Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, Bộ Tài chính
Tăng tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh
Trong thời gian qua, ngành thuế đã và đang triển khai đồng bộ các biện pháp hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai. Trong đó, cơ quan thuế phối hợp các nhà cung cấp phần mềm kế toán, nền tảng kê khai và giải pháp thanh toán nhằm xây dựng chuỗi dữ liệu liên thông, phục vụ quản lý hiệu quả hơn.
Từ góc độ người nộp thuế, sự minh bạch của nền kinh tế chỉ có thể đạt được khi hoạt động kinh doanh thực hiện công khai, dễ kiểm chứng. Với tiểu thương, các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, đặc biệt QR Payment giúp giảm đáng kể việc ghi chép thủ công, dễ dàng theo dõi dòng tiền cuối ngày hơn, từ đó tạo sự yên tâm trong hoạt động kinh doanh cũng như tăng tính minh bạch.
Cơ quan thuế đang hướng tới xây dựng hệ thống dữ liệu kết nối giữa các bộ, ngành. Khi dữ liệu được đồng bộ, cơ quan thuế có thể tự động gợi ý tờ khai cho hộ kinh doanh, giúp họ tiết kiệm thời gian, chi phí và hạn chế sai sót. Việc kết hợp dữ liệu này với thanh toán không dùng tiền mặt, được kỳ vọng tạo nền tảng cho mô hình giao dịch hiện đại đối với hộ kinh doanh ■
Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Xây dựng niềm tin nhờ thanh toán không dùng tiền mặt
Về mặt tiện ích, mã QR rất phổ cập vì phần lớn người dân Việt Nam đều sở hữu điện thoại thông minh và dùng thiết bị này để thực hiện giao dịch. Trong khi đó, các hộ kinh doanh dịch vụ hay tạp hóa tốn rất ít chi phí đầu tư để nhận tiền qua mã QR. Họ chỉ cần in mã để nhận thanh toán.
Các QR chuẩn góp phần xây dựng niềm tin trong giao dịch thanh toán không tiền mặt, hạn chế lừa đảo chuyển khoản sai tài khoản, minh bạch hóa cho cả bên bán và bên mua. Người tiêu dùng, vì thế, cũng cảm thấy an toàn hơn khi chi tiêu. Tiếp theo đó, doanh nghiệp cũng có thể mở rộng thị trường hơn, tiếp cận khách hàng qua hình thức trực tuyến, livestream, thương mại điện tử…
Việc đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt (qua ngân hàng và mã QR) cho phép các cơ quan nhà nước giám sát và xác định nguồn tiền thanh toán một cách rõ ràng hơn, từ đó kiểm soát được hoạt động bất hợp pháp.
Cuối cùng, muốn quản lý tốt thị trường trên nền tảng thương mại điện tử, cơ quan nhà nước cần quản lý chặt ba yếu tố sau: Hàng hóa cần đi kèm với hóa đơn hợp lệ; Hóa đơn đi liền với khâu quản lý thuế; Tiền liên quan ngân hàng và các công ty tài chính nhằm giám sát dòng tiền.
Khi thực hiện tốt cả ba khâu trên, công tác quản lý nhà nước trở nên minh bạch hơn, doanh nghiệp cùng người tiêu dùng cũng yên tâm hơn khi giao dịch ■
Ông Nguyễn Bá Diệp - Đồng sáng lập Tập đoàn Tài chính Công nghệ MoMo
Góp phần thúc đẩy tài chính toàn diện và phát triển sinh kế bền vững
Dưới góc nhìn của một nền tảng công nghệ tài chính đang phục vụ hơn 30 triệu người dùng và hàng trăm nghìn tiểu thương, doanh nghiệp trong nước, chúng tôi nhận thấy các chính sách an sinh và tài chính toàn diện của Chính phủ thời gian qua đã mang lại nhiều kết quả tích cực trong việc nâng cao sinh kế của người dân.
