Chỉ vẻn vẹn 22 ngày sau mốc thời gian đó, ngày 6/4/2026, kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XVI chính thức khai mạc. Đây không chỉ là một kỳ họp chuyển giao nhiệm kỳ đơn thuần, mà là sự khởi đầu cho một kỷ nguyên mới với mục tiêu tăng trưởng đầy thách thức: hơn 10% mỗi năm.
Khối lượng công việc khổng lồ
Thời hạn khẩn trương này không phải là “đốt cháy giai đoạn” mà là sự thích nghi bắt buộc trước tốc độ xoay chuyển của thời cuộc. Quốc hội khóa XVI ra đời trong bối cảnh thế giới đầy biến động. Những xáo trộn địa chính trị, xung đột tại Trung Đông, xung đột Nga - Ukraine… ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh năng lượng nói riêng và nền kinh tế toàn cầu nói chung. Sự thay đổi trong các chuỗi cung ứng toàn cầu đòi hỏi bộ máy lập pháp và hành pháp phải bắt tay vào việc ngay lập tức.
Theo đó, công tác tổ chức bộ máy và nhân sự cấp cao - nội dung trọng tâm hàng đầu của kỳ họp - được tập trung tiến hành ngay đầu kỳ họp. Các phiên trình bày dự thảo nghị quyết bầu Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ và Lễ tuyên thệ sẽ được phát thanh, truyền hình trực tiếp để cử tri và nhân dân theo dõi. Bên cạnh đó, Quốc hội cũng sẽ xem xét phê chuẩn bổ nhiệm thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.
Cũng tại kỳ họp, Quốc hội dự kiến xem xét, quyết định hơn 10 dự án luật và nghị quyết quy phạm pháp luật và từ nay đến khi khai mạc có thể bổ sung một số dự án nếu đủ điều kiện. Đáng lưu ý là dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) và Nghị quyết về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù trong phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế…
Quốc hội sẽ thảo luận và biểu quyết các nội dung quan trọng về tình hình kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước năm 2026 và 5 năm 2026-2030; thảo luận bản báo cáo về tình hình ký kết, thực hiện thỏa thuận quốc tế và điều ước quốc tế; báo cáo tổng quan hiện trạng môi trường quốc gia và báo cáo quốc gia về ứng phó với biến đổi khí hậu…
Dĩ nhiên, không đợi đến ngày có kết quả bầu cử Quốc hội khóa mới thì công việc chuẩn bị cho kỳ họp mới được tiến hành. Chiều 9/3, tại Hà Nội, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Bí thư Đảng ủy Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đồng chủ trì Hội nghị Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội với Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ về nội dung, chương trình kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Các cơ quan chức năng của Quốc hội đã và đang làm việc rất khẩn trương đúng theo tinh thần chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn là “không lãng phí một giây phút nào” để bảo đảm các nội dung trình ra Quốc hội được chuẩn bị chu đáo nhất.
Thực hiện đầy đủ trách nhiệm của người đại biểu
Nếu như sự chuẩn bị kỹ lưỡng là điều kiện cần để kỳ họp thành công như mong đợi, thì điều kiện đủ là mỗi đại biểu Quốc hội phải là một “mắt xích” năng động, mang trí tuệ và tinh thần trách nhiệm cao nhất, góp phần chuyển hóa ý chí của nhân dân thành những đạo luật, những quyết sách mang tính đột phá.
Bởi lẽ, mục tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt từ 10%/năm trở lên thật sự là một thách thức lớn. Trong suốt nhiều thập kỷ qua, Việt Nam duy trì mức tăng trưởng trung bình 6-7%. Lạm phát và tỷ giá là những khó khăn nhãn tiền do áp lực từ giá xăng dầu thế giới và sự biến động của các đồng tiền chủ chốt. Việc xây dựng hạ tầng chiến lược, dù đạt được những kết quả đáng ghi nhận, vẫn còn phải tăng tốc nhanh hơn nữa, trong đó không thể không kể tới hai “đại công trình” về quy mô và độ khó: đường sắt tốc độ cao và nhà máy năng lượng hạt nhân…
Và trên hết, trước hết vẫn là cải cách thể chế để giải quyết “điểm nghẽn của điểm nghẽn”. Nếu không tháo gỡ được các rào cản pháp lý, nguồn lực xã hội sẽ vẫn bị “đóng băng” hoặc chảy ra nhỏ giọt, không thể đáp ứng được nhu cầu.
Một thực tế đáng chú ý là số lượng đại biểu Quốc hội lần đầu tham gia nhiệm kỳ này sẽ chiếm tỷ lệ khá lớn, dự kiến khoảng 70%. Điều này vừa tạo ra nguồn sinh lực mới cho hoạt động nghị trường, vừa đặt ra yêu cầu cao hơn về sự chuẩn bị, phối hợp và hỗ trợ giữa các đại biểu. Đối với các đại biểu tái cử, với kinh nghiệm tích lũy qua các nhiệm kỳ trước, cần phát huy vai trò nòng cốt trong việc chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn các đại biểu mới nắm bắt quy trình, thủ tục nghị trường, cách thức nghiên cứu tài liệu và tham gia thảo luận hiệu quả. Sự chủ động, trách nhiệm và tinh thần gương mẫu của các đại biểu có kinh nghiệm sẽ góp phần giúp hoạt động của Quốc hội diễn ra nhịp nhàng, khoa học và hiệu quả ngay từ những ngày đầu của nhiệm kỳ.
Đối với các đại biểu lần đầu trúng cử, đây vừa là vinh dự lớn lao, vừa là trách nhiệm nặng nề trước cử tri và nhân dân cả nước. Mỗi đại biểu cần thể hiện tinh thần cầu thị, chủ động học hỏi, nghiên cứu kỹ các tài liệu của kỳ họp, nắm vững quy định pháp luật và quy trình hoạt động của Quốc hội; mạnh dạn đóng góp ý kiến, phát huy kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn từ lĩnh vực công tác của mình để mang lại những góc nhìn mới, thiết thực cho quá trình thảo luận và quyết định chính sách. Chính sự kết hợp giữa kinh nghiệm của các đại biểu tái cử và sức sáng tạo, nhiệt huyết của các đại biểu mới sẽ tạo nên sức mạnh chung cho Quốc hội khóa XVI; qua đó, Quốc hội tiếp tục khẳng định vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, đáp ứng niềm tin và kỳ vọng của cử tri và nhân dân cả nước ■
Theo chương trình nghị sự dự kiến vừa được lãnh đạo Chính phủ và Quốc hội cho ý kiến, tại kỳ họp, Quốc hội khóa XVI sẽ phải giải quyết một khối lượng khổng lồ, từ công bố kết quả bầu cử, xác nhận tư cách đại biểu đến chuẩn bị các phương án nhân sự cấp cao và xác định “khung” chương trình nghị sự cho cả một nhiệm kỳ 5 năm.
