Khi đồng tiền làm mờ mắt
Phạm nhân Lê Thị Hằng (sinh năm 1976), hiện đang cải tạo tại Trại giam Hoàng Tiến (thị xã Chí Linh - Hải Dương) thao thao kể với tôi về các con mình. Con gái của chị mới cưới chồng, con trai vừa hoàn thành nghĩa vụ quân sự, đang xin làm công ty ở quê nhà huyện Văn Lâm (Hưng Yên) để dành tiền lấy vợ. Niềm mong mỏi sớm được trở về đoàn tụ cùng các con khiến chị tích cực hơn trong mọi công việc được giao ở đội trực sinh (quét dọn vệ sinh trong trại). Nhưng chị cũng bộc bạch rằng, nếu không bị đồng tiền làm mờ mắt thì chị đã chẳng phải sống trong nỗi lo lắng, bàng hoàng đến thế. "Quê tôi ở xã Chỉ Ðạo - Văn Lâm - Hưng Yên. Chồng tôi mất sớm, tôi ở vậy nuôi hai con. Những tưởng cuộc sống cứ thế bình lặng trôi đi, nhưng nào ngờ chính tôi sa ngã. Năm 2010 tôi phạm tội vận chuyển trái phép chất ma túy và bị kết án 15 năm tù giam. Lúc đó tôi biết đấy là việc phạm pháp. Nhưng vẫn làm. Giờ tôi ân hận lắm. Giá đừng phạm tội thì tôi đã chẳng phải xa hai con, mà lúc nào cũng có thể gặp chúng", Hằng chia sẻ.
Ở vùng quê của Hằng còn nghèo, người dân hay lam hay làm. Bản thân Hằng từ ngày chồng mất chỉ một mực nghĩ cho các con, không đi bước nữa. Thế rồi trong một lần không làm chủ được trước sự dụ dỗ của kẻ xấu, chị đã nhận lời tham gia vận chuyển ma túy để rồi phải lãnh nhận hậu quả nặng nề. "Cứ nghĩ đến ngày mãn hạn, ra ngoài đoàn tụ với các con, lúc đó có cháu nội ngoại nữa mà thấy ấm lòng", Hằng thốt lên.
Cũng chịu mức án 15 năm, phạm nhân Nguyễn Thị Khuyên mới bị đưa vào cải tạo tại Trại giam Hoàng Tiến đầu tháng 3-2017. Khuyên kể rằng, mình phạm tội mua bán trái phép chất ma túy từ năm 2010, nhưng do hoàn cảnh gia đình khó khăn, chồng là công nhân mỏ, bản thân Khuyên lúc gây án cũng vừa mang bầu, nên được tạo điều kiện sinh con, nuôi con ốm rồi mới phải trả án. "Em có tội thì phải chịu. Chỉ thương hai đứa con nhỏ, nay yếu mai bệnh, phải nhờ vả ông bà nội trông nom. Giá mà em đừng dại dột, ham hố…", phạm nhân Nguyễn Thị Khuyên buồn rầu nói.
Khác những người khác ở Trại giam Hoàng Tiến, Ngô Thị Nguyền là phạm nhân duy nhất không có người thân thăm nom. Nguyền đặc biệt, không chỉ bởi chị có số phận hẩm hiu nhất mà còn là người mẹ đang tâm bán con cho người khác đưa sang Trung Quốc để làm vợ bé. Năm 2004, chị tiếp tục nghe kẻ xấu "đặt hàng" nên đã về Việt Nam lừa mang hai thiếu nữ đi bán. Khi chị đưa hai thiếu nữ 16 tuổi đến Móng Cái (Quảng Ninh) thì bị lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ và bị kết án 15 năm tù.
Chỉ vì một giây phút bốc đồng, Phạm Thị Bằng Giang đang phải trả giá bằng những tháng ngày thanh xuân của mình (ảnh nhỏ).
Nấc nghẹn những nỗi niềm
Ngồi trò chuyện với phạm nhân Ngô Thị Nguyền, tim tôi như thắt lại trước những giọt nước mắt hối hận của người phụ nữ đã dại dột bán đi đứa con gái duy nhất của mình. "Tôi biết lỗi rồi. Lẽ ra số tôi đã khổ sở, lận đận nay đây mai đó thì đúng ra phải bảo vệ được con. Thế mà… Bây giờ tôi không biết cháu sống chết ra sao. Cháu có hận người mẹ bất hạnh này không. Nhìn mọi người có người thân thăm nuôi động viên an ủi, tôi càng thấm thía nỗi cô đơn tủi cực và càng giận mình. Có lúc tôi đã nghĩ đến cái chết, nhưng chết thì chẳng còn cơ hội đi tìm con gái nữa. Tôi cũng đã viết bài tham gia cuộc thi viết Sự hối hận và niềm tin hướng thiện. Nhưng tôi chỉ gửi cán bộ xem chứ không biết gửi ai", Ngô Thị Nguyền nói.
