1 Thảm kịch ập tới lúc 7 giờ 37 phút sáng, ngoài khơi đảo Mindanao, cách bờ biển phía tây Maasim thuộc tỉnh Sarangani khoảng 32 km. Trận động đất đã gây ra cảnh báo sóng thần ở nhiều khu vực của Philippines và các nước láng giềng, dẫn đến việc sơ tán người dân ven biển trước khi cảnh báo được dỡ bỏ vào cuối ngày.
Một ngày sau, mặt đất vẫn chưa ngừng chấn động. Báo Straits Times dẫn nguồn Viện Núi lửa và Địa chấn học Philippines (PHIVOLCS) cho biết: Tính đến 8 giờ sáng 9/6, số dư chấn đã tăng lên khoảng 1.100 trận, với cường độ dao động từ 1,3 đến 6,7 độ richter. Trong đó, 313 dư chấn đã được xác định vị trí và 23 trận được người dân cảm nhận rõ. Các nhà địa chấn học cảnh báo: Hoạt động địa chấn quanh tâm chấn vẫn rất mạnh và có thể kéo dài trong nhiều tuần, thậm chí hơn một tháng.
Tác động của trận động đất không chỉ giới hạn trong lãnh thổ Philippines. Nhật Bản, Indonesia, Malaysia và một số quốc gia ven Thái Bình Dương cũng đã phát đi cảnh báo sóng thần, đề phòng ảnh hưởng từ các đợt sóng lan truyền trên biển.
2 Mindanao, hòn đảo lớn thứ hai và đông dân thứ hai của Philippines, là nơi sinh sống của khoảng 26 triệu người. Các báo cáo ban đầu cho thấy thiệt hại trên diện rộng đối với trường học, bệnh viện, các tòa nhà chính phủ và các công trình khác. Tình trạng mất điện và gián đoạn liên lạc viễn thông đã được ghi nhận ở một số khu vực bị ảnh hưởng, trong khi đường sá và cầu cống bị hư hại đã cản trở việc tiếp cận một số cộng đồng.
Điều vô cùng đau đớn: Trận động đất xảy ra đúng vào ngày đầu tiên của năm học mới đối với hàng triệu học sinh đang trở lại trường sau kỳ nghỉ hè kéo dài hai tháng, trên khắp Mindanao.
Theo Bộ Giáo dục Philippines, trận động đất vào sáng 8/6 đã ảnh hưởng đến hơn 8.600 trường học, làm gián đoạn hoạt động học tập của hơn 4 triệu học sinh, cũng như công việc của hơn 150.000 cán bộ giáo dục. Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) đặc biệt lo ngại về các tác động đối với trẻ em, bởi một số em đã bị thương trong khi đang tiến hành làm lễ chào cờ.
UNICEF khẳng định: “Sự an toàn của học sinh và giáo viên phải luôn là ưu tiên hàng đầu”, đồng thời cho biết thêm rằng họ đã chuẩn bị sẵn các vật tư khẩn cấp và hỗ trợ tiền mặt để triển khai nhanh chóng. Trong khi đó, các đối tác nhân đạo cảnh báo rằng tác động tâm lý đối với trẻ em có thể rất nghiêm trọng từ trận động đất chính và các dư chấn sau đó.
3 Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. đã yêu cầu các cơ quan ứng phó thảm họa triển khai tình trạng báo động cao nhất, đồng thời kêu gọi người dân tuân thủ các khuyến cáo sơ tán. Chính phủ Philippines cho biết đang huy động lực lượng cứu hộ, quân đội và các cơ quan dân sự để hỗ trợ những địa phương bị ảnh hưởng nặng nề nhất.
Liên hợp quốc tại Philippines đã ra tuyên bố thể hiện sự đoàn kết, khen ngợi hành động nhanh chóng của chính quyền quốc gia và địa phương, đồng thời tái khẳng định sự sẵn sàng hỗ trợ phản ứng do chính phủ dẫn đầu.
Chương trình Lương thực Thế giới của Liên hợp quốc (WFP) cũng đang triển khai nhân viên và thiết bị khẩn cấp để giúp thiết lập một kho chứa tạm thời cho hàng cứu trợ, trong khi Hội Chữ thập đỏ Philippines và các đối tác khác cũng bắt đầu huy động các đội ứng phó.
Thế nhưng, bởi vì vẫn có thể có những dư chấn tiếp nối, nên có lẽ vẫn cần nới rộng thêm nhiều vòng tay, từ khắp nơi…
