Gã liếc mắt lên trần nhà, chửi đổng một tiếng rồi im bặt, lâu lắm rồi gã không chửi tục. Chỉ vì cái tát, cái tát khiến gã nhận cô về khiến gã thấy đâu đó hình bóng của người đàn bà đó trong cô, và giờ nó càng hiện rõ, càng in hằn sâu hơn trong gã với hình ảnh cô ẵm đứa trẻ của mình đi ra khỏi sân nhà gã. Gã thản nhiên đi xuống nhà tính toán, sảng khoái, gã sẽ làm gì với cô đây, sẽ ngồi đây, chờ cô về khấp khởi thông báo với gã đã tống khứ được sự ngăn cách giữa cô và gã, chờ cô sung sướng với ước mơ hèn mọn ở cạnh gã, được cùng gã chăm nom căn nhà này. Thật nực cười, sao những người đàn bà có thể viển vông đến vậy? Gã sẽ ở đây, sẽ đĩnh đạc, sẽ từ tốn dập tắt niềm vui của cô, của người đàn bà không xứng đáng, gã nghiến răng lại, đúng, gã sẽ đá cô ra khỏi nhà, sẽ bêu riếu, sẽ làm cô ngấu nỗi xấu hổ của người đàn bà vì chút lời nói ngọt ngào của đàn ông, vì cái sự viển vông của bản thân đáng hổ thẹn của mình mà đang tâm dứt đi đứa con còn đỏ hỏn của mình. Phải, gã gật gù, gã phải ở chiếu trên, phải là người đưa tay tát vào cái ước mộng viển vông của lời giải thích giản đơn “vì mẹ là đàn bà” của những người đàn bà trơ trẽn đó mới được.
Gã đợi, lâu đến đáng sốt ruột, gã tưởng cô phải nhanh chóng ở đâu đó về báo tin mừng cho gã, để gã có được cái niềm vui, cái sự sung sướng đến đắng ngắt ra khi sổ toẹt vào mặt cô cái bộ mặt thật khinh thị và tráo trở của gã để ngạo nghễ, để cô vỡ ra, để cô tan đi như cái tát rát mặt mà tất cả những người đàn bà cần có. Trưa, gã vẫn không thấy bóng cô trở về. Chiều, gã điên lên, chốc chốc lại nhìn ra cánh cổng kiên cố, chờ đợi mà cảm thấy muốn khô héo, muốn bốc hơi. Tối, cô chính thức không quay về, cái xó nhà chỏng chơ cánh võng gã để cho cô ru con, mọi hơi ấm trong căn nhà của gã cũng như biến mất. Gã ngơ ngác đến bất thường khi đi ngang qua cánh cửa phòng cô, mà vẫn không dám tin là cô có thể chọn đứa con thay vì lời đường mật của gã. Gã nhớ đến phát điên cái bàn tay bé xíu của đứa bé huơ lên không trung, rồi khi nắm được ngón tay của gã, đứa bé toét miệng, nắm chặt lại, cả cái bàn tay mà chỉ có thể nắm được một ngón tay của gã thôi, mà lại rất mềm, rất chặt như muốn níu gã, gã nhớ tiếng ru chỉ có à ơi của cô vì cô cũng không biết cho ra hồn một bài hát ru nào cả, vậy mà nó vẫn khiến gã lặng người, vẫn khiến thằng bé im ngủ.