Vừa khóc, vừa giãi bày, Phạm Thị Bằng Giang (sinh năm 1995) cải tạo tại Trại giam Hoàng Tiến rất ân hận vì hành vi sai trái của mình. Giang xuất thân từ vùng quê Nam Sách (Hải Dương), với khuôn mặt hiền lành, xinh xắn, ở tuổi này bình thường sẽ lập gia đình, chăm sóc con cái. "Còn em phải trả án. Em buồn và ân hận lắm, nhưng bây giờ phải sống tốt để vươn lên", Giang nói.
Tâm sự về nguyên do dẫn đến hệ quả của hôm nay, Giang bảo rằng, chỉ vì giây phút bốc đồng, trót dại. Ðó là một ngày cuối tháng 9-2013, Giang đi làm công ty may thì có mâu thuẫn với một bạn nữ. Hai cô gái xảy ra xô xát, lúc đó anh quản đốc đứng ra can ngăn. Song anh quản đốc đã không bênh Giang, còn nặng lời nên cô gái sinh uất ức. Giang đã gọi điện nhờ một nhóm bạn nam đến… dằn mặt. Trận ẩu đả diễn ra. Một người bạn nam của Giang dùng thanh sắt đánh vào gáy anh quản đốc, làm anh xuất huyết não và tử vong sau đó mấy ngày. Hệ quả là ba người phải đi tù, người trực tiếp gây án chịu mức án 20 năm, còn Giang và một người khác chịu án 16 năm. Quệt tay lau dòng nước mắt, Giang nấc nghẹn: "Em thương bố mẹ lắm. Vì em để ảnh hưởng, tai tiếng và bố mẹ đau lòng!".
Giang làm tôi nhớ đến những cô gái đã gặp cách đây vài năm ở Trại giam Thanh Phong (Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa), Ngọc Lý (Tân Yên, Bắc Giang), Phú Sơn 4 (Phú Lương, Thái Nguyên), Suối Hai (Ba Vì, Hà Nội)… Họ đều rất trẻ, vóc dáng thanh xuân. Nhiều cô gái đã khóc trong ân hận...
Là phạm nhân có nhiều tiền án, đang cải tạo tại Trại giam Quảng Ninh, phạm nhân Lê Minh Chiến (sinh năm 1975) được mệnh danh là người "bận đi tù" nên không có thời gian lấy vợ. Năm 1996, Chiến ăn trộm mỏ neo tàu, bị phạt 3,5 năm tù, rồi lại đánh nhau, bị phạt thêm một năm nữa. Khi ra trại được một thời gian, năm 2001 Chiến đi làm than lại phạm tội đánh chết người và bị phạt 30 năm tù giam. "Tôi có lỗi với gia đình, bè bạn và với cả bản thân. Tôi được giảm án ba lần rồi. Còn 11 năm nữa thôi. Quãng thời gian ấy không dài lắm, anh nhỉ?", Chiến bộc bạch.
Là cán bộ trực tiếp quản lý và giáo dục phạm nhân, Thiếu tá Nguyễn Văn Quang đã có 20 năm gắn bó với Trại giam Hoàng Tiến chia sẻ: "Với những cô gái trẻ, mức án không quá dài thì vẫn còn nhiều cơ hội làm lại cuộc đời, quan trọng là họ có thật sự tỉnh ngộ, ý thức làm điều đó hay không. Còn mỗi người cán bộ làm công tác quản lý và giáo dục, điều quan trọng nhất là phải giúp được anh chị em phạm nhân nhận biết lỗi lầm, an tâm cải tạo, chấp hành kỷ luật của trại giam, hòa đồng và giúp đỡ các phạm nhân khác. Bởi thế, giám thị trại giam cũng tạo điều kiện cho phạm nhân được xem ti-vi, đọc sách báo, tổ chức đội văn nghệ, giúp các phạm nhân có dịp giao lưu, cải thiện văn hóa tinh thần. Ðồng thời tổ chức tốt cho các phạm nhân tham gia cuộc thi viết "Sự hối hận và niềm tin hướng thiện" và "Thư gửi lời xin lỗi" tới gia đình và xã hội".
Nhìn những bạn trẻ, đang ở tuổi thành niên, nhiều người là trụ cột gia đình đã phải "bóc lịch" trong nhà giam khiến mỗi chúng tôi cảm thấy đau xót và tiếc nuối thay cho họ. Ðường về của nhiều người không còn xa, nhưng vẫn sẽ là thử thách lớn cho bất cứ ai còn chưa trân trọng tự do, tôn trọng luật pháp và các giá trị con người trong cuộc sống này.
(Còn nữa)
