Quần thể lúa trời hiện còn được lưu giữ và bảo tồn được 500 ha tại Vườn Quốc gia Tràm Chim tọa lạc trên địa bàn huyện Tam Nông, tỉnh Ðồng Tháp. Theo Gia Ðịnh thành thông chí của Trịnh Hoài Ðức thì: Lúa trời còn gọi là 'quỹ cốc'; còn những cụ sống lâu năm ở vùng Ðồng Tháp Mười cho biết lúa trời còn gọi là lúa ma! Bởi lẽ, loại lúa này không ai gieo sạ mà nó tự nhiên mọc trên cánh đồng mênh mang nước của vùng Ðồng Tháp Mười xưa. Hằng năm, vào khoảng tháng tư dương lịch, lúc trời bắt đầu sa mưa, hột lúa bắt đầu nảy mầm và mọc cao lên chừng năm tấc, thân lúa cứng, lá to bản... Từ tháng 8 đến tháng 12, cây lúa vươn dài, ngoi lên khỏi mặt nước, lúa trời trổ đòng, đơm bông, chắt hạt rồi chín từ hạt vào lúa nửa đêm và rơi rụng vào lúc mặt trời vừa ló rạng... Bông lúa ma to, dài và thẳng hơn lúa thường, hạt lúa trên bông rất thưa...
Với đặc tính trên, ngày xưa cư dân Ðồng Tháp Mười thường đi gặt lúa trời vào lúc nửa đêm tới hừng sáng... Khi thu hoạch ít nhất phải có hai người và thường được trang bị đầy đủ phương tiện và dụng cụ như: một chiếc xuồng ba lá có căng một tấm đệm ở giữa theo chiều dọc dài gần 2m của chiếc xuồng, cao khoảng 1,5m với hai cây đứng. Cây trước cao 2,5m và cây sau chỉ cao bằng tấm đệm... được gọi là cây cần câu. Hai cần đập bằng tre dài khoảng 2,5m nằm hai bên và dọc theo chiều dài tấm đệm. Một đầu buộc chặt vô cây cần câu, khoảng giữa cần đập được cột dây treo trên đầu cần câu. Khi đập lúa, người đứng trước mũi chống xuồng đi vào đám lúa ma, người ngồi sau cầm hai cần đập, đập lúa vào tấm đệm cho rụng hột vào trong xuồng. Mỗi bông lúa chỉ rụng một hoặc hai hạt trên xuồng, phải bỏ công vất vả, khổ nhọc từ nửa đêm đến sáng mới thu gặt lúa trời được đầy xuồng... Các đầu bếp ở khu ẩm thực của địa danh du lịch sinh thái rừng tràm Gáo Giồng cho biết: Sau khi đập lúa trời xong, đem về ngâm trong nước ba ngày rồi đem phơi cho rụng đuôi trước khi cho vào cối giã thành gạo giống như lúa thường, nhưng không giã gạo quá trắng. Gạo lúa trời dài hơn gạo thường và có hàm lượng dinh dưỡng cao. Khi nấu, đổ gạo và nước vào nồi đất, úp một lá sen vào nồi trước khi đậy vung, đun bằng củi hoặc rơm. Cơm nấu bằng gạo lúa trời có mầu hồng nhạt và hương vị ngọt, béo, thơm, dẻo... đặc trưng của miền quê sông nước Tây Nam Bộ. Lúa trời còn được sử dụng để chế biến bột dinh dưỡng chất lượng cao dành cho trẻ em, làm bột tinh lọc đổ bánh xèo và các loại bánh thơm ngon bổ dưỡng khác...
Lúa trời là loại giống lúa quý hiếm đang được bảo tồn lưu trữ nguồn gen tại Vườn Quốc gia Tràm Chim, Viện Lúa Quốc tế (IRRI) làm thành giống lúa mới thuộc nhóm IR chịu phèn tốt nhằm đáp ứng nhu cầu canh tác thích hợp ở những vùng U Minh, Ðồng Tháp Mười và Tứ giác Long Xuyên...
