẹ theo học ngành luật tại Đại học Pisa, hoàn thành chương trình cử nhân và làm việc tại tòa án trong một năm. Đi đôi với việc học luật, ông vẫn đàn và hát hằng đêm tại các quán bar, để tự kiếm tiền trả học phí và theo học các lớp thanh nhạc của giọng nam cao Franco Corelli. Niềm đam mê và tài năng âm nhạc đã sớm đưa ông đến với những sân khấu âm nhạc đầu tiên.
Giữa ánh hào quang và danh vọng bậc nhất thế giới, cùng những bản hợp đồng thu âm và các chuyến lưu diễn toàn cầu, Bocelli vẫn giữ nguyên cốt cách khiêm nhường của một người con xứ Tuscany. Ông hiểu rằng khi cuộc đời trao cho mình một món quà lớn, mình có trách nhiệm phải trao truyền lại cho những người đang đứng ở nơi tối tăm hơn. Từ suy nghĩ đó, Quỹ từ thiện Andrea Bocelli (Andrea Bocelli Foundation - ABF) đã ra đời vào năm 2011 với sứ mệnh trao quyền cho những con người và cộng đồng đang chịu cảnh nghèo đói, bệnh tật và bất công xã hội. Quỹ đã xây dựng nhiều trường học, hỗ trợ lương thực và nước sạch cho hàng triệu người dân ở nhiều vùng khó khăn.
Năm 2016, ABF thành lập dự án nghệ thuật mang tên Voices of Haiti, với sứ mệnh giúp đỡ các em nhỏ có năng khiếu âm nhạc tại Haiti, Uganda, Jerusalem và nhiều khu vực chịu thiệt thòi ngay tại nước Ý, được tham gia một dàn hợp xướng, giúp các em được nuôi dưỡng tâm hồn, sự gắn kết, tính kỷ luật, khơi dậy sự tự tin, một cuộc sống đầm ấm và an toàn.
Đi qua hơn sáu thập niên cuộc đời, người đàn ông từng đánh mất ánh sáng trên sân bóng năm mười hai tuổi giờ đây đã trở thành người thắp lửa cho hàng triệu người khác. Dù số phận đã lấy đi của ông ánh sáng mặt trời, nhưng cũng đã biến giọng hát của ông thành một mặt trời ấm áp, sưởi ấm và chữa lành cho chính ông cũng như hàng triệu con người trên khắp hành tinh.
Đối với Bocelli, âm nhạc không phải là một cuộc trình diễn để tìm kiếm tiếng vỗ tay, mà là những âm thanh tinh tế và trang nhã nhất để biểu đạt sự tĩnh lặng nội tâm và lòng biết ơn. Ông hát như một lời cầu nguyện, mang theo năng lượng chữa lành và niềm an ủi gửi đến những tâm hồn đang mỏi mệt.