Nhân tài trẻ không ngừng học tập, phấn đấu
Nhiệt huyết, thân thiện, Thân Thế Công, sinh năm 2006 (sinh viên năm nhất, ngành Khoa học Máy tính, Đại học Bách khoa Hà Nội), chia sẻ: “Từ khi còn là học sinh Trường THPT Chuyên Bắc Giang em đã có mong ước được du học để trở về đóng góp cho sự phát triển ngành bán dẫn, một ngành còn đang thiếu nhân lực ở Việt Nam”.
Quyết tâm thực hiện ước mơ, Công không ngừng tìm hiểu, học tập và đạt được những thành tích mà nhiều người ngưỡng mộ. Đó là giải Nhất học sinh giỏi quốc gia năm 2023, Huy chương vàng Olympic Vật lý quốc tế năm 2024, Huy chương vàng Olympic Vật lý châu Á năm 2024, giải Nhất học sinh giỏi quốc gia môn Vật lý năm 2024. Với nhiều thành tích vượt trội trong học tập và các kỳ thi quốc tế, năm 2024, Công vinh dự được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng nhì.
Có một điều rất đặc biệt ở chàng thanh niên này. Năm học lớp 7, do Công nghiện game mà bố mẹ em phải bán đi chiếc máy tính của gia đình. Cũng chính điều này đã khiến Công tìm đến vật lý, một bộ môn cần tư duy logic và có tính thử thách cao chẳng kém các trò chơi chiến thuật em từng mê mẩn trên mạng. Đến năm lớp 9, niềm đam mê Vật lý của Công bùng cháy sau khi em giành Giải Nhì học sinh giỏi tỉnh Bắc Giang môn Vật lý và đỗ vào Trường THPT Chuyên Bắc Giang (nay thuộc tỉnh Bắc Ninh).
Để thành công trong học tập, Công cho rằng mỗi người phải không ngừng cố gắng vượt ra khỏi chính mình. Mỗi khi gặp bài tập khó, em tự mày mò, tìm hiểu thêm các tài liệu để tìm lời giải đáp. Việc chủ động tìm hiểu đã giúp em vỡ ra được nhiều điều, ghi nhớ kiến thức lâu hơn. Ngoài ra, Công cũng tạo cho mình thói quen đọc sách để mở rộng kiến thức và kỹ năng giao tiếp.
Ở lĩnh vực y học, Nguyễn Hữu Tiến Hưng, sinh viên Trường đại học Y Hà Nội cũng đạt được nhiều thành tích cao: Huy chương vàng cuộc thi giao lưu các trường khu vực Duyên hải và Đồng bằng Bắc Bộ, năm 2022-2023; Huy chương vàng Olympic Hóa học quốc tế 2024; Giải Nhất quốc gia môn Hóa học năm 2024, Giải Nhì học sinh giỏi quốc gia môn Hóa học năm học 2022-2023; Huy chương Vàng Olympic Hóa học quốc tế năm 2022-2023.
Hưng cho biết, từ nhỏ em đã có niềm đam mê đặc biệt với các bộ môn khoa học tự nhiên, trong đó có Hóa học, bởi em ước mơ lớn lên sẽ trở thành một bác sĩ giỏi để chữa bệnh cứu người. Khi còn học ở trường phổ thông, Hưng thích xem các video thí nghiệm trực quan, bởi khi tận mắt chứng kiến phản ứng hóa học diễn ra, em sẽ nhớ lâu hơn. “Em không học theo kiểu ghi nhớ máy móc, mà là quá trình khám phá. Môn Hóa học không chỉ có công thức hay phương trình phản ứng, mà quan trọng hơn là bản chất của từng hiện tượng. Nếu không hiểu rõ nguyên lý đằng sau, việc học tập sẽ trở nên rất nặng nề và dễ quên”, Hưng chia sẻ.
