Kể chuyện lịch sử bằng ngôn ngữ hiện đại
Dù tạo tiếng vang ở mùa đầu tiên, chương trình vẫn tiếp tục đổi mới, trước hết ở cách xây dựng nội dung theo một mạch chuyện xuyên suốt. Ba chương nghệ thuật “Non sông một dải”, “Sắc đỏ tự hào” và “Tổ quốc trong tim” tạo thành một mạch kể từ lịch sử đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước đến hình ảnh Việt Nam hôm nay và khát vọng của thế hệ trẻ. Những dấu mốc như “Mùa Thu năm 1945”, “Chiến thắng Điện Biên Phủ”, “Những năm tháng Trường Sơn” hay “Chiến dịch Hồ Chí Minh” được tái hiện bằng âm nhạc, hình ảnh, video tư liệu và nghệ thuật trình diễn theo tiến trình lịch sử, thay vì chỉ được đặt trong những tiết mục độc lập.
Theo Tổng đạo diễn kiêm Giám đốc sáng tạo Đặng Lê Minh Trí, đội ngũ sáng tạo đặc biệt nhấn mạnh sự kết nối giữa âm nhạc và người nghe, xây dựng kịch bản để các thế hệ khán giả có thể cùng hiện diện trong một không gian. “Chúng tôi tự hào và hãnh diện khi chương trình là nơi dành cho mọi thế hệ, nơi ông bà, cha mẹ và những người trẻ có thể sát cánh bên nhau để cùng hát, cùng hạnh phúc và cùng rung động trước âm nhạc”, đạo diễn chia sẻ. Các ca khúc được hòa âm, phối khí lại theo hướng vừa giữ giá trị bất hủ, vừa mang hơi thở đương đại.
Nếu mùa đầu tiên tạo dấu ấn mạnh bởi không khí cộng đồng tại sân vận động Mỹ Đình, mùa này tiếp tục mở rộng trải nghiệm từ sân khấu ra không gian đô thị. Không gian “Fandom Yêu nước” tại Phố đi bộ Nguyễn Huệ và Khu đô thị Vạn Phúc trong hai ngày 22 và 23/8 tạo thêm cơ hội để khán giả gặp gỡ nghệ sĩ và tham gia trải nghiệm trực tiếp vào các hoạt động của chương trình. Cách tổ chức này cho thấy “Tổ quốc trong tim” không còn đơn thuần chỉ là một đêm concert, mà đang mở rộng thành một chuỗi trải nghiệm văn hóa, trong đó công chúng là thành phần tham gia chứ không chỉ là người xem.
Không những đổi mới nội dung, sân khấu và công nghệ trình diễn của chương trình cũng được đầu tư, nâng cấp. Biểu tượng sân khấu chữ V của mùa đầu tiếp tục được giữ, song được phát triển với hình thân vươn cao, hướng về phía trước, gợi cảm giác bứt tốc và khát vọng vươn lên của đất nước, đồng thời nhấn mạnh nội lực được bồi đắp từ cội nguồn. Ngoài ra, hệ sân khấu chính dài 124m, sâu 68m, cao 30m, kết hợp gần 1.500 thiết bị layer sân khấu, chiếu sáng chuyên nghiệp cùng hệ thống âm thanh quy mô lớn. Theo Tổng đạo diễn Đặng Lê Minh Trí, dù được đầu tư theo tiêu chuẩn concert quốc tế, công nghệ vẫn phải phục vụ nội dung thay vì lấn át giá trị nghệ thuật. “Âm nhạc, hình ảnh, ánh sáng và công nghệ trình diễn có thể tạo thêm sức hấp dẫn, nhưng câu chuyện lịch sử vẫn là trung tâm, các dữ kiện phải được tôn trọng và kiểm chứng. Công nghệ đóng vai trò là phương tiện giúp những nội dung lịch sử đến gần hơn với công chúng đương đại”, đạo diễn nhấn mạnh.
Việc concert quốc gia “Tổ quốc trong tim” quy tụ dàn nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ như NSƯT Cao Minh, NSƯT Đăng Dương, Tùng Dương, Hoàng Bách, Võ Hạ Trâm, Noo Phước Thịnh, Hương Tràm, Hòa Minzy, SOOBIN, Đông Hùng cùng nhóm OPlus... cũng được cho là tạo nên những góc nhìn khác nhau về các giá trị đất nước, lịch sử và con người Việt Nam. Với NSƯT Cao Minh, tham gia chương trình cũng là dịp để ông trả lời câu hỏi mà công chúng nhiều lần đặt ra: Làm thế nào để người trẻ tiếp tục yêu âm nhạc truyền thống? Theo NSƯT, những ca khúc cách mạng vẫn có thể chạm đến khán giả hôm nay nếu được thể hiện bằng cách gần gũi, phù hợp với cách cảm nhận của thế hệ trẻ. Ông nhận thấy người trẻ vẫn mang trong mình tình yêu và niềm tự hào về dân tộc, nhưng cách thể hiện có thể khác với các thế hệ trước. Vì vậy, không nên dùng những biểu hiện của thế hệ trước để đánh giá tình yêu nước của người trẻ hôm nay.
