Bản năng sát thủ
Phần lớn thời gian thi đấu, Erling Haaland trông như một tiền đạo “lười” vận động. Anh chỉ đi bộ, nghiêng đầu, mắt đảo khắp các vị trí trên sân. Và khi trái bóng chuẩn bị được đưa tới vòng cấm địa, anh lập tức biến mất khỏi tầm mắt các hậu vệ, để rồi xuất hiện đúng nơi ghi bàn. World Cup 2026 là đấu trường giúp cổ động viên toàn thế giới, không riêng Na Uy, nhận ra điều đó.
Bảy bàn thắng, trong đó có cú đúp tuyệt đẹp vào lưới Brazil, là minh chứng cho khả năng “đánh hơi” và dứt điểm sắc bén của Haaland. Thành tích này chỉ xếp sau Lionel Messi và Kylian Mbappe với lần lượt tám và 10 bàn.
Trước kỳ World Cup 2026, thời điểm tạp chí Time đưa Haaland lên trang bìa, anh khẳng định cơ hội vô địch của Na Uy chỉ khoảng 0,5%. Con số ấy được đưa ra một cách thẳng thắn, như chính cách anh trả lời phỏng vấn trước cuộc chạm trán cuối cùng trước đội tuyển Pháp ở bảng I: “Thật tình, tôi không quan tâm lắm! Chúng tôi đã cùng nhau vượt qua vòng bảng. Do vậy, tôi không quá quan tâm đến trận đấu đó. Họ có thể sẽ thắng chúng tôi và vô địch World Cup”.
Sự thờ ơ đến mức lạnh lùng của Haaland không phải điều mới với giới truyền thông. Anh từng trả lời phỏng vấn chỉ bằng một từ khi mới về khoác áo câu lạc bộ Manchester City. Kể cả khi bị chỉ trích vì số lần chạm bóng ít ỏi, anh nhấn mạnh: “Ước mơ lớn nhất của tôi là chạm bóng năm lần và ghi năm bàn thắng”.
Không khiêm tốn giả tạo, cũng chẳng ngạo mạn hay phô trương, Haaland chỉ đơn giản nói đúng theo những gì anh ấy tin tưởng. Như huấn luyện viên cũ Alf-Ingve Berntsen từng lý giải về văn hóa vùng đất Bắc Âu: “Chúng tôi tin khả năng làm việc mới thể hiện tính cách của bạn, chứ không phải những gì bạn nói”.
Và năng lực của Haaland đã được thể hiện khi giúp Na Uy lọt tới vòng tứ kết World Cup. Huấn luyện viên Stale Solbakken gọi đó là “ngày vĩ đại nhất trong lịch sử bóng đá Na Uy”. Hàng nghìn cổ động viên đã đổ ra đường phố Oslo ăn mừng.
Ngoài sân cỏ, tài khoản Instagram của anh giờ cán mốc hơn 76 triệu người theo dõi (tăng hơn 30 triệu lượt so thời điểm trước ngày World Cup khai màn). Trong đó, hơn năm triệu lượt theo dõi đã đến chỉ sau 24 giờ kể từ khi anh ghi hai bàn vào lưới đội tuyển Brazil.
Cậu bé từng bị gạch tên
Hơn 10 năm trước, khi tham gia đợt tập huấn ở Stavanger, Haaland nằm trong danh sách 30 tiền đạo xuất sắc nhất của lứa sinh năm 2000. Khi các huấn luyện viên được yêu cầu chọn ra cái tên họ tin sẽ tiến xa nhất, không ai chọn Haaland. Các buổi hội thảo huấn luyện của liên đoàn bóng đá nước này vẫn thường chiếu đi chiếu lại đoạn video về một cậu bé 16 tuổi thực hiện tới 20 cú sút. Phần lớn đều đi chệch hướng.
“Cú sốc ấy, có lẽ, cũng là lý do biến cậu ấy trở thành người giỏi nhất. Haaland bỏ lỡ rất nhiều và rồi luyện tập không ngừng nghỉ. Khi các cầu thủ còn lại đã lên xe buýt về khách sạn nghỉ ngơi, chỉ có Haaland, huấn luyện viên và thủ môn ở lại”, Hakon Grottland, Trưởng bộ phận phát triển cầu thủ của Liên đoàn Bóng đá Na Uy, hồi tưởng.
