Phố thị, thiếu nữ và ký ức Á Đông

Giữa nhịp sống ngày càng gấp gáp của đô thị hiện đại, vẫn có cuộc triển lãm không tìm cách gây ấn tượng bằng sự choáng ngợp hay những tuyên ngôn mạnh mẽ. Xuất hiện lặng lẽ như một khoảng dừng, mời người xem bước chậm lại để lắng nghe những chuyển động tinh tế của cảm xúc và ký ức, triển lãm cá nhân "Giáng - Những sắc thái của thời gian" của họa sĩ Lương Toàn là một nơi chốn như thế.

Tốt nghiệp xuất sắc khoa Hội họa giai đoạn 2009-2013 và nhiều lần nhận học bổng trong quá trình học tập, Lương Toàn đã lặng lẽ dành nhiều năm tìm kiếm ngôn ngữ hội họa riêng trên sơn dầu, lụa và sơn mài. Có lẽ vì vậy mà "Giáng" không mang cảm giác của một cuộc ra mắt. Triển lãm như khoảnh khắc một dòng chảy âm thầm tồn tại rất lâu cuối cùng đã tìm được hình hài của mình.

Điểm đặc biệt của triển lãm nằm ở cách họa sĩ tiếp cận khái niệm "Giáng". Nếu trong đời sống văn hóa Á Đông, từ này thường gợi liên tưởng đến sự xuất hiện của thần linh hay một lực lượng siêu nhiên từ phía trên, thì trong thực hành nghệ thuật của Lương Toàn, "Giáng" lại được hiểu như trạng thái khi một điều vô hình bắt đầu hiện diện trong thế giới hữu hình. Không đến bất ngờ mà diễn ra chậm rãi qua những lớp màu, lớp ký ức và lớp trải nghiệm được tích tụ. Giống như thời gian lặng lẽ lưu dấu trên những bức tường cũ. Bạn sẽ dễ dàng bắt gặp nhiều hình ảnh quen thuộc của mỹ cảm phương Đông. Đó là vài góc phố dáng vẻ trầm mặc, thiếu nữ với ánh nhìn đầy nội tâm, những đóa sen thanh khiết, từng giai điệu âm nhạc truyền thống hay những hình tượng gắn với nghi lễ hầu đồng. Mỗi tác phẩm là một lát cắt khác nhau của đời sống, nhưng đều được kết nối bởi một sợi dây chung là ký ức văn hóa.

Ở những bức tranh phố thị, thời gian dường như không trôi qua cảnh vật mà lắng đọng bên trong chúng. Những mái nhà, ô cửa, khoảng tối hay vệt nắng chiều không chỉ đơn thuần là yếu tố tạo hình mà còn trở thành nơi lưu giữ cảm xúc. Người xem có thể chạm vào hình ảnh của con phố từng đi qua, một góc nhà quen mắt hay đoạn hồi ức tưởng chừng đã ngủ yên từ lâu lắm.

Hình ảnh các thiếu nữ xuất hiện dịu dàng và sâu lắng trong tranh Lương Toàn giống như những biểu tượng của cảm xúc được thời gian nuôi dưỡng. Ánh mắt, dáng ngồi, sắc phục hay cử chỉ đều mang theo từng lớp ý nghĩa vượt khỏi chân dung thông thường.

Ngoài ra, còn có nhiều hình tượng nghi lễ, mở ra một chiều kích tâm linh đậm chất Á Đông. Ở đó, con người không còn là trung tâm tuyệt đối mà trở thành điểm giao thoa giữa thế giới hữu hình và các tầng sâu vô hình của tâm thức. Các tác phẩm này không nhấn mạnh yếu tố tín ngưỡng mà hướng người xem đến cảm nhận về sự kết nối giữa con người, văn hóa và thời gian.

"Giáng - Những sắc thái của thời gian" chính là lời mời bước vào thế giới của những điều tưởng như vô hình nhưng vẫn luôn hiện diện trong đời sống. Đó là ký ức, là cảm xúc, là dấu vết văn hóa âm thầm lưu lại trên từng góc phố, từng ánh nhìn và từng lớp buồn vui của đời người.