Không có cô, không có tiếng o oe nửa đêm, không có tiếng mút chùn chụt đầy tham lam của thằng bé mà khi mới đầu là sự khó chịu đến gắt gỏng trong gã, gã lại trằn trọc và không ngủ được, giấc ngủ cứ lơ mơ nửa chừng đến khó chịu, sau cùng, gã cũng chìm vào giấc ngủ chốc lát. Gã thấy lại người đàn bà đó, người từng là giấc mơ khôn cùng của gã, người đàn bà với nụ cười bí ẩn, với tiếng khóc nghẹn ngào man dại biến đổi trong giấc mơ của gã, cào xé gã điên cuồng khiến gã bừng tỉnh, lâu lắm rồi, phải lâu lắm rồi từ ngày cô về ngôi nhà này gã đã không mơ thấy người đàn bà đó, giờ giấc mơ lại trở lại, nhễ nhại và mệt mỏi hơn bao giờ hết. Gã mệt bẫng cả người, bước chân lâng lâng như say đi ra ngoài bàn nước, ngang qua góc phòng nhỏ nơi mẹ con cô ở gã chợt dừng lại, bần thần một lúc rồi đẩy cửa bước vào, căn phòng gọn gàng với những vật dụng bé tí, cái tất chân của thằng bé bé tí xíu lọt ở một góc khiến gã nhớ cái chân tí xíu cứ huơ lên trước mặt gã, gã nhớ thằng bé cười như nắc nẻ rồi cong chim tè thẳng vào người gã khi đang len lén cúi xuống xem nó, gã lần tay vào cái khăn nhỏ, nó vẫn còn thơm mùi sữa của cô, thơm mùi da của thằng bé mà thẫn thờ rồi bình lặng ngủ quên trong đó lúc nào không biết. “Vì mẹ là đàn bà”, cái tát rát mặt của người đàn bà khi gã khóc rống lên không chịu buông áo, cái nghiêm mặt dứt khoát, rồi quay lưng sải bước với người đàn ông xa lạ, bỏ lại gã trong căn nhà giàu có xa lạ những ông nội, bà nội và bố nào đó cô quạnh, ngập tràn lạnh lùng của đồng tiền. “Vì mẹ mày là con đàn bà lăng loàn”, cái tát tiếp theo gã nhận được từ người gã gọi là bố, khi gã khóc đòi mẹ, khi gã nhớ hơi mẹ rấm rứt, đôi mắt bố ngầu đục lên, vằn những tia máu đỏ rực. Gã học được cách quên mẹ qua những cái tát, qua sự cấm đoán nghiêm khắc của ông bà nội, và gã quên, quên một cách hằn học, quên một cách dai dẳng, tuyệt nhiên, im lặng cho phù hợp với căn nhà mới của gã.
Thiếu vắng là điều đầu tiên gã nghĩ đến, những cái tát hằn học của bố làm gã co lại, căn nhà luôn hoang lạnh đến ghê người chứ không ấm áp như cái chân cầu thang bé xíu dưới chân khu chung cư cũ gã và mẹ trú ngụ, cảm giác thiếu vắng tràn ngập trong gã. Gã thường náu mình trong tủ quần áo, cái tủ có diện tích tương đương với cái chân cầu thang mẹ và gã trú ngụ, nhưng không có mùi ẩm mốc quen thuộc, dẫu vậy nó cũng an ủi, giúp những tiếng nức nở và nỗi nhớ trong gã chùng lại đôi chút.
Người đàn bà không còn kiêu kỳ như gã nhớ, người đàn bà không còn lạnh lùng như gã tưởng, giọt nước mắt rệu rã buông xuôi của xế chiều nhăn nheo nắng tắt, khiên cưỡng quá, bức bối quá, ngột ngạt quá, gã há mồm ra thở, gã cần một nắm mưa. Người đàn bà không như gã nhớ, cô cũng không như gã nhớ, cô lại trở về buổi đầu bết bát gã gặp, nhưng gương mặt cô thì ngời lên vẻ rạng ngời hạnh phúc, sự sợ sệt, nhút nhát như con thỏ con đã biến mất, thay vào đó là nét ngời chín chắn của người đàn bà, cái nét ngời ngày gã nhớ, mẹ gã, bỏ gã theo trai.