Trước khi trở thành “cỗ máy ghi bàn”, Haaland nổi tiếng vì luôn ấm ức khó chịu mỗi khi thua cuộc. Hình ảnh Haaland mặt mày ủ dột được lưu lại trong thư viện đội Bryne, khi câu lạc bộ giành thành tích không tệ - về đích thứ hai. Như lời kể của huấn luyện viên cũ Espen Undheim, việc Haaland nổi giận khi đồng đội không chuyền bóng đúng lúc, từng khiến anh suýt mất suất tham dự đội tuyển khu vực năm 13 tuổi. Các thầy đã phải ngồi lại, dạy anh nhẩm đếm từ một đến bốn (mỗi khi mất bóng), thay vì nổi giận trên sân rồi hùng hục lao đi tranh cướp lại.
Khi ấy, vấn đề duy nhất chỉ đơn giản là cơ thể cậu bé chưa phát triển theo kịp tham vọng. Haaland là một trong những cầu thủ nhỏ con nhất đội. Chính sự thua thiệt thể chất ấy buộc anh học cách di chuyển thông minh, tìm khoảng trống, chọn đúng thời điểm. Đó là những phẩm chất định hình lối chơi của anh sau này.
Bước ngoặt thể chất chỉ đến khi Haaland 15 tuổi. Cậu nhóc cao thêm 20 cm và tăng 20 kg chỉ trong một năm. Vài tháng sau, ở tuổi 16, Haaland ra mắt đội một Bryne. Sau đó, anh chuyển đến Molde, Salzburg, Dortmund, và hiện tại là Manchester City. “Năm ấy, đột nhiên chúng tôi có cùng chiều cao. Nếu cậu ấy có thể hình và thể lực tốt ngay từ đầu, tôi không nghĩ cậu ấy có thể trở nên vĩ đại như vậy”, anh trai Astor Haaland nhận định.
Hai diện mạo của cùng một cây săn bàn
Điều khiến Haaland trở thành hiện tượng nằm ở hai tính cách trái ngược cùng tồn tại trong một con người. Giáo sư tâm lý học Geir Jordet gọi đó là sự kết hợp hiếm có: “Một mặt là sự chuyên nghiệp, sự tập trung cao độ, với định hướng như cỗ máy để chuẩn bị và ghi bàn. Mặt khác, đó là kiểu cầu thủ thoải mái, vui vẻ, đặt lợi ích tập thể lên hàng đầu. Cậu ấy dường như thật sự hạnh phúc khi đồng đội ghi bàn hơn là chính mình ghi bàn”.
Khi viết sách về tâm lý của cầu thủ khi sút luân lưu, chính Jordet phải chờ tới sáu tháng tưởng chừng không có hồi âm từ Haaland. Rồi câu trả lời của cầu thủ Na Uy cũng rất đỗi “phàm nhân”: “Khi tôi đá phạt đền, tôi cực kỳ hồi hộp. Thật kỳ lạ nếu có cầu thủ không hồi hộp”, Haaland khẳng định.
Trước World Cup, toàn đội Na Uy chụp ảnh trong trang phục chiến binh Viking. Khi vua Harald V đích thân công bố danh sách 26 cầu thủ, ông nhấn mạnh rằng đây là đội tuyển được xây dựng từ tất cả người dân Na Uy, trên tinh thần cộng đồng, sự chăm chỉ và những ước mơ lớn. Đó cũng chính là tinh thần Haaland được thừa hưởng kể từ khi còn là cầu thủ trẻ. Đội bóng luôn quan trọng hơn bất kỳ cá nhân nào.
Còn như Hakon Grottland khẳng định, chuỗi hành trình đã qua là đủ để Erling Haaland trở thành huyền thoại. “Chưa từng có ai nổi tiếng hơn cậu ấy ở Na Uy” ■
“Màn trình diễn là một chuyện, đánh bại Brazil lại là chuyện khác. Nhưng điều khiến tôi xúc động nhất là cách cả đội đưa Na Uy xuất hiện trên bản đồ bóng đá thế giới. Hy vọng hành trình này sẽ truyền cảm hứng cho những cầu thủ trẻ, để họ tin rằng mình có thể khoác áo đội tuyển quốc gia và cạnh tranh trên những sân khấu lớn như EURO và World Cup. Giải đấu này đã thay đổi Na Uy, cũng như chính bản thân tôi”.
Erling Haaland