Công nghệ - chìa khóa tăng năng lực cạnh tranh
Trong bối cảnh thế giới biến đổi nhanh chóng, phức tạp và cạnh tranh ngày càng gay gắt, khoa học và công nghệ đang trở thành yếu tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh, sức mạnh và sự thịnh vượng của mỗi quốc gia. Chính vì vậy, đất nước rất cần một thế hệ trẻ được trang bị nền tảng tri thức vững chắc, tư duy hiện đại, hiểu biết về thế giới và tinh thần sẵn sàng dấn thân, để có thể đảm đương sứ mệnh làm chủ khoa học-công nghệ, góp phần xây dựng và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Sinh ra và lớn lên tại Nam Định (nay là Ninh Bình), Tiến sĩ Phạm Huy Hiệu, Giảng viên Viện Kỹ thuật và Khoa học máy tính, Chuyên gia nghiên cứu của Trung tâm Sức khỏe thông minh, Trường đại học VinUni, đã có nhiều thành công trong nghiên cứu khoa học, giảng dạy, giúp thu thập, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu y tế quy mô lớn và định nghĩa các bài toán mới trong lĩnh vực y tế thông minh. Đích đến của khoa học đối với anh không nằm ở số lượng bài báo hay sáng chế, mà là những tác động tích cực lên cuộc sống của mọi người.
Anh Hiệu vốn là sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội, năm 2015, sau khi tốt nghiệp, anh giành học bổng toàn phần của chính phủ Pháp để theo học về Khoa học Máy tính tại Viện Đại học Toulouse và nhận bằng tiến sĩ tại đây. Dù khi ấy có nhiều cơ hội làm việc hấp dẫn tại nước ngoài, anh vẫn quyết định trở về nước để đóng góp cho sự phát triển của lĩnh vực khoa học. Trong số 10 nhà khoa học được trao Giải thưởng khoa học công nghệ Quả cầu vàng năm 2024, Tiến sĩ Phạm Huy Hiệu là người trẻ nhất, nhưng đã có công trình khoa học được hàng trăm nhóm nghiên cứu trên khắp thế giới trích dẫn.
Cũng là một nhà khoa học trẻ, Tiến sĩ Nguyễn Viết Hương, Phó Trưởng khoa Khoa học và Kỹ thuật Vật liệu, Trường đại học Phenikaa đã tham gia tích cực vào công tác đào tạo đại học và sau đại học, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo. Những năm qua, anh Hương là chủ nhiệm nhiều đề tài cấp bộ, đã công bố 43 bài báo khoa học. Đặc biệt, anh là trưởng nhóm thiết kế, xây dựng và phát triển thành công công nghệ lắng đọng đơn lớp nguyên tử ở áp suất khí quyển. Thành công này sẽ giúp cho việc chế tạo vật liệu nano, mở ra nhiều cơ hội mới trong nghiên cứu khoa học và hoạt động đổi mới sáng tạo.
Thực tế, khoa học và công nghệ Việt Nam chưa thể sánh bằng các nước phát triển. Bởi thế, rất cần các nhà khoa học trẻ, nhà khoa học tương lai giải quyết được những “điểm nghẽn”, góp phần đưa nền khoa học, công nghệ của đất nước phát triển hơn. Theo Tiến sĩ Hiệu, trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0, lòng yêu nước không chỉ được thể hiện qua cảm xúc hay khẩu hiệu, mà được đo bằng khả năng làm chủ tri thức, tinh thần nghiên cứu bền bỉ, khát vọng khám phá và lao động sáng tạo không ngừng. “Quan trọng là tinh thần phụng sự và trách nhiệm xã hội. Mỗi người cần sẵn sàng tiên phong, dấn thân vào những lĩnh vực khoa học-công nghệ mũi nhọn, chủ động tham gia giải quyết các bài toán lớn của quốc gia, dám đổi mới, dám chấp nhận thách thức để tạo ra những giá trị thiết thực, bền vững cho sự phát triển đất nước”, anh Hiệu chia sẻ ■
Tham dự các kỳ thi quốc tế, giai đoạn 2020-2025, đặc biệt năm 2025, học sinh, sinh viên Việt Nam mang về cho nước nhà nhiều thành tích xuất sắc. Cụ thể, năm 2025, bảy đoàn với 37 lượt học sinh đã tham dự các kỳ thi Olympic quốc tế và khu vực ở nhiều môn học; 100% thí sinh đều đoạt giải, gồm 13 Huy chương vàng, 16 Huy chương bạc và tám Huy chương đồng.