Thùng thuốc súng lại chực chờ phát nổ

Ngày 17/8, bản ghi nhớ Islamabad nhằm chấm dứt giao tranh giữa Mỹ và Iran chính thức trong thời hạn 60 ngày hết hiệu lực, trong khi hai bên vẫn chưa đạt được một thỏa thuận toàn diện như thỏa thuận khung ban đầu hướng tới. Và điều thật sự đáng quan ngại là trước cũng như sau thời điểm đó, cho đến hiện tại, cả hai phía đều không thể hiện bất cứ dấu hiệu nào nhằm giảm tình trạng căng thẳng leo thang.

Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn tỏ ra hết sức tự tin.
Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn tỏ ra hết sức tự tin.

1 Ngày 15/8, Bộ trưởng Ngoại giao Iran viết trên mạng xã hội Telegram: “Chúng tôi vẫn chưa đưa ra quyết định nối lại đàm phán với Mỹ”. Hai ngày sau, đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump thẳng thừng “chơi bài ngửa”, khi trả lời báo giới: “Họ (Iran) muốn đạt được một thỏa thuận, nhưng họ sẽ không chấp nhận loại thỏa thuận mà tôi cho là cần thiết”, đồng thời tái khẳng định: “Hãy nhìn xem, chúng tôi tham gia chuyện này chỉ vì một lý do: Iran không được phép có vũ khí hạt nhân. Các bạn hiểu rằng Iran không được phép có vũ khí hạt nhân, và họ sẽ không có vũ khí hạt nhân!” - theo hãng thông tấn Thổ Nhĩ Kỳ Anadolu.

Người đứng đầu nước Mỹ tiếp tục nhấn mạnh rằng, các lực lượng quân sự Mỹ đang kiểm soát tuyến đường thủy huyết mạch qua Eo biển Hormuz thông qua một cuộc phong tỏa. “Chúng tôi kiểm soát hoàn toàn eo biển này. Giờ đây, họ có thể gây ra một số phiền toái... Nhưng cuộc phong tỏa đã phát huy hiệu quả rất lớn”, ông nói.

2 Mặc dù vậy, theo The Financial Times dẫn nguồn một phóng viên của Fox News ngày 17/8, khi được hỏi về các cuộc đàm phán song song đang diễn ra giữa Iran và Oman liên quan việc kiểm soát Eo biển Hormuz, Tổng thống Mỹ Donald Trump thậm chí đã tuyên bố: “Nếu Oman cản đường, chúng tôi sẽ ném bom họ tan tành”.

Trước đó, Anadolu dẫn phát biểu của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei hôm 15/8 cho biết Iran đã đạt được thỏa thuận với Oman về bản đồ các tuyến hàng hải qua Eo biển Hormuz, sau nhiều tuần tiến hành các cuộc đàm phán kỹ thuật. “Bất chấp sự cản trở của Mỹ, các cuộc đàm phán đã đạt được những tiến triển tích cực trong ba tuần qua và hai bên đã đạt được thỏa thuận về bản đồ các tuyến hàng hải”, ông Baghaei hé lộ.

Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cũng cho rằng việc khôi phục hoàn toàn an ninh tại Eo biển Hormuz và nối lại hoạt động hàng hải thương mại bình thường còn phụ thuộc vào việc chấm dứt những gì Iran mô tả là các hành động bất hợp pháp của Mỹ, những lời đe dọa quân sự và hoạt động phong tỏa hải quân, cũng như việc Mỹ phải bồi thường cho những hành vi mà Tehran cho là vi phạm các cam kết trong hai tháng qua.

Cùng lúc, trong một diễn biến liên quan, Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận với Fox News: “Chúng tôi có một kênh liên lạc hậu trường với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Chúng tôi đang nói chuyện trực tiếp với các quan chức IRGC tại Iran”. Nhưng ngay lập tức, trả lời phỏng vấn hãng thông tấn bán chính thức Tasnim, người phát ngôn IRGC Hossein Mohebbi coi tuyên bố của ông Trump là “hoang đường”, đồng thời khẳng định không có cuộc đối thoại nào đang diễn ra giữa các quan chức IRGC và phía Washington. Ông Mohebbi cũng nhấn mạnh: Ngay cả bộ máy ngoại giao của Iran hiện cũng không đàm phán với Mỹ do Washington “vi phạm các cam kết”.

1412.jpg
Không có gì bất ngờ khi phía Iran cũng đáp lại bằng một thái độ cứng rắn.

3 Về vấn đề Dải Gaza, ông Trump còn tuyên bố: “Israel không nên tiến hành các cuộc tấn công ở Gaza. Chúng tôi có một kênh liên lạc khác với Hamas và cuối cùng họ đang từ bỏ vũ khí”. Song, đồng thời với phát biểu đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu yêu cầu giới lãnh đạo chính trị phải phê duyệt mọi cuộc không kích cũng như các cuộc hành quân của quân đội Israel, nhằm duy trì cường độ giao tranh ở mức không làm bùng phát một cuộc xung đột rộng hơn trong khu vực, đồng thời tránh gây sức ép khiến Mỹ có thể chuyển sang các biện pháp ngoại giao cứng rắn.

Trong khi đó, lực lượng Houthi tại Yemen cho biết trên mạng xã hội X ngày 17/8 rằng, họ đã phóng tên lửa đạn đạo tấn công một tàu đổ bộ quân sự Saudi Arabia cùng 4 tàu hộ tống ngoài khơi thành phố cảng Mocha bên bờ Biển Đỏ.

Những dây cháy chậm vẫn đang âm ỉ cháy, khắp Trung Đông ■