Đó là quy định về tín hiệu đèn giao thông có ba mầu tại khoản 3 Điều 10 Luật Giao thông đường bộ 2008. Có thể hiểu khi đèn tín hiệu chuyển từ xanh sang vàng, nếu người tham gia giao thông đã điều khiển phương tiện đi qua vạch sơn thì có quyền đi tiếp. Còn nếu chưa đi qua vạch sơn thì phải dừng lại. Về nguyên tắc khi tới gần những nơi có đường giao nhau, người điều khiển phương tiện đã phải chủ động giảm tốc độ, quan sát các tín hiệu giao thông cũng như các phương tiện ở các hướng giao thông khác, nhưng thói quen của người dân không chỉ vượt đèn đỏ mà đèn vàng cũng tăng tốc, cho nên gây xung đột và dễ dẫn tới tai nạn.
Các phương tiện khi tham gia giao thông di chuyển với tốc độ trong khoảng từ 20 đến 50km/giờ (trong khu đông dân cư) sẽ tương đương với tốc độ từ 5,5 đến 14m/giây, tương đương với khoảng cách an toàn giữa phương tiện đi trước và đi sau trên cùng một tuyến đường. Như vậy, khi thấy tín hiệu đèn vàng (chỉ kéo dài khoảng 3 giây), hoặc còn 3 - 5 giây ở những nút giao thông có đồng hồ đếm ngược, người điều khiển phương tiện sẽ phải giảm tốc độ để từ từ dừng lại hẳn trước vạch sơn. Nhưng khi đã tiến đến gần sát vạch sơn và thấy tín hiệu đèn mà phanh khựng lại, rất dễ bị các phương tiện phía sau đâm vào đuôi xe do chủ quan hoặc bị bất ngờ. Trên thực tế đã có rất nhiều vụ va chạm giao thông do tình huống này gây ra. Điển hình là vụ va chạm giữa xe khách và xe máy tháng 6 vừa qua tại ngã ba Kim Đồng - Giải Phóng (quận Hoàng Mai, Hà Nội), cô gái điều khiển xe máy đi đúng làn và từ từ dừng xe trước vạch sơn khi đèn đỏ, nhưng người lái xe khách phía sau không làm chủ tốc độ đã húc tung cô gái lên, còn xe máy thì văng xa mấy mét.
Từ năm 1962, Bộ Công an đã có Thông tư số 915/C57-P5 quy định về đèn tín hiệu điều khiển giao thông. Theo đó, đèn vàng để báo hiệu: chú ý dừng lại, hoặc chú ý, chuẩn bị đi. Ngoài ra, việc áp dụng ba mầu đèn tín hiệu đỏ, vàng, xanh cũng đã được quy định trong Công ước quốc tế về giao thông đường bộ và báo hiệu đường bộ năm 1968 (Công ước Viên) mà Việt Nam vừa gia nhập. Như vậy, đèn vàng ra đời là tín hiệu báo chuyển đổi giao thông, cho người đi đường một khoảng thời gian nhất định để lựa chọn thay đổi thái độ tham gia giao thông. Với ý nghĩa cảnh báo, nhắc nhở của đèn vàng như vậy, rõ ràng không thể đánh đồng với đèn đỏ được.
Trước thực tế phương tiện giao thông tăng cao những năm gần đây, dẫn đến tình trạng ùn tắc, xung đột giao thông tăng cao, tại nhiều nút giao ở các thành phố lớn, các nhà chức trách đã bổ sung thêm đồng hồ đếm ngược vào hệ thống đèn tín hiệu. Nhiều nơi vẫn để đèn vàng, nhưng một số nơi khác đèn vàng có nhưng không còn được sử dụng nữa. Vì vậy, nếu theo quy định về xử phạt lỗi vượt đèn vàng thì những chỗ không có đèn vàng lại trở thành thiếu so với luật định.
Phó Vụ trưởng An toàn giao thông Hoàng Thế Tùng, một trong những người tham gia soạn thảo Nghị định 46 cho biết, về nguyên tắc thì tín hiệu đèn giao thông cần phải có đủ cả ba mầu theo quy định của luật giao thông, và phải có độ trễ nhất định để các phương tiện đã đi vào nút giao di chuyển thoát ra khỏi nút giao trước khi phương tiện ở hướng khác đi vào nhằm tránh xung đột giao thông. Còn Đại tá Đào Vịnh Thắng, Trưởng phòng Cảnh sát giao thông Hà Nội khẳng định: “Không thể bỏ tín hiệu đèn vàng, vì đó là dự lệnh để người tham gia giao thông khi qua các ngã ba, ngã tư nhận biết rằng đang chuẩn bị chuyển sang đèn đỏ, khi đó phải dừng xe để nhường đường cho người đi bộ, phương tiện ở hướng đường khác di chuyển”.
Vấn đề mấu chốt là do ý thức của mỗi người. Người tham gia giao thông thường có tư duy tranh thủ. Nhiều người bất chấp nguy hiểm, cố gắng lao tới khi thấy đèn vàng, kể cả đèn đỏ. Họ tranh thủ vài giây vượt đèn vàng, đèn đỏ, để rồi sau đó lại ngồi “gặm nhấm” thời gian ở một nơi nào đó.
Việc siết chặt về chế tài và nâng cao mức phạt sẽ nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật của mỗi người nhằm bảo đảm an toàn cho chính người tham gia giao thông và xây dựng văn hóa giao thông tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, làm gì thì mục đích cuối cùng cũng là tạo thuận lợi cho cuộc sống người dân.
Đèn vàng là dự lệnh để người tham gia giao thông khi qua các ngã ba, ngã tư nhận biết rằng đang chuẩn bị chuyển sang đèn đỏ, khi đó phải dừng xe để nhường đường cho người đi bộ, phương tiện ở hướng đường khác di chuyển.
