Buổi lễ trang trọng nơi thành phố lịch sử
Thành phố Xoa-di lơ Roa, ngoại ô phía nam Thủ đô Pa-ri những ngày này bừng lên trong không khí của ngày hội. Năm nay, Lễ kỷ niệm 121 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5-1890 - 19-5-2011) và 100 năm Ngày Bác Hồ đến nước Pháp trên hành trình tìm đường cứu nước (1911-2011) được Ðại sứ quán Việt Nam tại Pháp và lãnh đạo Xoa-di lơ Roa quyết định tổ chức tại thành phố tươi đẹp này bởi nhiều lý do. Một trong những lý do quan trọng nhất chính là vì Xoa-di lơ Roa là hậu phương vững chắc của Phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong suốt thời gian tham gia Hội nghị hòa bình Pa-ri. Trong những năm tháng khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước cũng như trong công cuộc xây dựng đất nước hòa bình, TP Xoa-di lơ Roa luôn dành cho nhân dân Việt Nam những tình cảm, sự ủng hộ quý báu và chân thành nhất.
Từ trước giờ khai mạc, Cung hội nghị tại TP Xoa-di lơ Roa rộng thênh thang đã kín người tham dự. Trong số những gương mặt thân quen, chúng tôi gặp lại bà Ray-mông Ðiêng, người phụ nữ can đảm nằm trên đường ray xe lửa để chặn đoàn tàu chở vũ khí sang chiến trường Ðông Dương hơn 61 năm về trước. Dù tuổi cao, sức yếu, chân bị phẫu thuật không đi lại được, bà vẫn yêu cầu cô con gái Ca-tơ-rin Ðiêng đưa bà đến bằng xe lăn. Nhìn bà Ray-mông Ðiêng trên chiếc xe lăn nét mặt rạng rỡ khi gặp lại các bạn bè Việt Nam, ai nấy đều xúc động.
Ông Ray-mông Ô-brắc, người bạn thân thiết trong nhiều năm của Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng có mặt. Năm 1946, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh sang thăm chính thức nước Pháp với tư cách là nguyên thủ quốc gia của nước Việt Nam độc lập, Người đã đến ở nhà ông R.Ô-brắc một thời gian. Ðã qua tuổi đại thượng thọ từ lâu, đi lại phải có ba-toong, ông R.Ô-brắc vẫn phấn khởi đến dự lễ kỷ niệm với tư cách là nhân chứng của lịch sử.
Khai mạc buổi lễ, ông thị trưởng Ða-ni-en Ða-vi-xơ nêu rõ, việc TP Xoa-di lơ Roa tổ chức kỷ niệm 100 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Pháp trên hành trình tìm đường cứu nước là dịp khẳng định những giá trị cao cả của hòa bình, mà ở đó Chủ tịch Hồ Chí Minh là biểu tượng cho khát vọng của một dân tộc vì hòa bình, độc lập và tiến bộ xã hội.
Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Tuấn Anh không khỏi xúc động khi gặp những người bạn, đồng chí thủy chung của Chủ tịch Hồ Chí Minh như ông Ray-mông Ô-brắc, bà Ray-mông Ðiêng, những người bạn lâu năm của Việt Nam như bà Ê-len Luých, ông Giăng Pi-e Bra, nhà sử học A-lanh Rút-xi-ô. Ông mong muốn cuộc tọa đàm về Chủ tịch Hồ Chí Minh lần này là cơ hội quý báu để nâng cao sự hiểu biết về Hồ Chí Minh, Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới.
Ðại sứ Việt Nam tại Pháp Lê Kinh Tài nhớ lại, cách đây vừa tròn một thế kỷ, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành, ở tuổi 20 đầy nhiệt huyết, đã rời Sài Gòn trên con tàu La-tu-sơ Trê-vin để một tháng sau, tháng 7-1911, Người đặt chân lên thành phố cảng Mác-xây của nước Pháp, mở đầu một cuộc hành trình tìm đường cho độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam. Trải qua nhiều thập kỷ hoạt động cách mạng đầy hiểm nguy, chịu đựng biết bao gian khổ hy sinh, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh chỉ đau đáu một tình yêu nước, thương dân sâu sắc cháy bỏng trong tim. Nghị quyết 18.65 của Ðại hội đồng UNESCO lần thứ 24 nêu rõ: 'Chủ tịch Hồ Chí Minh là biểu tượng kiệt xuất về quyết tâm của cả một dân tộc, đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam, góp phần vào cuộc đấu tranh chung của các dân tộc vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. Sự đóng góp về nhiều mặt của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong các lĩnh vực văn hóa, giáo dục và nghệ thuật là kết tinh của truyền thống văn hóa hàng nghìn năm của nhân dân Việt Nam và những tư tưởng của Người là hiện thân của những khát vọng của các dân tộc trong việc khẳng định bản sắc dân tộc của mình và tiêu biểu cho việc thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau'.
