Trong nhiều hoạt động vì người nghèo, Quỹ xóa đói, giảm nghèo là một mô hình hiệu quả và giàu ý nghĩa nhân văn. Song, thông qua sử dụng Quỹ và hỗ trợ đúng địa chỉ, công tác xã hội này cũng như các hoạt động từ thiện đồng thời phải trở thành một kênh giáo dục không chỉ về ý chí, nghị lực mà cùng đó là cải tạo nếp sống, nếp sinh hoạt và đặc biệt là hướng dẫn người nghèo cách sản xuất, kinh doanh hiệu quả. Bên cạnh đó, những người có điều kiện về việc làm và thu nhập nên gần gũi hơn, chia sẻ giúp đỡ người nghèo cả về kinh nghiệm sản xuất và vốn đầu tư.
Tương tự, công tác vận động hỗ trợ cần đi liền với công khai sử dụng Quỹ, vừa nêu gương những người vượt lên từ sự giúp đỡ của xã hội, vừa khẳng định những giá trị và hiệu quả thật sự của những tấm lòng vì người nghèo. Thực tế hằng ngày có rất nhiều hình ảnh cảm động về tình tương thân, tương ái. Đơn cử: Câu lạc bộ phụ nữ Nam Bộ kháng chiến tập trung viết một cuốn sách và dành toàn bộ nhuận bút ủng hộ người nghèo; Nhiều em học sinh còn nhỏ tuổi cũng đã biết giúp đỡ người nghèo dù chỉ là vài chục nghìn đồng dành dụm từ tiền quà sáng; Lại có những người chẳng phong lưu gì nhưng hằng tháng thực hiện nghĩa vụ với người nghèo thông qua MTTQ Việt Nam như một nếp sống ân nghĩa tự đáy lòng... Tất cả những việc làm bình thường nhưng giàu ý nghĩa nhân văn ấy đã và đang trở thành một giá trị thức tỉnh lòng tự trọng trong xã hội.
Mỗi cảnh nghèo khó xuất phát từ nguyên nhân khác nhau: đau ốm, đông con, không có kinh nghiệm sản xuất, không biết sử dụng đồng tiền vốn... nhưng nhiều hơn vẫn là từ những nạn nhân chất độc màu da cam, khuyết tật... Có những gia đình dỡ cả nhà đem bán không nổi một trăm nghìn đồng. Cái nghèo rất cụ thể, nên đòi hỏi những biện pháp giúp đỡ và cách thức tự vươn lên phải thật cụ thể. Người nghèo do những hoàn cảnh không giống nhau, bởi vậy công tác hỗ trợ phải nắm chắc cơ sở và trực tiếp, thường xuyên kiểm tra giám sát. Tính công bằng ở đây càng có ý nghĩa quan trọng, vì nó chính là một trong những yếu tố góp phần khơi dậy ý chí tự vươn lên của những người nghèo. Vả lại, nếu mỗi người nghèo đều có ý thức tự vươn lên, để rồi đến lúc có thể giúp đỡ người khó khăn hơn mình, thì công tác xóa đói, giảm nghèo chẳng những sẽ đạt được những kết quả ở chiều sâu hơn mà ý nghĩa xã hội cũng lớn hơn rất nhiều.
Vì người nghèo, song công tác hỗ trợ người nghèo cũng cần rạch ròi đối với những trường hợp nghèo do lười biếng, nghiện ngập, sống ỷ lại… Càng đặc biệt có thái độ dứt khoát với những hiện tượng tự ý tách hộ để tăng địa chỉ nghèo và mong được hỗ trợ thêm. “Đói cho sạch, rách cho thơm”, nết ăn ở mang đậm nếp văn hóa truyền thống ấy của người Việt ta cũng chính là nguồn động lực quý, giúp gia tăng ý chí thoát nghèo trong mỗi người dân.
