Eo biển Hoóc-mút lại "dậy sóng"

Eo biển Hoóc-mút, tuyến đường chiến lược chuyên chở tới 17 triệu thùng dầu mỗi ngày, lại "nổi sóng" trong tuần qua khi I-ran tuyên bố xem xét đóng cửa tuyến đường huyết mạch trên vịnh Péc-xích này. Ðáp trả, Mỹ gửi thêm nhiều tàu chiến tới vùng Vịnh và cảnh báo sẽ tiến công sâu vào lãnh thổ Tê-hê-ran trong trường hợp xảy ra leo thang quân sự.

Căng thẳng chung quanh eo biển Hoóc-mút đã bùng phát trở lại vào đầu tháng 7 khi Ủy ban An ninh quốc gia và Chính sách đối ngoại của QH I-ran đã soạn thảo một dự luật kêu gọi đóng cửa eo biển này nhằm trả đũa việc Liên hiệp châu Âu (EU) cấm vận dầu thô, các sản phẩm hóa dầu và vàng của nước CH Hồi giáo này bắt đầu từ ngày 1-7. Theo Nghị sĩ QH I-ran Ê.Mô-ham-ma-đi, việc đóng cửa eo biển Hoóc-mút là nhằm ngăn các tàu chở dầu vận chuyển dầu thô tới những nước ủng hộ lệnh trừng phạt của EU. Hiện hơn 120 trong tổng số 290 nghị sĩ I-ran đã ký vào dự luật này.

Song song với việc đe dọa đóng cửa eo biển Hoóc-mút, Tê-hê-ran còn triển khai nhiều biện pháp "trả đũa" lệnh cấm vận của EU. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) nước này đã tiến hành cuộc tập trận tên lửa đất đối đất kéo dài ba ngày mang tên "Nhà tiên tri vĩ đại 7" nhằm vào hơn 100 mục tiêu giả định tại vùng sa mạc Ca-vi, miền trung I-ran. Chuẩn tướng A.Hát-gi-da-đê-ha, Chỉ huy bộ phận hàng không vũ trụ của IRGC, tuyên bố Nhà nước Hồi giáo có thể phá hủy hoàn toàn các căn cứ quân sự của Mỹ trên khắp Trung Ðông và đáp trả I-xra-en chỉ trong vòng vài phút nếu bị tiến công. Theo kênh truyền hình Al-Alam của I-ran, tên lửa đạn đạo tầm trung Shahab-3 có tầm bắn tới 2.000 km, nghĩa là về mặt lý thuyết có thể bắn trúng mục tiêu trên lãnh thổ I-xra-en, vốn chỉ cách I-ran khoảng 1.000 km. Chuẩn tướng A.Hát-gi-da-đê-ha cho biết, tất cả 35 căn cứ quân sự của Mỹ ở Trung Ðông và các vùng lãnh thổ của I-xra-en đều nằm trong tầm bắn của tên lửa đạn đạo hiện đại nhất của I-ran. Mặc dù trước đó I-ran đã từng bắn thử các tên lửa Shahab và thường xuyên tiến hành tập trận lớn, song Tê-hê-ran cho biết, cuộc tập trận lần này nhằm gửi tới I-xra-en và Mỹ một thông điệp rằng hai nước này cần phải cân nhắc kỹ lưỡng về kế hoạch đe dọa I-ran.

Trước đó, I-xra-en tuyên bố sẽ tiến công I-ran nếu các biện pháp ngoại giao không ngăn được tham vọng hạt nhân của Tê-hê-ran. Các cuộc đàm phán giữa I-ran và nhóm P5+1 (gồm năm nước Hội đồng Bảo an LHQ và Ðức) đã bị hạ từ cấp quan chức ngoại giao xuống cấp chuyên gia kỹ thuật do không có tiến triển trong việc giải quyết các bất đồng sau ba vòng đàm phán. Mặc dù các biện pháp trừng phạt kinh tế chính thức có hiệu lực và ngày càng trở nên gay gắt hơn song tới nay I-ran vẫn không nhượng bộ trước yêu cầu của phương Tây buộc nước này ngừng hoạt động làm giàu u-ra-ni. Theo báo Thương gia (Nga) số ra ngày 10-7, I-ran đã đưa ra những điều kiện để đồng ý tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân vào ngày 24-7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Theo đó, yêu cầu quan trọng nhất của I-ran là quốc tế hủy bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt đối với nước này, thừa nhận quyền của Tê-hê-ran tiến hành hoạt động làm giàu u-ra-ni vì mục đích hòa bình.

Tranh cãi chung quanh chương trình hạt nhân của I-ran đã dẫn đến lệnh cấm vận của phương Tây đối với Tê-hê-ran và nguy cơ đóng cửa tuyến đường trung chuyển dầu qua eo biển Hoóc-mút. Chính phủ Mỹ tuyên bố sẽ làm mọi điều cần thiết để ngăn chặn nguy cơ này và cảnh báo trong trường hợp các biện pháp ngoại giao thất bại, can thiệp quân sự sẽ được cân nhắc. Hãng Roi-tơ cho biết, lực lượng quân sự Mỹ đang trong tư thế sẵn sàng tham chiến. Hải quân Mỹ đã điều thêm một tàu chiến cho Hạm đội 5 tại Ba-ranh vào ngày 5-7, nhằm tăng cường sự hiện diện quân sự của nước này tại vùng Vịnh. Ðây là tàu chiến thứ năm của Mỹ được triển khai tới vùng Vịnh kể từ cuối tháng 6-2012 tới nay.

Ðiểm nóng chung quanh eo biển Hoóc-mút khiến quan hệ thù địch giữa I-ran với phương Tây, đặc biệt là Mỹ, ngày càng căng thẳng. Tờ Thời báo Niu Oóc nhấn mạnh, Oa-sinh-tơn coi mọi nỗ lực nhằm phong tỏa eo biển Hoóc-mút của Tê-hê-ran là ngòi nổ cho hành động can thiệp quân sự của Mỹ. Một quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ còn lớn tiếng cảnh báo, I-ran đừng nên tính chuyện điều tàu chiến tới gây sức ép với các tàu thương mại và quân sự của phương Tây, nếu không các tàu chiến của I-ran sẽ nằm dưới đáy biển. Tuyên bố này của Lầu năm góc  chẳng khác gì "đổ thêm dầu vào lửa" khi mà eo biển Hoóc-mút đang "dậy sóng" và nguy cơ xảy ra chiến tranh tại vùng Vịnh đang hiện hữu.