Những kỷ niệm sâu sắc
Ông Ray-mông Ô-brắc nhớ như in kỷ niệm ba lần gặp Bác Hồ trong cuộc đời mình. Lần thứ nhất ông được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh là năm 1946 khi Người sang thăm chính thức nước Pháp và đến ở tại nhà ông bà. Tác phong giản dị, tình cảm nhân hậu của người đứng đầu Nhà nước Việt Nam đã hoàn toàn thuyết phục ông bà Ô-brắc, những chiến sĩ du kích kiên cường nổi tiếng trong cuộc kháng chiến chống lại sự chiếm đóng của phát-xít Ðức. Ông bà rất hạnh phúc được Bác Hồ nhận con gái mới sinh Ê-li-da-bét của ông bà là con đỡ đầu. Vào dịp sinh nhật của Ê-li-da-bét, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường gửi những món quà tặng Việt Nam xinh xắn. Trong các cuộc gặp sau này, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn nhớ tên của từng người con của ông bà và hỏi thăm từng cháu. Ông Ray-mông Ô-brắc xúc động nhắc lại sự quan tâm, tình cảm thắm thiết của Chủ tịch Hồ Chí Minh với gia đình ông. Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhân cách lớn, có tấm lòng yêu thương con người bao la. Dù bận trăm công nghìn việc, Bác Hồ vẫn không quên từng người bạn của Việt Nam. Chính vì vậy, cả cuộc đời mình, gia đình ông bà Ô-brắc luôn gắn bó với Việt Nam, với những người bạn Việt Nam chung thủy.
Nhà sử học A-lanh Rút-xi-ô ấn tượng sâu sắc về con đường Bác Hồ lựa chọn để giải phóng dân tộc. Ở tuổi 20 đầy hoài bão, người thanh niên Nguyễn Tất Thành đã dũng cảm ra đi tìm đường cứu nước với hai bàn tay và trái tim đầy nhiệt huyết. Người tới các trung tâm của chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa tư bản để tìm hiểu bản chất của những kẻ xâm lược. Bằng nhãn quan chính trị thiên tài, tư duy nhạy bén, Người đã đến với Chủ nghĩa Mác - Lê-nin, con đường duy nhất có thể giải phóng các dân tộc bị áp bức khỏi ách thống trị và bóc lột tàn bạo của chủ nghĩa thực dân. Cũng từ Hội nghị Véc-xây năm 1919, cái tên Nguyễn Ái Quốc được cả thế giới biết đến với Bản yêu sách của nhân dân An Nam. Bước ngoặt đánh dấu sự phát triển nhận thức chính trị của Nguyễn Ái Quốc lên tầm cao mới là việc tham gia Ðại hội Tua tháng 12-1920 sáng lập Ðảng Cộng sản Pháp. Mười năm sau, người cộng sản quốc tế Nguyễn Ái Quốc sáng lập Ðảng Cộng sản Việt Nam, tạo ra tiền đề và lý luận cách mạng chỉ dẫn con đường giải phóng cho toàn thể dân tộc Việt Nam để rồi 15 năm sau, tại quảng trường Ba Ðình lịch sử, người Anh hùng Nguyễn Ái Quốc - Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Ðộc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của độc lập dân tộc và CNXH.
Bà Ê-len Luých, Chủ tịch Hội hữu nghị Pháp - Việt hồi tưởng: Với thế hệ chúng tôi, Bác Hồ là biểu tượng của tự do, hòa bình, ý chí vươn lên của cả một dân tộc đòi quyền sống. Những năm dân tộc Việt Nam kiên cường kháng chiến chống đế quốc Mỹ, tôi tham gia lãnh đạo đoàn thanh niên cộng sản Pháp tổ chức nhiều đợt biểu tình đòi chấm dứt cuộc chiến tranh phi nghĩa của Hoa Kỳ ở Việt Nam. Tôi cùng chồng là lãnh đạo TP Xoa-di lơ Roa lúc đó hết lòng ủng hộ Phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong suốt 5 năm diễn ra Hội nghị hòa bình Pa-ri. Ngày 27-1-1973, ngày ký Hiệp định hòa bình Pa-ri về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam, chúng tôi sung sướng vô cùng. Chiến thắng 30-4-1975 lan sang Pháp như một luồng điện. Chúng tôi nhận được tin mà nước mắt cứ trào ra. Trong giờ phút đó, tôi nghĩ đến Bác Hồ, chỉ tiếc là Bác không còn sống để chứng kiến cảnh đất nước Việt Nam từ nay thống nhất, giang sơn thu về một mối. Cả cuộc đời mình, Bác Hồ chỉ có một ham muốn tột bậc là làm sao dân tộc độc lập, người dân được hạnh phúc. Ðó là những phẩm chất của một nhân cách vĩ đại. Chính vì vậy, Hội hữu nghị Pháp - Việt thành lập 50 năm nay luôn hướng về Việt Nam. Với chúng tôi, đất nước của Bác Hồ là quê hương thứ hai của mình.
