Vượt giới hạn cùng Yoga

Vừa trở về Huế sau chuyến công tác trọng tài tại Giải Yoga thuộc Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Khánh Hòa lần thứ I năm 2026, kiện tướng Yoga Lê Minh Vũ lộ rõ vẻ hứng khởi về chất lượng các vận động viên (VĐV) năm nay. Sau mỗi giải Yoga, anh Vũ nhận thấy sự bứt phá, vượt qua giới hạn là yếu tố tạo nên sức hút của bộ môn này.

Uốn mình vượt thử thách

Năm nay, Ban tổ chức Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Khánh Hòa lựa chọn Lê Minh Vũ vào vai trò trọng tài Yoga. Là trọng tài ngoại tỉnh và trẻ tuổi nhất, anh Vũ cảm nhận rõ những áp lực đối với mình. Mỗi VĐV thực hiện bài thi sẽ có bốn trọng tài cùng đánh giá, chấm điểm. Trải qua những buổi tập huấn kỹ năng trọng tài, Vũ và các thành viên trong tổ chấm thi đã có sự ăn ý, tương đồng trong thang điểm.

“Mọi thứ diễn ra rất căng thẳng. Điểm số sẽ độc lập theo từng trọng tài, không trao đổi trước. Theo quy định, nếu một trọng tài cho điểm lệch với thang điểm chuẩn, dù chỉ 0,25 điểm thì phải giải trình lý do. Việc tăng hay giảm điểm đều phải đủ căn cứ chuyên môn”, anh Vũ cho biết.

Nhớ lại năm 2018, thời điểm Lê Minh Vũ bắt đầu tìm hiểu bộ môn Yoga, tại thành phố Huế vẫn chưa có những hội nhóm, câu lạc bộ Yoga chuyên nghiệp. Từng bài tập chỉ xoay quanh các động tác tạo hình cơ bản. Dù vậy, Vũ quyết tâm gắn bó với lớp Yoga do nhà trường tổ chức. Ngoài giờ học trên trường, Vũ tự luyện tập tại nhà. Mỗi động tác, Vũ thực hiện chậm rãi để cơ thể dần thích nghi.

Nhớ lại những buổi tập đầu tiên, Vũ cho biết: “Đơn cử, động tác ưỡn lưng sẽ có sự khác biệt theo từng mục đích của bài tập. Nếu để rèn luyện sức khỏe thì động tác này sẽ thực hiện nhẹ nhàng. Còn khi đưa vào thi đấu thì phải ưỡn toàn bộ cơ lưng”.

Với anh Vũ, từ một VĐV Yoga chuyển qua người quyết định điểm số thật sự không dễ dàng. Câu chuyện về điểm số, tranh luận việc cộng, trừ điểm chỉ mang đúng ý nghĩa khi người trọng tài đặt mình vào vị trí người đi thi đấu. Quan sát từng VĐV, Vũ thấy hình ảnh của mình tám năm về trước. Sự cẩn trọng, nghiêm túc lộ rõ trên gương mặt. “Chính điều đó mới tạo nên nét đặc trưng của bộ môn Yoga”, Vũ nói.

Điều quan trọng nhất để một động tác Yoga đạt chuẩn là việc điều hòa hơi thở. Với người đang luyện tập, điều hòa hơi thở giúp cơ thể dễ dàng cảm nhận từng thay đổi bên trong như cảm xúc, sức chịu đựng. Với Lê Minh Vũ, điều hòa hơi thở là bước đệm để anh đạt tiêu chuẩn trọng tài Yoga.

“Trong cuộc thi vừa qua ở Khánh Hòa, tôi vẫn nhớ một VĐV nam, hơn 50 tuổi. Điều ấn tượng của chú ấy nằm ở việc giữ hơi thở đều đặn trong suốt nhiều bài thi. Từ vị trí ghế trọng tài, tôi quan sát cách chú ấy thở và so với nhịp thở của mình. Đó là cách tôi đưa ra điểm số dành cho chú. Động tác là phần bên ngoài nhưng chính hơi thở sẽ quyết định vẻ đẹp, sự tinh tế của động tác Yoga”, kiện tướng Lê Minh Vũ nhìn nhận.

Vũ hay nói, Yoga có một sức hút vô hình, càng tập luyện, càng hăng say. Thời gian đầu tiếp xúc với Yoga, Vũ hiểu rằng, thử thách lớn nhất là phải đối diện với những chấn thương mãn tính, kéo dài nhiều tháng trời. Từ một cơ thể chưa tập luyện cường độ cao, các bó cơ bắt đầu co giãn đến mức cao nhất. Có những thời điểm, cảm giác ê ẩm, nhức mỏi kéo dài khiến cơ thể mất thăng bằng. Thay vì bỏ cuộc, anh Vũ tìm kiếm nhiều nguồn tư liệu, sách vở chuyên ngành Yoga để rút ra phương pháp phù hợp với bản thân.

