Hy vọng về một ngày hội điện ảnh thật sự
Năm nay, ngành điện ảnh nước nhà được ví như vừa đi qua một cơn bão. Thất thoát tiền đúng vào lúc điện ảnh rơi vào giai đoạn khó khăn nhất, các nhà làm phim thiếu vốn, các hãng phim Nhà nước èo uột, lay lắt, hoạt động cầm chừng, làm thuê, làm dịch vụ là chính, nghệ sĩ thu nhập quá thấp, phải kiếm sống bằng đủ nghề khác... LHP 17 diễn ra vào đúng thời gian cơn bão vừa đi qua, mọi thứ còn ngổn ngang, bộn bề, giống như một bãi chiến trường lớn đang cần thu dọn. Có nghệ sĩ đã nói vui, LHP lần này có duyên với con số 17: được tổ chức lần thứ 17, với 17 phim truyện nhựa tham gia, lại kết thúc vào đúng ngày 17-12, liệu có gặp may mắn hay đem lại điều gì khác biệt không? Ðằng sau câu nói vui đó, ẩn chứa một điều mà hầu như nghệ sĩ nào cũng đang trăn trở, đó là, LHP sẽ đem lại niềm tin cho công chúng và các nghệ sĩ như thế nào?
Bà Ngô Phương Lan, Phó Cục trưởng Cục Ðiện ảnh, Phó Ban tổ chức LHP cho biết: "LHP Việt Nam lần thứ 17 là cơ hội để những người làm điện ảnh chúng tôi lấy lại niềm tin trong công chúng, nghệ sĩ và cả báo giới. Mục tiêu của chúng tôi là cố gắng tổ chức LHP đậm chất điện ảnh, là một ngày hội thật sự của người trong giới và công chúng, tôn vinh xứng đáng các thế hệ nghệ sĩ làm nên hôm nay. Chỉ bằng hành động mới có thể lấy lại niềm tin và đáp ứng được kỳ vọng của mọi người".
Nhiều điểm mới đã được đưa vào chương trình LHP. Lần đầu tiên, trong khuôn khổ các hoạt động của LHP, sẽ có những buổi chiếu phim ngoài trời tại Phú Yên, giữa quảng trường lộng gió biển. Những phim được chiếu, theo như ban tổ chức công bố, sẽ là những phim ăn khách, hấp dẫn. Ngoài ra, khán giả cũng được thưởng thức miễn phí 108 phim dự giải tại các cụm rạp ở Phú Yên, bao gồm rạp Hưng Ðạo, Trung tâm văn hóa Diên Hồng (phim truyện nhựa), Nhà văn hóa Lao động (phim truyện video) và Phòng Ða ngôn ngữ thuộc Khu du lịch thuộc Công ty Thuận Thảo (chiếu phim video các loại hình phim tài liệu, khoa học và hoạt hình). Bên cạnh đó, nhiều hoạt động giao lưu giữa nghệ sĩ với công chúng, với các chiến sĩ, với sinh viên cũng được tổ chức, giúp công chúng có cơ hội tiếp xúc gần hơn với các nghệ sĩ.
Phim tư nhân vươn mình
Tại LHP năm nay, nhìn vào hạng mục phim truyện nhựa - vốn được quan tâm hàng đầu trong tất cả các kỳ LHP - có thể thấy được sự phát triển mạnh mẽ của điện ảnh tư nhân. Nếu như năm 2009, tại LHP lần thứ 16 tổ chức ở TP Hồ Chí Minh, số lượng phim tư nhân và Nhà nước chênh nhau khá nhiều: phim tư nhân chỉ chiếm khoảng hơn 1/3, thì năm nay số đại diện của các hãng tư nhân đã nhiều gần gấp đôi phim Nhà nước: 10 so với 7 phim. Bà Ngô Phương Lan nhận xét, xu hướng làm phim của các hãng tư nhân đã trở nên phong phú, đa dạng hơn, gần gũi và thể hiện sát sao nhiều khía cạnh khác nhau của đời sống xã hội. Các nhà làm phim tư nhân cũng "mạnh tay" hơn trong việc áp dụng những cách thể hiện mới, ý tưởng mới, hay sử dụng các thủ pháp, công nghệ kỹ thuật hiện đại để tạo hiệu quả cao nhất cho tác phẩm của mình.
Hai đại diện của các hãng phim tư nhân được nhắc tới nhiều nhất tại LHP lần này là Cánh đồng bất tận của đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình, và Hotboy nổi loạn hay câu chuyện về thằng cười, cô gái điếm và con vịt của đạo diễn trẻ Vũ Ngọc Ðãng, đều của hãng phim BHD. Cả hai phim này cùng đều đã giành được những thành tích nhất định trước khi LHP diễn ra. Cánh đồng bất tận giành giải Cánh diều bạc, giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất, giải Báo chí bình chọn và giải Âm nhạc tại lễ trao giải Cánh diều vàng 2011. Hotboy nổi loạn... được mời tham gia các LHP quốc tế Tô-rôn-tô và Van-cu-vơ 2011. Cả hai phim đều có những cách tiếp cận và thể hiện vấn đề khá mới mẻ, thậm chí gai góc. Cùng với các đại diện còn lại của điện ảnh tư nhân, chưa biết có đoạt giải hay không, nhưng sự góp mặt của các phim này đã đánh dấu một sự thay đổi, một sự khởi sắc thật sự khi điện ảnh tư nhân không chỉ dừng chân ở thị trường giải trí mà còn chuyển hướng sang dòng phim nghệ thuật.
Những điều này, liệu có là tín hiệu cho điện ảnh Việt Nam mở một cánh cửa mới?
* LHP Việt Nam lần thứ 17 diễn ra tại Phú Yên, trong các ngày từ 15 đến 17 tháng 12, với 108 bộ phim tham gia tranh giải Bông sen vàng; có hàng trăm nghệ sĩ, diễn viên, nhà làm phim... hiện diện tại sự kiện điện ảnh quan trọng nhất trong năm này.
