Nhộn nhạo dịch vụ tư vấn

"Ma trận" trung tâm

Trong vai người có nhu cầu du học tại Ô-xtrây-li-a (Australia), chúng tôi tìm đến Công ty Du học Á Âu (Q Phú Nhuận) - đơn vị quảng cáo du học Ô-xtrây-li-a không cần chứng minh tài chính, không cần điểm Anh văn, miễn phí toàn bộ dịch vụ, hỗ trợ toàn bộ phí khám sức khỏe... đặc biệt, 99% đậu visa mà... không cần phỏng vấn. Lượng người tìm đến tư vấn khá đông, một nhân viên của công ty nhanh miệng: "Thời gian áp dụng các ưu đãi này chỉ kéo dài đến 31-10. Công ty chúng tôi còn có chương trình du học @c đặc biệt được mang theo người phụ thuộc (vợ, chồng, con cái) và công ty là đơn vị duy nhất tại TP Hồ Chí Minh có khả năng giúp người học xin được visa mà không cần phỏng vấn".

Khi chúng tôi đặt vấn đề không có các chứng chỉ tiếng Anh như IELTS, TẻFL, TẻIC. Nhân viên này khẳng định: "Ở đây không cần điểm Anh văn vẫn xin được visa như thường". Tiếp tục ghé TTDH New World Education trên đường Cống Quỳnh (Q 1), đơn vị cũng mạnh miệng quảng cáo không cần chứng minh tài chính và tiếng Anh, cơ hội visa đạt 100%. Một nhân viên tư vấn ở đây cũng cho biết: "Bây giờ đâu cần phải chứng minh tài chính và tiếng Anh nữa đâu, em chỉ cần làm hồ sơ đăng ký ở đây, chúng tôi bảo đảm 100% sẽ có visa".

Ở một số TTDH khác ở các khu vực Q 10, Q Gò Vấp..., chúng tôi đều nhận được lời khẳng định chắc nịch: "Đây là đơn vị uy tín, bảo đảm 100% visa". Tại Công ty Atec Vietnam, nhân viên tư vấn của công ty này còn khẳng định: "Công ty chúng tôi đạt tỷ lệ visa du học Mỹ cao nhất nhì tại TP Hồ Chí Minh đó".

Nhận định về vấn đề này, giám đốc một công ty tư vấn du học khá uy tín tại TP Hồ Chí Minh, thẳng thắn: "Phần lớn những trung tâm quảng cáo không cần tiếng Anh đều là lừa bịp. Để có thể đủ điều kiện xin visa du học, người học phải có sự hiểu biết và vốn tiếng Anh nhất định.

Tôi từng gặp nhiều trường hợp bị lừa qua các TTDH dạng này. Chẳng hạn, có một em học sinh ở Bình Thuận, chưa tốt nghiệp THPT, tiếng Anh cũng chẳng đến đâu nhưng vẫn nhận được lời hứa chắc chắn là chỉ cần đóng tiền nhập học tại trung tâm trên đường Sư Vạn Hạnh (Q.10), trong vòng sáu tháng sẽ bảo đảm điểm IELTS 5.5, chắc chắn sẽ được đi @c du học và định cư lâu dài qua những mối quan hệ của trung tâm.

Là người trong nghề, tôi biết chắc rằng không thể nào giúp một người không biết tiếng Anh có thể đạt IELTS 5.5 trong vòng sáu tháng, đó là chưa kể visa @c gần đây cũng đã bị siết chặt hơn nên không thể bảo đảm 100% được".

Vì sao... khó quản?

Hiện nay, con số thực tế có bao nhiêu TTDH đang hoạt động thì ngành giáo dục cũng không biết.

Một trong những lý do là vì có nhiều công ty hoạt động lĩnh vực khác nhưng cũng "xin" làm tư vấn du học.

Đáng nói, việc cấp phép hoạt động cho doanh nghiệp lại do Sở Kế hoạch và Đầu tư quản lý, thêm vào đó nhiều công ty hoạt động "chui" ngành tư vấn để lấy "hoa hồng" nên càng làm công tác quản lý thêm khó khăn.

Về vấn đề này, ông Lâm Văn Quản, Trưởng phòng Giáo dục chuyên nghiệp và đại học của Sở GD-ĐT TP Hồ Chí Minh, cho biết: "Hiện nay, hệ thống DHTT phát triển tràn lan và nhiều nơi đưa thông tin không chính xác đến người học.