Trong khi đó, dù trở lại chương trình ở mùa thứ hai, ca sĩ Đông Hùng cho biết, anh vẫn có cảm giác hạnh phúc và tự hào. Theo nam ca sĩ, điểm khác biệt của “Tổ quốc trong tim” so nhiều chương trình nghệ thuật chính luận là các ca khúc không chỉ mang âm hưởng hào hùng mà còn giàu chất trữ tình, được đặt trong không gian sân khấu quy mô lớn và trước đông đảo khán giả, tạo nên không gian vừa hùng tráng vừa xúc động.
Tạo không gian lan tỏa tinh thần dân tộc
Sức hấp dẫn của “Tổ quốc trong tim” cho thấy những câu chuyện lịch sử và các giá trị dân tộc vẫn có khả năng tạo đồng cảm mạnh mẽ trong đời sống hiện đại, khi được kể bằng ngôn ngữ phù hợp. Không chỉ là một đêm diễn âm nhạc, chương trình tạo ra những không gian để công chúng trực tiếp trải nghiệm, tham gia và lan tỏa. Đây cũng là một thay đổi quan trọng trong cách tiếp cận thế hệ trẻ, khi chương trình tạo cơ hội để người trẻ tự cảm nhận và kể lại câu chuyện bằng ngôn ngữ của mình.
Thuộc thế hệ nghệ sĩ trẻ, Đông Hùng cho rằng: “Không cần thiết phải là người nghệ sĩ đứng ra để truyền tải bất kỳ thông điệp gì. Bởi sự xuất hiện của tất cả những bạn trẻ có mặt trong đêm live concert chính là thông điệp mạnh nhất. Khi câu hát đầu tiên của “Tiến quân ca” vang lên, tất cả đại biểu, lực lượng vũ trang, khán giả, các thành viên phía sau sân khấu cùng đứng nghiêm trang. Sự trang nghiêm này không đến từ yêu cầu bắt buộc mà từ sự tự nguyện và tôn trọng đối với những giá trị thiêng liêng”, ca sĩ cho biết. Do đó, theo anh, concert gợi mở một cách nhìn khác về giáo dục lịch sử và bồi đắp tình yêu đất nước trong đời sống đương đại, không phải “đánh thức” một tình cảm vốn đã tồn tại, mà tạo ra không gian đủ hấp dẫn để tình cảm ấy được biểu đạt.
Chương trình “Tổ quốc trong tim” được định hướng phát triển thành thương hiệu văn hóa - nghệ thuật với nghệ thuật là hạt nhân, triển khai song hành các hoạt động trải nghiệm, nội dung số và hoạt động cộng đồng. Qua đó, hướng tới hình thành một mô hình đưa những giá trị văn hóa, lịch sử đến gần công chúng bằng nhiều con đường khác nhau.
Đồng tình, ca sĩ Noo Phước Thịnh cho rằng, âm nhạc tạo môi trường để công chúng trực tiếp tham gia và kết nối với những giá trị chung. “Nhạc đất nước, nhạc cách mạng và nhạc quê hương là kho tàng lớn để thế hệ nghệ sĩ hôm nay tiếp tục khai thác. Những đề tài này vừa là nền tảng cho sáng tạo nghệ thuật, vừa có thể trở thành chất xúc tác để giới thiệu và lan tỏa hình ảnh Việt Nam rộng rãi hơn”, anh chia sẻ.
“Tổ quốc trong tim” cho thấy, một chương trình nghệ thuật chính luận hoàn toàn có thể đổi mới cách thể hiện, làm cho nội dung gần gũi, hấp dẫn hơn mà vẫn giữ được giá trị và chiều sâu tư tưởng. Công nghệ, ánh sáng hay hình thức concert không làm giảm tính chính luận nếu nội dung được kiểm chứng, lịch sử được tôn trọng và nghệ thuật được đặt đúng vị trí. Khi những dữ kiện lịch sử được chuyển thành hình ảnh, âm nhạc và trải nghiệm, người xem không chỉ “nghe kể” mà có thể trực tiếp cảm nhận câu chuyện, qua đó góp phần bồi đắp sự gắn kết giữa các thế hệ và lan tỏa những giá trị tốt đẹp về đất nước, con người Việt Nam.
