Hơn một năm sau, tôi sinh cháu trai. Chồng tôi rất yêu con, cứ đi làm về anh lại ôm cháu cười đùa vui vẻ. Con trai anh thì gần như chỉ đến bữa ăn mới có mặt. Càng ngày tôi và con anh gần như không nói chuyện, có công việc gì đều qua anh kết nối. 12 năm trôi qua, con chồng tôi đã đi làm và đi công tác liên miên, trong nhà chủ yếu chỉ có hai vợ chồng và con trai tôi. Nhưng thật bất hạnh, cách đây một năm, chồng tôi đột ngột qua đời. Nỗi đau mất chồng chưa vơi thì mẹ con tôi lâm vào hoàn cảnh bi đát. Con riêng của chồng tôi đã bảo mẹ con tôi ra khỏi nhà với lý do sắp lấy vợ, ngôi nhà là tài sản của chồng tôi và chỉ có con riêng của chồng tôi là có quyền thừa kế. Tôi rất buồn và cũng cảm thấy có lỗi vì bao năm qua, tôi sống với chồng mà không hòa hợp được với con chồng để đến giờ xảy ra sự việc này. Chồng tôi ra đi không để lại di chúc, mẹ con tôi có được hưởng thừa kế? Mong chị hãy giúp cho tôi một lời khuyên!...
NGUYỄN DIỆU LINH(Nha Trang, Khánh Hòa)
Chị Diệu Linh thân mến!
Chị lấy chồng năm 2003 nhưng không đăng ký kết hôn, theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình hiện hành, anh chị không được pháp luật công nhận là vợ chồng (pháp luật chỉ công nhận hai người là vợ chồng nếu chung sống với nhau từ trước ngày 3-1-1987). Việc anh chị coi nhau là vợ chồng và mọi người coi anh chị là vợ chồng chỉ là thừa nhận thực tế. Do đó, chị không thuộc người thừa kế theo pháp luật.
Ðối với con trai chị, do trong thư chị không nói rõ nên chúng tôi đưa ra hai giả thiết. Thứ nhất, nếu trong giấy khai sinh của cháu, trong phần khai về người cha đã ghi tên anh ấy thì con trai của chị là con anh ấy. Nói cách khác, cháu là con chung của anh chị (con ngoài giá thú). Theo quy định tại Ðiều 676 Bộ luật Dân sự năm 2005 thì cháu là người thừa kế theo pháp luật của anh ấy. Do pháp luật không phân biệt con trong giá thú và con ngoài giá thú nên quyền được thừa kế của con trai anh chị và người con riêng của anh là như nhau. Thứ hai, trong trường hợp anh ấy chưa làm thủ tục nhận con nên trong giấy khai sinh của con trai chị phần khai về cha còn để trống thì cháu chưa được xác định là con của anh ấy. Do đó, cháu không phải là người thừa kế theo pháp luật của anh ấy. Trong trường hợp này, chị có quyền yêu cầu tòa án xác định anh ấy là cha của cháu và đưa ra chứng cứ để chứng minh cho mối quan hệ cha - con. Chị có thể chứng minh bằng căn cứ là chị có thai cháu trong thời gian chung sống như vợ chồng với anh. Hoặc chị yêu cầu tòa án giám định ADN. Sau khi bản án của tòa xác định anh ấy là cha của con trai chị có hiệu lực pháp luật thì cháu là người thừa kế theo pháp luật của anh ấy.
Chúc chị nghị lực để vượt qua nỗi đau và nuôi dạy con trai thật tốt!
NGUYÊN HẠNH
