Phóng viên (PV): Thưa nhạc sĩ, trong 3 năm qua, bà trở lại bằng nhiều tác phẩm mới, chủ yếu viết về quê hương, đất nước. Lần này, album gồm 8 ca khúc về đề tài người lính có thể nói là sự vang vọng ý nghĩa trong những ngày tri ân. Ý tưởng về việc thực hiện album này đến với bà như thế nào?
Nhạc sĩ Trần Lệ Giang: Tôi sống xa Tổ quốc nhiều năm nên luôn mang nỗi nhớ quê nhà da diết. Hình như càng lớn tuổi thì nỗi nhớ nguồn cội càng dày hơn, sâu nặng hơn. Tôi nghĩ rằng, người con đất Việt nào ở xa Tổ quốc cũng vậy thôi và mỗi người sẽ chọn một cách để kể về nỗi nhớ của mình. Tôi chọn âm nhạc. Trong khoảng 6 năm quay trở lại kể chuyện nỗi nhớ quê nhà của mình tôi đã viết 89 ca khúc, cho ra đời 7 album. Tôi viết về mọi kỷ niệm, mọi hình bóng thân yêu còn trong ký ức của mình. Tất cả những gì là thân thuộc, là Việt Nam luôn rạo rực trong tâm trí tôi. Dù sống xa Tổ quốc tôi vẫn thường xuyên theo dõi tình hình đất nước, cảm thấy hạnh phúc khi đất nước đang đổi thay, phát triển từng ngày. Trong đáy sâu tôi thầm biết ơn công lao to lớn của những anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống cho Tổ quốc có hòa bình và phồn vinh như hôm nay. Tôi vẫn ấp ủ một dự định sẽ làm album về đề tài người lính và cơ duyên đã đến khi tôi đọc tác phẩm của anh Nguyễn Trọng Luân, một cựu chiến binh cầm bút.
PV: Điều gì trong những bài thơ của tác giả Nguyễn Trọng Luân làm bà xúc động và biến chúng thành ca khúc?
Nhạc sĩ Trần Lệ Giang: Những tác phẩm thơ của anh Nguyễn Trọng Luân dù rất giản dị, mộc mạc nhưng mang lại cho tôi nhiều xúc động, bởi anh đã từng tham gia chiến đấu trong chiến tranh, chứng kiến sự ra đi của nhiều đồng đội. Anh Luân viết về mẹ liệt sĩ, về những thương binh thời hậu chiến rất nhân văn, chân tình, nhưng lại khiến cho trái tim người đọc nhói đau. Tôi đã nhắn cho anh Nguyễn Trọng Luân, xin phép phổ một số bài thơ của anh ấy thành ca khúc. Tôi nói: “Em muốn viết các ca khúc từ nội dung thơ của anh, để có một album nhạc như một nén tâm nhang tri ân những người lính. Những ca khúc sẽ giống như một nốt trầm trong bản nhạc hòa bình”. Đó là lý do để tôi cho ra mắt công chúng album mang tên “Dấu lặng”, đúng vào dịp tháng 7 đầy ý nghĩa này.
PV: Khi viết về những người lính, cảm xúc của bà có gì đặc biệt?
Nhạc sĩ Trần Lệ Giang: Chúng ta biết rằng, gần như không có một gia đình nào trên đất nước thân yêu của chúng ta không bị ảnh hưởng bởi chiến tranh. Nỗi đau mất người thân, hoặc người thân trở về không còn lành lặn là nỗi đau dai dẳng, kéo dài cho đến tận hôm nay. Trong gia đình tôi có người anh trai thời tuổi trẻ gác bút nghiên trường sư phạm để đi ra chiến trường, nên tôi vô cùng tự hào về anh và về mọi người lính. Trong dòng họ của tôi cũng có nhiều người ra mặt trận, nên hình ảnh người lính rất gần gũi và chân thực. Khi viết về người lính, tôi luôn có cảm xúc như viết về người thân của mình. Hơn nữa thời trẻ tôi cũng đọc rất nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật về đề tài người lính và luôn yêu hình ảnh đẹp của Anh bộ đội Cụ Hồ. Hình ảnh người lính cũng là nguồn cảm hứng để tôi sáng tác ca khúc “Đất nước tình yêu” thời tôi mới ngoài 20 tuổi - một ca khúc chạm vào trái tim người nghe nhiều thế hệ và cho tôi nhiều phần thưởng quý giá.
PV: Album “Dấu lặng” được thể hiện với giọng hát của NSND Đỗ Đức Long và ca sĩ Đào Tố Loan. Vì sao lại là hai giọng ca này, thưa bà?
Nhạc sĩ Trần Lệ Giang: Đơn giản là hai nghệ sĩ rất hiểu tinh thần của tôi trong các ca khúc. Giọng hát NSND Đức Long có đủ cái bi và hùng khi hát về người lính. Trong khi đó, Đào Tố Loan lại thể hiện tốt tâm sự khắc khoải, da diết mà âm nhạc của tôi muốn nói. Tôi thấy rằng, sự kết hợp của hai nhạc sĩ đã mang tới bức tranh âm nhạc về người lính vừa đẹp, vừa sâu, vừa hoài niệm, tạo cảm xúc cho người nghe. Không thể không nhắc tới phần phối khí rất ăn ý của nhạc sĩ Dương Đức Thụy. Tôi biết ơn các nghệ sĩ vì những đóng góp của họ để có một album xúc động góp vào tháng 7 tri ân những người anh hùng, liệt sĩ.
PV: Ở tuổi của bà, người ta chọn nghỉ ngơi, riêng bà vẫn không ngừng sáng tạo. Sức viết của bà khiến cho ngay cả những người viết trẻ cũng phải kinh ngạc. Vậy âm nhạc thật sự đã mang đến cho bà điều gì?
Nhạc sĩ Trần Lệ Giang: Âm nhạc diệu kỳ lắm, nó cho tôi cái phơi phới mỗi khi viết xong một bài, không chỉ là tinh thần mà cả sức khỏe nữa... Tôi thường xuyên viết về đêm khi chỉ có tôi với cây đàn, không có gì chi phối. Hầu như đêm nào tôi cũng đi ngủ lúc 1 hoặc 2 giờ sáng, sau khi đã viết gì đó và tôi thấy mình vẫn luôn tràn đầy năng lượng. Đôi khi tôi nghĩ chắc có một bề trên nào đó, hoặc cha mẹ tôi đã truyền cho tôi sức mạnh đó để say mê cùng âm nhạc. Tôi xin cảm ơn cuộc đời, cảm ơn khán, thính giả quê nhà đã yêu quý những ca khúc ngày xưa và ngay cả những ca khúc mới chưa có cuộc đời của nó... Đây là động lực rất lớn cho tôi được tiếp tục cống hiến, dù tôi đã bước vào hàng tuổi "xưa nay hiếm".
PV: Xin cảm ơn nhạc sĩ về cuộc trò chuyện!
