Nhanh nở rộ, chóng thoái trào?
Các năm trước, chúng ta quá quen với việc hai đạo diễn - nhà sản xuất Trấn Thành và Lý Hải thống lĩnh thị trường phim Việt. Gần nhất, năm 2024, phim Mai của Trấn Thành góp 28,7% và Lật mặt 7: Một điều ước của Lý Hải góp hơn 25,1% vào tổng doanh thu của phim nội địa. Nhưng đến năm 2025, tình hình đã khác: Cả hai phim của họ có doanh thu kém hơn hẳn.
Ngoài hai cái tên nói trên, đạo diễn Trần Hữu Tấn và nhà sản xuất Hoàng Quân, bộ đôi chuyên làm phim kinh dị kết hợp văn hóa dân gian, cũng đáng đề cập. Các phim trước của họ, dù doanh thu không đạt trăm tỷ nhưng luôn ở mức an toàn, có lãi với độ lan tỏa nhất định. Riêng năm 2025, Dưới đáy hồ im lìm và doanh thu của Hoàng tử quỷ không như kỳ vọng. Cả hai phim đều chỉn chu, ý tưởng tốt, nhưng thiếu điểm bùng nổ.
Qua thời thoắt ẩn thoắt hiện vào những năm 2000 và 2010, phim kinh dị rộ lên thành trào lưu ăn khách của điện ảnh Việt Nam kể từ đầu những năm 2020. Nổi bật là năm 2025, 19 trong tổng số 53 phim ra rạp (chiếm tỷ lệ xấp xỉ 38%) là phim kinh dị hoặc có yếu tố kinh dị, tâm linh. Nhưng đến đầu năm 2026, trong số 29 phim Việt Nam dự kiến được khởi chiếu năm nay, chỉ có năm phim (tương đương 17%) thuộc nhóm này.
Phải thẳng thắn, đa phần phim kinh dị Việt còn thô vụng về mỹ thuật, quẩn quanh lối mòn và dễ gây chưng hửng về kịch bản tuy về phương diện phòng vé, thường suôn sẻ. Kịch bản kém, cách dàn dựng thiếu tính điện ảnh như Quỷ cẩu (năm 2023) cũng vượt mốc doanh thu trăm tỷ. Số khác như Linh miêu: Quỷ nhập tràng, Nhà không bán, Vong nhi… cũng đạt doanh thu đủ “về bờ” an toàn.
Ông Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc nội dung của hệ thống rạp chiếu phim CGV Việt Nam, cho rằng, giai đoạn 2020-2024, phim kinh dị bùng nổ vì dễ thu hút khán giả trong khi chi phí sản xuất tương đối thấp, thời gian sản xuất ngắn. Đây được xem như “mồi câu” doanh thu hiệu quả của điện ảnh trong nước, góp phần thu hút không ít nhà đầu tư liên tục đổ bộ vào lĩnh vực này.
Nhưng dường như, cơn sốt rộ lên nhanh mà cũng chóng thoái trào. Năm 2025 chứng kiến không ít sản phẩm thuộc thể loại này bị khán giả “ngó lơ” tại rạp. Lý giải về điều này, đạo diễn Nguyễn Hữu Tuấn nhận định thẳng thắn: “Khán giả đã “‘mắc lừa” nhiều lần, niềm tin đã sứt mẻ bởi phim kém chất lượng, nên không có chuyện cứ thấy phim kinh dị, họ sẵn sàng mua vé. Do đó, các phim không đủ kinh phí truyền thông sẽ chìm nghỉm, kể cả chất lượng khá. Ngược lại, những phim có ngân sách truyền thông lớn, mới đầu, có thể thu hút một số lượng khán giả, nhưng vì chất lượng yếu, không tạo được hiệu ứng truyền miệng, doanh thu cố lắm chỉ được 40-50 tỷ đồng. Con số nhìn qua không thấp, nhưng so với kinh phí bỏ ra, nhà sản xuất vẫn lỗ khá nặng”.
Cũng theo đạo diễn Nguyễn Hữu Tuấn, việc đổ tiền chạy theo một trào lưu làm phim là chiến lược kinh doanh tồi khi “cùng nắm tay nhau nhảy vào một đại dương đỏ”.
Tính tiềm năng đi đường dài
Trong khi phim kinh dị giảm nhiệt, dòng phim chiến tranh, lịch sử đang trở lại đầy mạnh mẽ, chuyên nghiệp hơn cả về nội dung, sản xuất lẫn phương thức quảng bá.
Yếu tố quan trọng để dòng phim chính luận - lịch sử phủ sóng rộng khắp là điểm rơi phát hành. 2025 là năm mang dấu mốc lịch sử của dân tộc. Hòa chung một nhịp với lòng yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc gắn liền các đại lễ A50 và A80, những bộ phim điện ảnh góp tiếng nói tôn vinh đất nước và con người Việt Nam dễ dàng chạm đến xúc cảm, tâm hồn người xem.
Là một diễn viên tham gia phim Mưa đỏ, Hứa Vĩ Văn thừa nhận thời điểm phát hành là nền tảng tốt cho thành công về doanh thu của ba phim mang yếu tố lịch sử trong năm 2025. Tuy nhiên, anh khẳng định: “Bản thân các phim phải được làm tốt, nếu không, khán giả cũng từ chối xem”. Nam diễn viên nhận xét: Điểm vượt trội của các tác phẩm này nằm ở kịch bản được chăm chút kỹ lưỡng qua nhiều năm, dựa trên nhiều sự tìm hiểu thực tế, khám phá, sáng tạo của biên kịch và đạo diễn, thay vì bám vào công thức và chạy đua thời gian của đa số phim thương mại.
Cùng theo hướng nhận định về khả năng tiến triển của một dòng phim, cụ thể như phim kinh dị, ông Nguyễn Hoàng Hải chia sẻ: Thực trạng sớm bão hòa thị hiếu khán giả không chỉ tồn tại ở Việt Nam, mà xuất hiện cả tại các “miền đất hứa” của thể loại như Thái Lan, Indonesia. “Thời gian tới, phim kinh dị vẫn có cơ hội giữ được sức hút, nhưng sẽ không còn lợi thế dễ thu hút khán giả như giai đoạn trước”, ông Hải nhìn nhận.
Còn theo diễn viên Hứa Vĩ Văn, số liệu doanh thu chỉ là một yếu tố để đánh giá sức hút của một bộ phim hay dòng phim, không thể thuần túy dựa vào đó để đưa ra kết luận phim kinh dị dễ kiếm lời hay phim thiếu nhi khó ăn khách. Với anh, yếu tố quan trọng nhất quyết định thành - bại của phim là tính bản sắc trong câu chuyện. Theo anh: “Đó là điều tôi học được từ ban giám khảo của các liên hoan phim quốc tế. Điện ảnh Hàn Quốc thành công một phần vì vận dụng và lan tỏa văn hóa bản địa rất khéo léo trong phim. Việt Nam cũng có rất nhiều chất liệu văn hóa, lịch sử xứng đáng để đưa lên màn ảnh. Những phim, như Địa đạo, Mưa đỏ, đáng ra phải được làm từ lâu rồi ■
Không còn công thức thành công cố định nào ngoài việc các nhà làm phim phải liên tục đổi mới, sáng tạo, nâng cao năng lực sản xuất và chủ động thích ứng với sự thay đổi của thị trường”.
Ông Nguyễn Hoàng Hải,
Giám đốc nội dung của hệ thống rạp chiếu phim CGV Việt Nam