“Cùng nói về các bài tập Yoga cơ bản nhưng mỗi tác giả, mỗi quốc gia sẽ có cách nhìn khác nhau. Những đầu sách phương Tây thường phân tích theo góc nhìn khoa học, rất thực tiễn. Các đầu sách Trung Quốc, Nhật Bản lại thiên về cách nhìn nhận đầy cảm xúc của người châu Á, gần gũi với người Việt Nam. Trong đó, tôi ấn tượng nhất với cách diễn giải về Yoga của Ấn Độ. Đó là sự hòa hợp giữa văn hóa, lịch sử, triết học và Yoga. Mọi thứ đều có sự ràng buộc, đan xen nhau”, anh Vũ chia sẻ.

Dẻo dai làm nên khác biệt

Thoạt nhìn, những động tác Yoga sẽ có tính chậm rãi, uyển chuyển. Đó là cách tiếp cận của Yoga cho mục tiêu rèn luyện sức khỏe. Lê Minh Vũ đã có khoảng thời gian gần sáu năm nghiên cứu, rèn luyện và thực hành đầy đủ các bài tập, động tác. Năm 2024, lần đầu tiên thực hành bài thi Yoga đối kháng, anh Vũ được công nhận danh hiệu kiện tướng cấp quốc gia. Từ đây, Vũ hiểu rõ việc vượt qua giới hạn của bản thân là điều kiện tiên quyết để có thể theo đuổi con đường Yoga chuyên nghiệp.

“Trải qua từng mùa giải thi đấu, cơ hội được gặp gỡ nhiều người giỏi hơn mình là điều quý giá nhất. Danh hiệu là đích đến nhưng chính những cọ xát hay từng bài thi đối kháng lại giúp cho tôi hiểu được, mình đang đứng ở đâu. Muốn hiểu Yoga thì trước hết phải hiểu chính bản thân mình”, Vũ bày tỏ.

Để có được từng tấm bằng khen, giấy chứng nhận các danh hiệu, Vũ đã đánh đổi bằng những buổi tập quá trưa đến chiều muộn. Bước vào giờ luyện tập, sự kiên trì, kỷ luật đóng vai trò then chốt. Mỗi ngày, anh Vũ thực hiện các bài tập kéo dài từ 8-10 giờ đồng hồ. Tập luyện trong suốt 10 giờ đồng hồ là tương đối dài nên Vũ tạo các bài tập có sự cân bằng giữa cảm xúc và kỹ thuật. Chính những giây phút giữ nguyên một tư thế, trí não dễ dàng cảm nhận từng thay đổi bên trong cơ thể.

Với Lê Minh Vũ, Yoga là một bộ môn đầy thử thách cho người học. Qua thời gian, những nghiên cứu được các chuyên gia phản biện, thảo luận. Các kết quả đó được bổ sung vào giáo trình luyện tập. “Người thầy đầu tiên của tôi đã dạy, nền tảng mà chúng ta cần hiểu về Yoga là bộ môn này được tạo nên từ năm yếu tố gồm đất, nước, lửa, gió và không gian”, anh Vũ nhớ lại.

Những năm gần đây, kiện tướng Yoga Lê Minh Vũ trực tiếp đứng lớp dành cho nhóm học viên tại thành phố Huế. Hiểu được tầm quan trọng của Yoga đối với sức khỏe con người, Vũ xác định rõ tư duy dựng bài cần linh động cho từng cá nhân.

Nhìn lại hành trình giảng dạy bộ môn Yoga, điều giúp anh Vũ hạnh phúc nhất là sự hào hứng của các học viên tại thành phố Huế. Những câu hỏi về lịch tập, cách nâng cao kỹ năng, kinh nghiệm xử lý chấn thương tại nhà... liên tục được đặt ra. Và Vũ biết, sự tập luyện không chỉ đo bằng những gì cơ thể có thể làm, mà còn từ những kết quả đạt được.

Chia sẻ từng bài tập với các học viên trung niên, Vũ định hướng, khi độ tuổi tăng lên, mục tiêu bài tập cần có sự thay đổi phù hợp. Việc tập luyện không chỉ là việc đốt cháy bao nhiêu calories mà còn ở cách duy trì sức mạnh, sự thăng bằng, linh hoạt của toàn bộ cơ thể.

Lớp học của Vũ không chỉ xoay quanh kiến thức chuyên môn. Sau giờ học, những câu chuyện đời thường được cả lớp chia sẻ giúp Vũ hiểu cách cuộc sống đang vận hành. Một câu nói đã trở thành phương hướng Yoga của Lê Minh Vũ chính là “Đừng đợi đến khi sức khỏe trở thành điều duy nhất mình mong ước, hãy trân trọng nó ngay hôm nay”.

Mỗi năm, anh Vũ dành thời gian đến các địa phương có phong trào Yoga mạnh như tỉnh Khánh Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh... Cơ hội gặp gỡ, tiếp xúc với những VĐV tiềm năng là điều anh Vũ trân quý nhất. Mỗi lần tham gia sàn đấu Yoga cấp quốc gia, hành trang Lê Minh Vũ mang theo chính là sự mở lòng. Vũ mở lòng để đón nhận những bài học, cơ hội mới.