UBND thành phố đã phân quyền cho Sở GD-ĐT để quản lý hoạt động DHTT, nhưng cái khó là các công ty mọc ra ngày càng nhiều, hoạt động "chui" nên Sở không thể giám sát hết được".

Cũng chính bởi cơ quan chức năng khó kiểm soát, nên các trung tâm này mặc sức "lừa" học viên để trục lợi. Chị Nguyễn Thị Quỳnh Trâm (Q Phú Nhuận), bức xúc: "Tôi đã từng dính "quả lừa" du học Ấn Độ khi đăng ký du học tại một TTDH trên đường Cách mạng Tháng 8 (Q Tân Bình). Lần đó tôi mất gần ba nghìn USD. Khi sang đến Ấn Độ thì mới biết thực tế trường này không hề có tiếng tăm gì, vì thế mới nhận SV mà không cần trình độ tiếng Anh. Trở về nước, tôi đòi lại tiền thì bị trừ mất 50% phí, ức lắm nhưng cũng chẳng biết kêu ai".

Khác với chị Quỳnh Trâm, chị Dương Ngọc Hân (Q Bình Thạnh) lại "dính" quả lừa liên quan đến phí dịch vụ. Theo lời kể của chị Hân, chị tìm đến một TTDH trên đường Nơ Trang Long vì theo quảng cáo công ty này miễn 100% phí dịch vụ. Chị Hân kể: "Con tôi đi du học Xin-ga-po theo một chương trình học nghề, công ty tư vấn V.T nói không lấy phí dịch vụ, chỉ lấy 8.000 USD học phí. Sang đó mới biết học phí của trường chỉ có 6.500 USD. Hóa ra mình bị lừa mất 1.500 USD cho phí dịch vụ, thay vì giá phí dịch vụ chỉ khoảng 300 USD".

Đáng nói, một thực tế hiện nay là hầu hết các trường hợp bị lừa du học tại TP Hồ Chí Minh lại chủ yếu được phát hiện thông qua... báo chí. Trao đổi với chúng tôi, ông Lưu Đức Tiến, Phó trưởng phòng GDCN&ĐH (Sở GD-ĐT TP Hồ Chí Minh) cho biết: "Từ đầu năm đến nay, những công ty hoặc TTDH nào lừa đảo bị phản ánh trên báo thì chúng tôi đều có đến làm việc. Tùy theo mức độ vi phạm mà có hình thức xử lý phù hợp". Tuy nhiên, khi chúng tôi hỏi: "Từ đầu năm đến nay Sở đã thống kê có bao nhiêu trường hợp bị xử lý?", thì ông Tiến không đưa ra được con số cụ thể mà chỉ trả lời chung chung: "Có vài trường hợp mà báo chí đã phản ánh thôi".

Liên quan đến thông tin bảo đảm 100% visa như lời quảng cáo của nhiều TTDH nói trên, Đại diện Tổng Lãnh sự quán Mỹ tại TP Hồ Chí Minh cho biết: "Để được cấp visa du học tại Mỹ, SV phải chứng minh rõ ràng ba yêu cầu: Thứ nhất, chứng tỏ mục đích chính đến Mỹ là để học tập, chứ không phải để làm việc, kết hôn hay nhập cư tại Mỹ. Thứ hai, chứng minh có đủ nguồn hỗ trợ tài chính để chi trả cho việc học tập. Cuối cùng, người học phải chứng tỏ họ có ý định quay về Việt Nam sau thời gian ở tạm thời bên Mỹ. Nếu không đáp ứng được tất cả các yêu cầu này thì không thể được cấp visa".

Không "khó khăn" như Mỹ, nhưng để đến du học tại các nước như Ca-na-đa, Ô-xtrây-li-a cũng không dễ dàng. Một đại diện của Lãnh sự quán Ô-xtrây-li-a cũng xác nhận: "Hiện tại chính sách xin visa của Ô-xtrây-li-a chỉ "mở" với những đối tượng muốn đi học và trải nghiệm đích thực. Nhiều SV Việt Nam chỉ muốn tìm đường ở lại ngay khi đặt chân đến các nước, thậm chí là bỏ học ngay năm đầu để đi làm kiếm tiền... khiến chúng tôi cũng phải e dè và cân nhắc thật kỹ trước khi duyệt hồ sơ cấp visa cho các em".