Mẹ gã bỏ nhà đi theo bố gã, cô tiểu thư kiêu kỳ thoát ly với cảnh lá ngọc cành vàng, vẫn có chút gì phải nghĩ, nên mẹ gã đã mang theo gần hết số trang sức của mình. Số trang sức mà giúp bố gã và mẹ gây dựng được cơ nghiệp ở một nơi xa lạ, khỏi tầm nhà ngoại. Và cũng nhanh như khi mẹ gã cuốn đồ đi theo bố gã, một ngày chợt buồn và hút mắt nào đó khi bố gã vẫn mải mê với những mối quan hệ tiền bạc, và ngoài tiền bạc một chút, mẹ gã sau một giấc ngủ chán chường đã bồng gã ra đi. Thử sống tự do, thử sống cho riêng mình và gã mà không cần bao bọc. Và rồi người đàn bà trong mẹ gã lại rạng rỡ, soạn sửa lại đầu tóc sau những ngày rối rắm vì gã, vì công việc đồng nát nặng nhọc, ngày mẹ gã đắn đo nhìn gã, xoay gương mặt thằng bé bốn tuổi vào chính diện mình, thì thầm những lời khó hiểu đầy vang vọng sự kiêu hãnh mà gã chỉ nhớ nhất “Rồi con sẽ hiểu, rồi con sẽ tha thứ cho mẹ nhé, vì mẹ là đàn bà, vì mẹ là đàn bà mà con trai”.
Ngày dài, ngày dài và ngày dài. Trên chuyến xe vô vọng, nỗi nhớ vô vọng rong ruổi gã như những ngày xưa, vết xe chận lên vết xe quay ngược. Người đàn bà cũ kỹ, khoảng sân cũ kỹ, bức tường đất trộn rơm đã tuột ra nhiều mảng, để lộ cái cốt tre trơ khèo thếnh thoáng. Gã nhòe mắt vì nắng, nhòe hơi vì mệt, gã muốn tựa vào bức tường nhưng sợ sẽ làm tuột thêm khoảng trống của đất và rơm tơi tả, gã cũng tơi tả. Người đàn bà nhìn gã, hối hận ư! Có đó, đôi chút, rồi sao nữa, đâu thể quay lại thời gian, đâu thể quay lại quá khứ, mọi sự đều vậy. Mẹ là đàn bà, mẹ phải sống cho mẹ trước đã, mẹ sống cho sự ích kỷ của mẹ, nên mẹ không thương xót chính mẹ, không thương xót cả cái núm ruột của mẹ, mẹ tự đày ải mẹ ư? Không, mẹ chả đày ải ai cả, mẹ đã chọn nên mẹ không quay đầu lại. Con ám ảnh làm gì, người đó ám ảnh làm gì? Mẹ cần sống cho riêng mẹ, không cần phải sống theo những ngoan hiền của bà ngoại dạy bảo, không cần phải sống mơ mộng như những tiểu thuyết diễm tình sướt mướt mà mẹ đã từng đọc tuổi đôi tám để bước chân theo bố. Mẹ phát hiện ra mẹ là một người đàn bà theo đúng nghĩa đàn bà, rất thật, rất cần yêu thương, rất bản năng và vẫn đầy ngây ngô khó hiểu. Mẹ không muốn chịu đựng mẹ trong một cái khung mẫu mực, mẹ tìm thấy chính mẹ mà ai nhìn vào cũng mắng là hư hỏng, nhưng mẹ hài lòng với lựa chọn của mẹ, con trai ạ. Con cũng không cần hiểu, cũng chả cần hiểu và đi tìm mẹ làm gì. Quên mẹ, và hận mẹ như bố con là đủ cho mẹ rồi.
Cái vòng tròn định mệnh cứ xoắn vào nhau, cứ bện vào nhau, tưởng chừng không liên quan đó, nhưng chỉ cần có chạm mặt nhau là đã tự mình nối vào một mối xoắn điên khùng nào đó rồi. Cô không nghĩ người sãi già quét chùa cưu mang mẹ con cô ngày cùng quẫn nào đó khi rời nhà gã lại có mối duyên như vậy với cô và gã, cô không biết mình có may mắn hơn bà không khi chọn đứa con bên cạnh, nhưng cô biết mình cũng sẽ không hối hận, vì cô cũng là đàn bà, chỉ đàn bà mới tự buộc cho mình những nỗi khổ chính mình mà thôi.
Nước mắt vỡ ra từng mảng, từng mảng như bức tường vôi rêu rệu rã sau mùa khô dài nứt nẻ trở mình vì một cơn mưa. Gã bướt bát, cô xước xát, có đứa trẻ vẫn tròn nguyên ngây thơ trong cơn lũ tình người thức tỉnh trong gã và cô…