Để nhóm thu nhập trung bình và thấp tiếp cận dễ dàng hơn với nguồn vốn và tín dụng chính thống, các chính sách hỗ trợ sẽ phát huy hiệu quả hơn khi đi kèm với các công cụ tài chính thực tiễn, gắn với sinh hoạt hằng ngày của người dân.
MoMo tập trung cung cấp các công cụ tài chính số căn bản, giúp người yếu thế và người dân vùng sâu, vùng xa làm quen với tư duy quản lý tài chính - bắt đầu từ theo dõi thu chi, hiểu rõ dòng tiền và khả năng chi trả, từ đó chủ động cân đối, tích lũy và lên kế hoạch sinh kế dài hạn.
Bên cạnh đó, các giải pháp tín dụng tiêu dùng từ ngân hàng và tổ chức tín dụng được triển khai trên nền tảng MoMo mang đến thêm lựa chọn cho người dân khi cần xoay xở dòng tiền ngắn hạn hoặc phục vụ sản xuất, kinh doanh nhỏ. Sự minh bạch về chi phí, điều kiện vay, kết hợp cơ chế đánh giá và nhắc trả dựa trên dữ liệu, giúp người dân vay trong khả năng chi trả và hạn chế phụ thuộc vào tín dụng đen. Khi có nhu cầu vận hành kinh doanh, hệ sinh thái MoMo cũng cung cấp các lớp hỗ trợ về thanh toán, quản lý bán hàng và dòng tiền.
Ở góc độ rộng hơn, thông qua việc phổ cập công cụ tài chính và vận hành số ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), MoMo mong muốn góp phần đưa chuyển đổi số đến gần hơn với đời sống người dân, bổ trợ cho các định hướng của Chính phủ về tài chính toàn diện và phát triển sinh kế bền vững ■
Ông Nguyễn Đức Lê, Phó Trưởng Phòng Nghiệp vụ Quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương
Gia tăng sức mua, quản trị dòng tiền
Thứ nhất, thanh toán không dùng tiền mặt giúp loại bỏ rào cản vật lý, tăng tốc độ giao dịch, tăng tổng cầu. Thay vì phải chờ đợi đổi trả tiền mặt, người dùng chỉ cần thực hiện thao tác đơn giản như chạm hay quét mã QR. Việc thanh toán nhanh chóng và đơn giản giúp người tiêu dùng có xu hướng chi tiêu nhiều hơn, giảm tâm lý sợ trả tiền mặt, qua đó thúc đẩy mức tiêu thụ ở các ngành bán lẻ, đồ ăn, du lịch, dịch vụ cá nhân. Tổng mức bán lẻ hàng hóa - dịch vụ tương ứng sẽ tăng nhờ khả năng mua - bán diễn ra liên tục và ít bị gián đoạn.
Thứ hai, thanh toán không dùng tiền mặt cho phép chi tiêu chính xác tới từng số lẻ, tránh việc làm tròn số. Vấn đề này giúp làm giảm thất thoát, cũng như có thể mang đến khoản lợi nhuận lớn bất thường cho doanh nghiệp trong dài hạn.
Thứ ba, thanh toán không dùng tiền mặt giúp giảm chi phí giao dịch và chi phí xã hội (trong các khâu in, vận chuyển, kiểm đếm, bảo quản hay bảo đảm an ninh). Bây giờ, cả doanh nghiệp lẫn Nhà nước đều giảm được những khoản chi phí này, từ đó giảm thất thoát, nhầm lẫn và quản trị dòng tiền minh bạch hơn. Khi các chi phí giảm, sức mua sẽ tăng lên.
Thứ tư, với các doanh nghiệp, thanh toán không dùng tiền mặt giúp mở rộng thị trường, cho phép tiếp cận khách hàng vượt qua khoảng cách vị trí địa lý, đồng thời tăng cơ hội bán chéo, bán lại nhờ dữ liệu giao dịch. Doanh nghiệp có thể theo dõi hành vi tiêu dùng, tối ưu hóa sản phẩm/dịch vụ.
