Theo Báo cáo năm 2022 về các thành phố trên thế giới của Chương trình định cư Liên hợp quốc (UN-Habitat), đến năm 2025, cả thế giới sẽ có khoảng 4,77 tỷ người sinh sống trong các thành phố. Tăng trưởng dân số đô thị diễn ra mạnh nhất ở châu Á, thêm khoảng 300 triệu người, trong giai đoạn 2020-2025, tương đương 2,9% dân số toàn châu lục.
1. Thủ đô Bangkok được xem là khu vực chiếm ưu thế lớn nhất so tất cả trung tâm đô thị khác của Thái Lan. Riêng Bangkok hiện có hơn 11 triệu dân sinh sống, thêm vùng phụ cận với khoảng 16 triệu người nữa, tạo thành một vùng đại đô thị với khoảng 37% dân số cả nước.
Tương tự đô thị của nhiều nước đang phát triển, Bangkok cũng đã và đang phải đối diện rất nhiều vấn đề lớn trong vận hành và điều chỉnh quy hoạch thành phố. Sự mất cân bằng sinh thái, lũ lụt, ngập úng, tắc đường, phát thải khí nhà kính... tất cả khiến cho cuộc sống đô thị trở nên không an toàn. Chính vì thế, chính quyền vùng đô thị này (Bangkok Metropolitan Administration/BMA) đã tiến hành đồng thời nhiều giải pháp nhằm cải thiện môi sinh. Trong đó, phải kể đến Dự án Bangkok Xanh 2030 (The Green Bangkok 2030 Project), ra mắt vào tháng 12/2019. Mục tiêu chính của Dự án là gia tăng các không gian xanh với chất lượng bền vững trong thành phố thông qua phương thức kết hợp tất cả các bên công-tư trong nước và quốc tế. Theo kế hoạch này, đến năm 2030, Bangkok sẽ đạt tỷ lệ không gian xanh 10m2/người; không gian xanh công cộng để cho mọi người dân dễ dàng tiếp cận trong vòng 400m hoặc 5 phút đi bộ chiếm ít nhất 50% diện tích; tăng diện tích tán cây bao phủ lên ít nhất 30% tổng diện tích toàn vùng. Sau hai năm thực hiện, Dự án đã đạt được kết quả khả quan với 11 công trình thể nghiệm, bao gồm 23, 24 héc-ta được phủ cây xanh tại nhiều khu vực khác nhau và 5km2 không gian xanh được triển khai tại khuôn viên một tập đoàn tư nhân và trên một cung đường. Từ thành quả ban đầu này, Dự án tiếp tục nhận được sự ủng hộ của các công ty tư nhân lớn, nhỏ trong vùng như là dành đất của họ để triển khai không gian xanh công cộng, đem tới nhiều cơ hội gia tăng không gian xanh cho thành phố, tại ít nhất năm khu vực nữa.
Song song với việc gia tăng phủ xanh vùng đô thị quan trọng nhất của đất nước, Chính phủ Thái Lan thúc đẩy vùng đô thị Bangkok phát triển bền vững hơn nữa thông qua một thiết kế đặc biệt: xây dựng một thành phố thông minh ở khu vực phụ cận với tổng vốn đầu tư lên đến 32 tỷ USD, thuộc tỉnh Chonburi, cách trung tâm Bangkok khoảng 160km về phía đông nam. Thành phố này sẽ bao gồm năm trung tâm thương mại, một trung tâm tài chính, và các khu vực dành cho y học chính xác (precision medicine), phát triển nghiên cứu hợp tác quốc tế và các công nghệ của tương lai như năng lượng sạch và công nghệ 5G. Khoảng 350 nghìn cư dân, chủ yếu là người làm việc tại chỗ, sẽ cư ngụ ở đây.
2. Trung Quốc cũng là quốc gia có tốc độ đô thị hóa vô cùng mạnh mẽ. Dự kiến đến năm 2050, 80% diện tích đất nước này sẽ được đô thị hóa. Tại thời điểm năm 2020, đô thị hóa đã chiếm hơn 60% diện tích cả nước. Thách thức từ biến đổi khí hậu, sự gia tăng dân số, cạn kiệt dần tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là đại dịch Covid-19 đã làm gia tăng nhận thức mới trong chính quyền về xu hướng phát triển đô thị nhằm bảo đảm hai yếu tố quan trọng nhất cho cư dân: an toàn và sức khỏe. Việc sử dụng công nghệ kỹ thuật số để đẩy nhanh xây dựng các thành phố thông minh và cải thiện quản lý sức khỏe cộng đồng được chú trọng trong quá trình cải thiện hạ tầng cơ sở tại các đô thị lớn, như Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu. Đặc biệt, Trung Quốc đang tiến hành xây dựng khu đô thị mới Hùng An, thuộc tỉnh Hà Bắc, nơi thể hiện tham vọng kiến tạo một thành phố của tương lai: là tổng hòa kết quả của tất cả thiết kế và xây dựng trên cơ sở các ý tưởng xanh, thông minh, văn hóa, sáng tạo, phản ánh mọi xu hướng tiến bộ và những gì mà sự phát triển đô thị ở Trung Quốc đã, đang tìm cách đạt được. Khu vực này chỉ cách Bắc Kinh chừng 100km, được cho là sẽ lớn gấp ba lần thành phố New York của Hoa Kỳ.
Năm 2016, chương trình nghị sự Đô thị mới (New Urban Agenda) đã được cộng đồng quốc tế thông qua, nhằm tận dụng sức mạnh của quá trình đô thị hóa bền vững để đạt được các mục tiêu toàn cầu cho một hành tinh khỏe mạnh, các cộng đồng hòa bình, thịnh vượng. Chính vì vậy, ngay trong Lời mở đầu Báo cáo năm 2022 về các thành phố trên thế giới, Tổng Thư ký Liên hợp quốc A. Guterres nhấn mạnh: "Chúng ta cần đầu tư xanh cho các mô hình tiêu dùng và sản xuất bền vững, ưu tiên sức khỏe cộng đồng; sự đổi mới và công nghệ cho tất cả, cần các quy hoạch đô thị dễ dàng tiếp cận và có tính toàn diện. Nhờ đó, các đô thị sẽ thích ứng và ứng phó mọi cú sốc và căng thẳng, đưa thế giới của chúng ta đến một tương lai đô thị kiên cường, công bằng và bền vững".
