Đòi hỏi đổi mới trong quản trị quốc gia

Chính vì vậy, con người hiện đại không chỉ sống trong không gian ba chiều, mà còn trong cả ba loại không gian. Đây là một thời đại hoàn toàn mới trong lịch sử phát triển của cả loài người. Quản trị quốc gia hiện đại chính là bảo đảm tiếp nhận và làm chủ công nghệ mới, đồng thời hoạch định và thúc đẩy sự phát triển của đất nước trong cả ba không gian vật lý, không gian sinh học và không gian số. Và đây chính là quản trị quốc gia 4.0 với nhiệm vụ trọng tâm là tạo nên sự phát triển trong không gian số.

Có ba vấn đề căn bản về phát triển ở đây: 1. Bảo đảm cơ sở hạ tầng cho không gian số; 2. Số hóa; 3. Gắn kết không gian vật lý, không gian sinh học với không gian số.

Đối với không gian số, không gian này đang mở ra rất khác nhau cho những quốc gia khác nhau. Nhiệm vụ của quản trị quốc gia 4.0 ở đây là phải kiến tạo ra không gian số tin cậy, an toàn cho đất nước và cho mọi người dân. Thành tựu của đất nước ta trong lĩnh vực này là rất đáng khích lệ. Tuy nhiên, vẫn còn gần 50% người dân Việt Nam đang sống ngoài không gian số. Đó là chưa nói tới mức an toàn của không gian này. Theo Tập đoàn Công nghệ BKAV, thiệt hại do vi-rút máy tính gây ra cho người dùng Việt Nam trong năm 2017 là 12.300 tỷ đồng. Một thiệt hại hoàn toàn không nhỏ. Trong bối cảnh như vậy, Dự luật về an ninh mạng đang được Quốc hội xem xét phải đưa ra được một giải pháp lập pháp hiệu quả cho vấn đề này. Thách thức lớn nhất ở đây là phải làm sao vừa bảo đảm được an ninh, an toàn cho không gian số, nhưng đồng thời cũng phải bảo đảm được quyền riêng tư của mỗi người dân.

Số hóa là rất quan trọng. Sự giàu có của không gian mạng phụ thuộc vào khả năng số hóa của mỗi quốc gia. Động lực để số hóa các hàng hóa, dịch vụ trong nền kinh tế thị trường là rất lớn. Nhiệm vụ của quản trị quốc gia ở đây là khuyến khích người dân khởi nghiệp, khuyến khích các doanh nghiệp tận dụng không gian số để kinh doanh. Ngoài ra, Nhà nước có trách nhiệm phải số hóa thông tin, dịch vụ, thủ tục của mình để phục vụ người dân nhanh chóng và hiệu quả nhất.

Gắn kết không gian vật lý, không gian sinh học với không gian số chính là in-tơ-nét của vạn vật (internet of things). Sự gắn kết này không đương nhiên xảy ra, mà là kết quả của sự sáng tạo có ý thức của con người. Khi một chiếc đồng hồ đeo tay có thể nhận biết nhịp tim bất thường của thân chủ và gửi tín hiệu cho bác sĩ chuyên khoa thì không chỉ cả ba không gian (vật lý, sinh học, số) đã gắn kết với nhau, mà một phương thức chăm sóc sức khỏe mới cũng được hình thành. Vấn đề là phải sáng tạo ra thật nhiều sự kết nối mang lại lợi ích cho con người và cho sự phát triển nói chung.

Cuối cùng, thời đại 4.0 đòi hỏi phải có nguồn nhân lực tương ứng cho nền quản trị quốc gia. Đó sẽ không phải là ai khác ngoài các nhà kỹ trị tài giỏi và tận tâm với sự phát triển của đất nước.