Thứ năm, việc không dùng tiền mặt giúp tăng khả năng tiếp cận tài chính cho người dân. Khi người dân có giao dịch số, họ dễ tiếp cận tín dụng tiêu dùng, vay trả góp. Nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh ở các nhóm thu nhập thấp và trung bình. Thanh toán số trở thành nền tảng thúc đẩy tiêu dùng bằng tín dụng hiệu quả ■
Bà Phan Thị Thanh Nhàn, Giám đốc Trung tâm Thẻ và Vận hành, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV)
Rào cản chi phí và mức độ tiện lợi
Chuyển tiền qua qr là hình thức chuyển tiền vào tài khoản cá nhân... qr chuyển tiền bản chất là hình thức chuyển tiền vào tài khoản cá nhân. Mô hình này không phân tách được giao dịch dân sự với kinh doanh, không kiểm soát được doanh thu. Quan trọng, chuyển khoản cá nhân không hình thành lịch sử giao dịch thương mại để bảo vệ người mua khi có tranh chấp. Dù tồn tại nhiều hạn chế, hình thức này rất phổ biến vì miễn phí tuyệt đối và dễ dùng.
Ngược lại, QRPay được thiết kế theo chuẩn thanh toán chính thống được quy định tại Thông tư 15/2024/TT-NHNN, trong đó điểm chấp nhận thanh toán sẽ có hợp đồng giữa ngân hàng cung cấp, ngân hàng thanh toán và đơn vị chấp nhận thanh toán. Như vậy, QRPay xử lý được hầu hết hạn chế của QR chuyển khoản về mặt đối soát và quản lý thu - chi, nhưng đổi lại mô hình này phát sinh chi phí vận hành và đòi hỏi triển khai hạ tầng, khiến tốc độ mở rộng không thể nhanh như việc dán mã QR cá nhân.
Dù QRPay có nhiều cơ hội phát triển, rào cản lớn nhất là chi phí và mức độ tiện lợi. Nếu không giải quyết được hai yếu tố này, quá trình chuyển đổi sẽ diễn ra chậm ■
Ông Nguyễn Minh Đức, Chủ nhiệm câu lạc bộ Dịch vụ An ninh mạng (Hiệp hội An ninh mạng Việt Nam - NCA)
Thường xuyên kiểm tra, bảo đảm bảo mật
Lừa đảo trực tuyến là một trong những vấn đề nhức nhối nhất trong hoạt động giao dịch số. Người dùng thường xuyên bị tấn công bằng các cuộc gọi và tin nhắn giả mạo cơ quan công quyền (như thuế, điện lực, công an), thậm chí có thủ đoạn phát tán mã QR giả để dụ nạn nhân cài ứng dụng hoặc phần mềm giả mạo.
Mã QR không thể hiện nội dung nên rất khó phân biệt thật-giả. Mô hình này ngoài chức năng thanh toán còn có thể điều hướng tới trang web, tải xuống ứng dụng hay mở nội dung ẩn. Kẻ gian sẽ khai thác điểm này để thực hiện hành vi lừa đảo.
Để hạn chế rủi ro, người dùng cần kiểm tra kỹ ứng dụng, bảo đảm chỉ thao tác trên app ngân hàng hoặc ví điện tử chính thức. Trước khi chuyển tiền, nên xác nhận lại chủ tài khoản, đơn vị thụ hưởng và số tiền, kể cả khi giao dịch tại các cửa hàng hay điểm bán lẻ để tránh chuyển nhầm cho kẻ gian.
Ngoài ra, ngân hàng và các tổ chức trung gian thanh toán cần phải thường xuyên kiểm tra, đánh giá hệ thống để tuân thủ các yêu cầu bảo mật, nhằm bảo vệ hệ thống cũng như phát hiện sớm các nguy cơ tấn công mạng. Một khi hệ thống bị tấn công, giao dịch có thể ngưng trệ, gây thiệt hại lớn đến hoạt động tài chính, thậm chí mở đường cho kẻ gian trong việc đánh cắp dữ liệu hoặc can thiệp vào các kết nối đa bên ■
